pierestrojka

 
pierestrojka
19.12.2013
Zgodnie z zasadami transkrypcji z języka rosyjskiego ре powinniśmy zapisywać jako rie, ale uzus dopuszcza re (np. pierestrojka). Czy wobec tego można nazwisko Турей transkrybować jako Turej?
Pisownia pierestrojka jest niekonsekwentna, powstała częściowo w wyniku transkrypcji formy rosyjskiej, a częściowo w wyniku transliteracji. Gdyby ściśle trzymać się zasad transkrypcji, otrzymalibyśmy zapis pieriestrojka (nb. jest on obecny w słownikach jako oboczny, ale w tekstach jest rzadszy); gdyby zaś ściśle przestrzegać zasad transliteracji, to dostalibyśmy formę perestrojka, podobną do angielskiej. Nie jest wykluczone, że na utrwalenie się pisowni pierestrojka w polszczyźnie wpłynął częściowo język angielski. Inną przyczyną niekonsekwencji mogły być pierepałki, w tej formie wcześniej przyswojone z języka rosyjskiego.
Czy można nazwisko Турей zapisywać po polsku jako Turej? W transliteracji, gdzie chodzi o ścisłość i łatwość odtworzenia zapisu oryginalnego, na pewno tak. W tekstach popularnych zaleca się jednak transkrypcję jako bliższą wymowie. Z formy Turej Polak może wyczytać wymowę [turej], zapis Turiej taką możliwość wyklucza.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego