ninja

 
ninja
27.05.2012
Chciałbym się dowiedzieć, czy ninja można pisać nindża i czy to słowo może się odmieniać (np. tak jak radża). W słowniku Polańskiego się nie odmienia, ale występuje tylko jako jakieś żółwie ninja.
Z poważaniem
Michał Kozłowski
Słowo ninja – gdyby je chcieć w polszczyźnie zapisywać fonetycznie – musiałoby otrzymać postać graficzną nindżia, a nie nindża, gdyż wygłosowe -ja wymawia się jako [dzia]. Porównajmy podobne wyrazy, np. jiu-jitsu (obocznie jujitsu, jujutsu) a. dżiu-dżitsu [wym. dziudzitsu], kanji [wym. kandzi] ‘ideograficzny system pisma japońskiego, przejęty od Chińczyków’ czy jinja [wym. dzindzia] ‘japońska świątynia sintoistyczna; miya a. mija’.
Jak widać, leksykografowie ostrożnie podchodzą do polonizacji owych japonizmów (zrobili odstępstwo dla dżiu-dżitsu), zdarza się, że w ogóle nie zamieszczają ich w słownikach ortograficznych. Haseł jinja czy kanji nie znajdziemy nawet w najnowszym wydaniu Wielkiego słownika ortograficznego PWN pod redakcją Edwarda Polańskiego (dodruk marzec 2012).
Wyraz ninja, ze względu na upowszechnienie, odnotowany został wszędzie, a w Wielkim słowniku wyrazów obcych PWN pod redakcją Mirosława Bańki (Warszawa 2003, s. 877) natrafiamy na jego definicję: ‘w starożytnej Japonii wojownik – szpieg, znający sztukę walki i kamuflażu’. Etymologicznie w formie ninja główny znak nin składa się z dwóch mniejszych: górnego ha ‘ostrze’ i dolnego kokoro ‘serce’, wspólnie zaś tworzą pojęcie o znaczeniu ‘tajemnica, skrytość, wytrzymałość’. Ninja to więc dosłownie ‘człowiek wyszkolony w sztuce bycia niewidocznym’.
Na razie słowniki (zarówno WSO PWN, jak i WSWO PWN) pozostawiają formę ninja bez odmiany, jednak wydaje się, że można by ją bez żadnych trudności deklinować: ten ninja, tego ninji, temu ninji, tego ninję, z tym ninją, o tym ninji (np. M. człowiek ninja, żółw ninja; D. człowieka ninji, żółwia nijni; N. z człowiekiem ninją, żółwiem ninją). Wówczas w l. mn. musiałyby się pojawić odpowiednio leksemy: ci ninjowie (ludzie ninjowie) i te ninje (żółwie ninje).
Maciej Malinowski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!