nazwiska na -er

 
nazwiska na -er
2.12.2011
Szanowna redakcjo!
Jak odmieniamy nazwiska Bober, Zecer, Kuper (ew. Koper)? Czy istnieje zasada pomocna w wychwytywaniu różnic w odmianie tego typu nazwisk?
Z poważaniem,
Tomasz
W odmianie nazwisk na -er rzadko dochodzi do wymiany e na segment zerowy, nieliczne ogólnie znane przykłady to Luter i Szuster (por. Lutra, Szustra). Dużo częściej e zachowuje się we wszystkich formach odmiany, np. WeberWebera, KromerKromera. Słowniki poprawnej polszczyzny nie dają tu jednoznacznych wskazówek, por. informację w haśle problemowym Nazwiska w Nowym słowniku poprawnej polszczyzny PWN: „O sposobie odmiany decydują różne czynniki, przede wszystkim: stopień utrwalenia nazwiska w języku polskim, zwyczaj językowy”.
W wypadku nazwisk wymienionych w pytaniu istotny jest jeszcze jeden czynnik: chęć lub niechęć nosiciela nazwiska do identyfikowania go z równobrzmiącą nazwą pospolitą. Zecer nie budzi wątpliwości – nie będziemy odmieniać Zecra, skoro rzeczownik pospolity ma formę zecera – ale Bobera czy Bobra, Kupera czy Kupra, to kwestie, w których, jak sądzę, decydujący głos powinna mieć osoba nosząca takie nazwisko.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego