łącznik w nazwach gatunków muzycznych

 
łącznik w nazwach gatunków muzycznych
14.12.2005
Dzień dobry. Chciałbym się dowiedzieć, jak należy pisać terminy art-rock, prog-rock i podobne nazwy gatunków muzycznych. Największe zagraniczne serwisy muzyczne przyjęły właśnie taki zapis (z łącznikiem), ale jeśli chodzi o serwisy i magazyny polskie, to stosowana jest trojaka pisownia (art rock' / art-rock / artrock). Czy istnieje jakaś reguła, według której tylko jedna z tych form jest poprawna, czy też jest to kwestia indywidualnego wyboru?
Na pewno nie jest to „kwestia indywidualnego wyboru”. W przypadku nieprzyswojonych powszechnie zapożyczeń obcojęzycznych podstawowym źródłem informacji o pisowni danego terminu powinien być słownik języka obcego, w tym przypadku języka angielskiego. Może się wszakże zdarzyć, iż będziemy mieli do czynienia z tzw. zapożyczeniem fałszywym, czyli wyrażeniem terminologicznym nie powstałym w rzeczywistości na gruncie danego języka obcego. Tak zapewne dzieje się często w przypadku terminów oznaczających odmiany stylowe we współczesnej muzyce rozrywkowej. Dziennikarze muzyczni z różnych krajów tworzą okazjonalnie „anglopodobne” terminy na określenie stylu wykonawczego jakiegoś zespołu, a terminy te robią międzynarodową karierę, lecz nie są odnotowywane przez słowniki języka angielskiego. Jeśli zatem nie możemy sprawdzić pisowni danego terminu w słowniku językowym, powinniśmy przestrzegać dwóch reguł:
1. Jeśli mamy do czynienia z zestawieniem rzeczownikowym składającym się z dwóch członów równorzędnych, to wówczas stosujemy pisownię z łącznikiem, np. jazz-rock (styl łączący w równym stopniu elementu muzyki jazzowej i rockowej). Podobnie postępujemy w przypadku innych zestawień rzeczownikowych: fryzjerka-kosmetyczka, taras-palarnia.
2. Jeśli natomiast termin określający odmianę stylową w muzyce rozrywkowej składa się z rzeczownika (niejako trzonu terminu) i określającej go przydawki (np. art rock, Christian rock, punk rock, tak jak niedźwiedź bambusowy, niedźwiedź malajski), to wówczas zapisujemy oba człony oddzielenie. Różnica pomiędzy terminem angielskim i polskim polega tylko na szyku przydawki. W języku angielskim rzeczownik (w funkcji przydawki) stoi przed członem określanym, a w polszczyźnie przydawki w terminach stoją po rzeczowniku, por. np. ang. Chicago jazz, ale pol. jazz chicagowski. Przymiotniki utworzone na gruncie polskim od takich zapisywanych oddzielnie terminów anglojęzycznych zapisujemy łącznie, por. artrockowy, punkrockowy.
Adam Wolański
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego