robić różnicę

 
robić różnicę
18.03.2010
Szanowni Państwo,
chciałem zapytać o robienie różnicy; do tej pory wydawało mi się, że jest to najzwyklejsza kalka językowa (ang. to make a difference), ale zainspirowany ogromną popularnością tego wyrażenia zajrzałem do słownika (USJP) i ze zdziwieniem odkryłem, że jest to uznany związek frazeologiczny. Czy robić różnicę jest wyrażeniem poprawnym stosunkowo od niedawna, czy też może to ja zawsze byłem nadgorliwym tropicielem kalek?
Z wyrazami szacunku,
Stanisław
Jeśli coś komuś nie robi różnicy, to jest mu obojętne. Wyrażenie to jest znane polszczyźnie co najmniej od XIX wieku i naprawdę nie ma powodu podejrzewać, że zaczęliśmy go używać pod wpływem języka angielskiego. Jego nieco książkowym odpowiednikiem jest zwrot nie sprawiać różnicy, podobnie jak poprzedni spotykany zwykle w formie zaprzeczonej. Jeśli to Panu nie robi różnicy (!), proszę pozwolić innym, aby sięgali po jeden albo drugi zwrot, zależnie od celu wypowiedzi i osobistych upodobań.
Mirosław Bańko, PWN
  1. 18.03.2010
    Szanowni Państwo,
    mam swoją uwagę dotyczącą pytania o robić różnicę. Rzeczywiście, ten związek frazeologiczny znajduje się w słowniku, ale warto zwrócić uwagę, że w ostatnim czasie jest używany w innym znaczeniu. Jest to popularne zwłaszcza wśród komentatorów / dziennikarzy sportowych, którzy faktycznie używają angielskiego znaczenia make a difference; jak podaje angielski Wikisłownik, make a difference znaczy: podejmować działanie, którego wynikiem jest znacząca zmiana. Tym samym, np. piłkarz, który wchodzi na boisko z ławki rezerwowych, może zrobić różnicę, jeśli znacząco przyczyni się do poprawy jakości gry swojego zespołu. Takie znaczenie raczej odbiega od tego podanego w USJP.
    Michał Bentkowski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego