wyrazy obce

Znajdziesz tu informacje o pisowni, wymowie, znaczeniu lub pochodzeniu słów, które zostały zapożyczone do polszczyzny. Dowiesz się, czy dane słowo weszło już do naszego języka, albo dlaczego wejść do niego nie może. Poznasz kalki językowe i sposoby zapożyczeń.

  • Ale blama!

    13.04.2024
    13.04.2024

    W mowie potocznej na Górnym Śląsku słyszy się niekiedy: „Ale blama!” w znaczeniu „Ale wtopa!”. Czy to pochodna blamażu? Skąd takie skrócenie? Dziękuję za odpowiedź.

  • Luis Pío Moa Rodríguez

    12.04.2024
    12.04.2024

    Szanowni Państwo,

    jak odmieniać takie imię i nazwisko jak Pio Moa (hiszpański pisarz i publicysta)? Wprawdzie pewnym wyjściem byłoby użycie pełnej formy jego personaliów (Luis Pio Moa Rodriguez), gdzie pierwszy i ostatni człon się bez problemu odmienia, ale nie zawsze jest taka możliwość... Z góry dziękuję za pomoc.

  • Mary w Turkmenistanie

    10.04.2024
    10.04.2024

    Dzień dobry. Uprzejmie proszę o informację, czy nazwa miasta Mary w Turkmenistanie jest odmienna, a jeśli tak, to jaki jest wzorzec odmiany tej nazwy przez przypadki. Pozdrawiam.

  • employerbrandingowy

    9.04.2024
    9.04.2024

    Dzień dobry,

    jak prawidłowo utworzyć przymiotnik od takich zwrotów, jak np. employer branding? Czy właściwa forma to employerbrandingowy, a może employer brandingowy?

    Z poważaniem

    Agnieszka

  • Tordylium apulum

    9.04.2024
    9.04.2024

    Szanowni Państwo,

    jakie jest polskie określenie rośliny o łacińskiej nazwie „Tordylium apulum”?

    Pozdrawiam

    Stratos Vasdekis

  • Spolszczone formy nazw greckich bogiń

    7.04.2024
    7.04.2024

    Skąd w języku polskim imię bogini sprawiedliwości Temida? Skąd taka końcówka, skoro w grece jest bez -da? W łacinie, angielskim, niemieckim i innych językach: Themis, Thémis, Temi... Dziękuję za odpowiedź. Pozdrawiam z Katowic.

  • Hybrydy, tautonimy i fikcyjni fałszywi przyjaciele

    27.03.2024
    27.03.2024

    Szanowni Państwo,

    czy istnieje specjalne określenie na zjawisko językowe, jakim jest neologizm udający zapożyczenie z obcego języka, ale w tym języku faktycznie nieznany osobom używającym go jako ojczystego?


    Wydaje się, że przykładem takiego słowa jest "smoking", które udaje słowo angielskie, ale w znaczeniu w jakim używa się go w języku polskim, w ogóle w języku angielskim nie występuje. W języku francuskim też występuje przynajmniej kilka takich pseudoangielskich słów.


    Łukasz

  • big tech

    27.03.2024
    27.03.2024

    Szanowni Państwo,


    jaką pisownię w języku polskim powinno przyjąć określenie gigantów wśród firm technologicznych (Google, Amazon, Meta, Apple i Microsoft) – Big Tech, big tech, a może bigtech?


    Z pozdrowieniami

    Sylwia

  • Jak wymawiać nazwę Machu Picchu?

    26.03.2024
    26.03.2024

    Szanowni Państwo!

    Bardzo proszę o wyjaśnienie, jak brzmi poprawna wymowa nazwy Machu Picchu. Po internetowej kwerendzie odnoszę wrażenie, że powinniśmy mówić [maczu piczu], jednak często słyszy się [maczu pikczu], więc może nie mam racji? Będę niezmiernie wdzięczna za rzucenie światła na kwestię.

    Z wyrazami szacunku

    Anna

  • stalking

    15.03.2024
    15.03.2024

    Dzień dobry,

    w jaki sposób należy wymawiać w polszczyźnie słowo „stalking” («obsesyjne, uporczywe nękanie innej osoby»)? W angielskim słowo to ma wymowę [stoking], ale wielokrotnie słyszałem wymowę zgodną z pisownią, czyli [stalking]. Czy powinniśmy akceptować tę wymowę? Czy są już jakieś wiążące ustalenia językoznawców?

  • Terakotowa Armia i nabrzeże brooklińskie

    13.03.2024
    13.03.2024

    Dzień dobry,

    czy określenia takie jak terakotowa armia lub nadbrzeże brooklyńskie trzeba pisać wielką literą?

    Z góry dziękuję

    D.

  • remake

    11.03.2024
    11.03.2024

    Chciałbym prosić o całościową odmianę filmowego słowa „remake”, zwłaszcza nurtuje mnie narzędnik l.poj.: remake’em, remake’iem czy może remakiem.

  • Leclerc

    10.03.2024
    10.03.2024

    Mam pytanie dotyczące odmiany nazwiska Leclerc. Czy w narzędniku powinno się ono pisać Leclerciem czy Leclerkiem? To pytanie dotyczy odmiany w celowniku i zagwozdki między Leclercowi a Leclerkowi?

  • Shangri-La

    5.03.2024
    5.03.2024

    Dzień dobry,

    czy nazwę fikcyjnej krainy stworzonej przez Jamesa Miltona — Shangri-La należy odmieniać? Pytam, ponieważ zajmuję się amatorsko tłumaczeniem i napotkałem problem przy sformułowaniu zdania: „Nie da się zniszczyć Shangri-Li”.

    Pozdrawiam

  • Nazwisko Kelce

    4.03.2024
    4.03.2024

    Dzień dobry,

    amerykański futbolista ma na nazwisko Kelce [kelsi]. Jak brzmi w dopełniaczu l. poj.? Którą zasadę należy tu zastosować?

    Serdecznie pozdrawiam

  • Słowackie nazwisko Feranec

    4.03.2024
    4.03.2024

    Dzień dobry,

    jak powinniśmy odmieniać słowackie nazwisko Feranec (właściciel wymawia je jako 'Feranek')? Czy w takim razie: Feranec, Feranca, Ferancowi — podobnie jak w przypadku odmiany niemieckiego Diesel? Czy jednak: Feranec, Feraneca, Feranecowi?

  • Humpty Dumpty

    3.03.2024
    3.03.2024

    Jak odmieniać postać znaną jako Humpty Dumpty? Humpty'ego Dumpty'ego, Humpty Dumpty'ego czy w ogóle nie odmieniać?

    Pozdrawiam

  • Travis Kelce

    2.03.2024
    2.03.2024

    Szanowni Państwo,

    zwracam się z uprzejmym pytaniem, jak należy odmieniać nazwisko amerykańskiego futbolisty, który nazywa się Travis Kelce (w internecie wymowa jest podawana jako [kelsi]). Będę wdzięczna za pomoc.

    Z poważaniem

    Weronika Girys-Czagowiec

  • Nazwa francuskiej wytwórni lotniczej i nazwy jej produktów

    25.02.2024
    25.02.2024

    Dzień dobry,

    mam pytanie o odmianę nazwy składającej się z dwóch nazwisk. Chodzi o dawnego producenta samolotów, którego nazwa pochodzi od nazwisk założycieli: Raymonda Saulniera oraz braci Léona i Raymonda Morane'ów.

    Czy nazwa ich samolotu powinna być odmieniana Morane'a-Saulniera, czy może raczej jak Rolls-Royce — Morane-Saulniera?

    Szybki przegląd internetu mówi mi, że większość osób pisze: Morane-Saulniera, odmieniając tylko drugie nazwisko. A jak jest prawidłowo?

    Z góry bardzo dziękuję.

    AniJach

  • Yosojirou Kariya

    22.02.2024
    22.02.2024

    Szanowni Państwo,

    piszę w sprawie przetłumaczenia nazwy „Kariya's theorem” na polski. Mianowicie nie wiem, jak odmienić nazwisko „Kariya” w dopełniaczu — „Kariyego”, „Kariyi” (nie wiem także, czy należny byłby apostrof). O matematyku znalazłem niewiele... na wikipedii jest on cytowany w artykule https://en.m.wikipedia.org/wiki/Feuerbach_hyperbola. Oryginalny artykuł na temat twierdzenia został gdzie indziej zacytowany jako „J. Kariya. Un theoreme sur le triangle. L’Enseign. Math., 6:130–132, 1904”. Zwracam się ze prośbą o pomoc w tej kwestii — jaka forma jest w tym przypadku prawidłowa.

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego