krzesła z oparciem czy z oparciami?

 
krzesła z oparciem czy z oparciami?
3.11.2013
Szanowna Poradnio!
Czy we frazach przyimkowych określających rzeczownik też należy rygorystycznie stosować związek zgody? Czy napiszemy (chodzi mi o teksty pisane, nie język potoczny): krzesła z wysokim oparciem czy z wysokimi oparciami, dzieci z otwartą buzią czy z otwartymi buziami?
Z góry dziękuję za odpowiedź.
Dorota
Nie można tu mówić o zgodzie formalnogramatycznej, co najwyżej o uzgodnieniu dotyczącym sensu. Na sens ów wskazuje jednak nie tylko liczba gramatyczna, lecz przede wszystkim nasze doświadczenie i wiedza o świecie. Dlatego zazwyczaj rzeczownikowi w liczbie mnogiej towarzyszy przydawka przyimkowa z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej: krzesła z wygodnym oparciem, dzieci z roześmianą buzią, kanapki z serem (dziwnie brzmiałyby kanapki z serami, można by pomyśleć, że w każdej jest po kilka gatunków), a także kawały z brodą (ze względu na frazeologizację tego wyrażenia tylko na zasadzie gry językowej można by zmienić liczbę pojedynczą na mnogą). Z drugiej strony powiemy raczej spodnie z wąskimi nogawkami (chyba dlatego, że nogawki w spodniach są dwie) i ptaki o długich skrzydłach (z tego samego powodu), choć oczywiście spodnie wąskie w talii i ptaki o długim dziobie.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!