lata dwutysięczne

 
lata dwutysięczne
10.03.2011
Coraz częściej spotykam się w odniesieniu do minionej dekady z określeniem lata dwutysięczne. Czy formacja ta może, mimo pewnej nielogiczności, liczyć na choćby tymczasową aprobatę normatywną? W grę wchodzą tu kwestie ekonomii językowej. Wygodniej przecież powiedzieć lata dziewięćdziesiąte i dwutysięczne niż lata dziewięćdziesiąte i pierwsza dekada dwudziestego pierwszego wieku. Poza tym, odkąd jest to okres zamknięty, frekwencja formy krótszej zdaje się rosnąć.
Argument ekonomii językowej trzeba oczywiście brać pod uwagę. Zamiast lata dziewięćdziesiąte i pierwsza dekada dwudziestego pierwszego wieku można by wprawdzie napisać lata 1990-2009, ale operowanie większymi liczbami w mowie sprawia trudności, zarówno mówiącemu, jak i słuchaczom. Dlatego do konstrukcji lata dwutysięczne, gdy używana jest w języku mówionym, mam stosunek raczej przychylny.
Z nazwami dekad jest zresztą nie tylko ten kłopot. Konstrukcje lata dwudzieste, lata trzydzieste itd. krytykowano dawniej jako składniowy germanizm, ale potrzeby nazewnicze były silniejsze niż głosy krytyki i dziś nikt chyba z wymienionych konstrukcji nie chciałby zrezygnować. Nadal jednak właściwie nie mamy analogicznej nazwy dla pierwszej i drugiej dekady stulecia, gdyż nazwy lata zerowe i lata dziesiąte są mało rozpowszechnione i budzą wątpliwości (druga, zdaje się, mniejsze, można ją znaleźć np. w powieści Madame Antoniego Libery). Lepiej więc sobie radzić, używając w zamian konstrukcji pierwsza dekada XX wieku, w drugiej dekadzie XIX wieku itp.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!