pragmatyka

 

To skarbnica informacji o tym, których wyrazów i wyrażeń używać w określonych sytuacjach, jaki wpływ na znaczenie lub rozumienie tekstu ma sytuacja, kontekst, nadawca lub odbiorca. Dowiesz się tu: jak zwracać się do określonej osoby; kiedy stosować wielką literę w zwrotach grzecznościowych; jak pisać tytuły naukowe lub stanowiska w formach adresatywnych; czy można napisać ?Witam? w e-mailu; kiedy zrozumiały jest zwrot ?Jestem samochodem?.

  • Czy zaklęcia to apelatywy?

    30.07.2021

    Dzień dobry. Nurtuje mnie rozróżnienie między onimami, a apelatywami. O ile informacji co traktować jako onim/bionim/.../itd. jest wiele, o tyle co traktować jako apelatyw już mniej. Nurtują mnie nazwy czarów w książkach o Harrym Potterze. Czy nazwa czaru- "cruciatus" jest onimem, czy może apelatywem i czy klasyfikuje się tak samo jego inkantację "crucio"? Prace skupiające się na onimach w tej serii omijają czary. Dlatego że są apelatywami?

    Z wyrazami szacunku,

    B.

  • Witam

    26.07.2021

    Dzień dobry.

    Proszę o rozwianie wątpliwości albowiem drążę kwestię Witam jako słowa rozpoczynającego treść korespondencji mailowej. Zagłębiając się w temat, próbuję zrozumieć, dlaczego jest ono niewłaściwe. Najczęściej padającym argumentem jest to, iż to gospodarz wita, i tu mam problem. Skąd się to wzięło? Nigdzie nie jest to wyjaśnione. Jaka jest etymologia wyrazu i jego dosłowne znaczenie? Dlaczego to nie przybywający wita gospodarza? Czy jest to tylko niestosowne czy niepoprawne językowo?

  • Obraźliwość

    11.06.2021

    Witam.

    Proszę i interpretacje znaczenia zwrotu: Krzywdę robisz logice. Krzywdę robisz czytelnikom – zamieszczone na forum.

    Jaki mają charakter – czy są obraźliwe?

    Pozdrawiam

  • Rozmawiamy z profesorami

    18.05.2021

    Dzień dobry,

    chciałem zapytać jak powinienem się zwracać w rozmowie z dwoma profesorami? Czy powinienem mówić  Panowie profesorowie? Ponieważ jak przepatrzyłem Internet to wydaje się, że ten zwrot jest najbardziej poprawny, aczkolwiek mi on nie pasuje.

    Z góry dziękuję za odpowiedź.


    Z wyrazami szacunku

  • Z czym łączyć państwo

    15.05.2021

    Mówi się: byli Państwo czy byliście Państwo? Spotykałam się z różną formą czasownika przed słowem Państwo, lecz nie wiem, która jest poprawna.

  • Jeszcze o kardynale

    15.04.2021

    Odnośnie porady dot. księdza kardynała.

    Czy nie jest tak, że w polskiej etykiecie po prostu przyjęło się mówić do mężczyzny świeckiego pan, a do duchownego ksiądz? Ksiądz kardynał, to jak np. pan generał albo pan profesor. To drugie to jakiś stopień lub tytuł zawodowy. Jeśli chcemy mówić bez tytułów, powiemy odpowiednio proszę księdza lub proszę pana.

    Zaś w nazwie ulicy nie używa się pana, ale jednak jeśli ulicy patronuje duchowny bez tytułów, to zwykle jest to ulica księdza X.

    Łukasz

  • Ekspresja rynsztoka

    13.04.2021

    Dzień dobry.

    Słowo rynsztok jak czytam w słowniku nie jest w żaden sposób obraźliwe. Jak natomiast będzie wyglądała sytuacja przy stwierdzeniu towar wyciągnięty z rynsztoka? Czy będzie już obraźliwe lub pogardliwe?.

    Pozdrawiam Łukasz

  • lek. med.

    24.03.2021

    Dzień dobry!

    Proszę o odpowiedź na pytanie, czy poprawną formą jest nadal skrót lek. med. przed imieniem i nazwiskiem lekarza, czy też obecnie używa się jedynie skrótu lek..

    Pozdrawiam

  • Szanowni! czy Szanowne!

    20.03.2021

    Dzień dobry,


    często listy rozpoczynamy od formy  Szanowni. Jeśli list jest skierowany do kobiet lub w większości kobiet, czy należy pisać  Szanowne? Czy też forma Szanowni to tylko skrót od Szanowni Państwo?

  • żeńskie nazwy stanowisk

    6.03.2021

    Witam!

    Mam problem z żeńskimi formami nazw takich stanowisk, jak konserwator zabytków, kurator oświaty, dyrektor generalny. Jak jest poprawnie: wojewódzka konserwator zabytków Anna Kowalska czy wojewódzki konserwator zabytków Anna Kowalska? Podobnie sprawa wygląda z kuatorem: wojewódzka czy wojewódzki kurator oświaty Anna Kowalska?

    Dziękuję i pozdrawiam

  • Dodatkowe funkcje partykuły nie

    10.01.2021

    Dzień dobry,


    Czasami można usłyszeć zdania względne z przeczeniem:

    Spytam ją, czy NIE chciałaby pójść ze mną do teatru.


    Od strony logicznej jest ono dziwne, bo raczej nie zakładamy od razu odpowiedzi negatywnej. Moim zdaniem lepiej powiedzieć:

    Spytam ją, czy chciałaby ze mną pójść do teatru.


    Co innego gdy nasza intencja jest przeciwna, np.:

    Sprawdzę, czy w szafce NIE ma karaluchów. - a nie "...czy są karaluchy", bo raczej nikt nie chciałby ich mieć.


    Czy takie zdania rządzą się taką regułą?

  • Do usłyszenia

    1.01.2021

    Dzień dobry,

    w trakcie nauczania zdalnego nawija się pytanie dotyczące relacji ucznia z nauczycielem. Czy nie będzie afrontem, kiedy powiem Do usłyszenia jako uczeń do nauczyciela? W jednym z wątków w poradni forma Do usłyszenia jest wskazywana jako bardziej formalna, jednak nie wiem, czy przekłada się to na warunki szkolne (uczeń - nauczyciel).

    Z góry dziękuję.

    Jakub T.

  • pan prezydent

    10.12.2020

    Dzień dobry, czy językowo poprawne jest używanie form pan prezydent, pan premier w sytuacjach innych niż bezpośredni zwrot do adresata? W różnych artykułach notorycznie spotyka się te formy, niejako analogicznie do pani prezydent, pani premier. Osobiście postrzegam dodawanie wszędzie słowa pan jako przejaw pewnej infantylizacji, gdyż dzieci często naucza się, że powinny o dorosłych mówić przykładowo pani nauczycielka, pan bibliotekarz. Czy takie formy z pan są poprawne i zalecane?

  • Formuła pożegnalna (Życzę) miłego dnia

    9.12.2020

    Dzień dobry,

    chciałabym zakończyć e-maila słowami „miłego dnia”. Odbiorcą wiadomości będzie np. klient, z którym od jakiegoś czasu prowadzę korespondencję. Nie jestem pewna czy mogę użyć na końcu wykrzyknika czy lepiej nie stosować żadnego znaku interpunkcyjnego? Która forma będzie poprawna?


    Miłego dnia

    Kasia


    Miłego dnia,

    Kasia


    Miłego dnia!

    Kasia

  • Piszemy o zmarłym

    5.12.2020

    W jaki sposób pisać o zmarłym niewierzącym lub będąc niewierzącym? Chodzi mi o zastąpienie sformułowania świętej pamięci? Używając odmian słowa zmarły, czy jest coś bardziej właściwego?

  • W jakim rodzaju do kobiety?

    30.11.2020

    Dzień dobry,

    w nawiązaniu do porady Do kobiety – w rodzaju żeńskim: mam wrażenie że problem dotyczy nadużywania formy bezosobowej przejętej z języka angielskiego, gdzie użycie drugiej osoby odpowiada polskiej formie bezosobowej z zaimkiem się. Takie zjawisko obserwuję u młodszego pokolenia. W przytoczonym przykładzie dawniej powiedziano by To tak, jakby się było w jakimś kabarecie. Druga osoba nie jest odczuwana jako bezpośredni zwrot do rozmówcy, stąd więc może mówiący nie różnicuje rodzaju?

    Łukasz

  • Wulgaryzm w czasie protestu

    26.11.2020

    Czy można mówić wypierdalać w ramach protestu i ten wulgaryzm jest uzasadniony?

  • Swój a jego

    18.11.2020

    Czy w tym zdaniu nie należałoby użyć zaimka „jego”? Podmiotem i wykonawcą czynności w całym tym zdaniu jest adresat tej wypowiedzi, a nie jego przyjaciel. Jakie zasady należy rozważyć przy ocenie poprawności tego zdania?

    Jeśli po przeanalizowaniu siebie, dalej uważasz, że powinieneś porozmawiać z przyjacielem, jasno powiedz mu, w czym jest problem, i za pomocą pytań pomóż mu zrozumieć swój błąd.

  • Tłumaczymy angielskie you

    29.09.2020

    Witam,

    jestem w trakcie tłumaczenia tekstu z dziedziny astronomii (z języka angielskiego na polski), w którym ważną rolę odgrywa styl wypowiedzi. W oryginale przyjęta forma to we lub you („Our best theory of gravity at the moment is…”, „…when you throw a rock…”). Chciałabym wiedzieć, czy w języku polskim możliwe jest zastosowanie kalki językowej i tym samym formy my lub ty w stylu półformalnym (dział najczęściej zadawanych pytań Instytutu Kosmologii)?

  • Piszemy w imieniu spółki

    19.09.2020

    Dzień dobry,

    Jaka będzie poprawna forma używana w oficjalnych pismach sporządzanych w imieniu podmiotu:

    1) działając w imieniu Społki z o.o. wyjaśniam, że

    czy

    2) Spółka sp. o.o. wyjaśnia,

    czy

    3) odpowiadając na pismo wyjaśniamy, że...

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego