z zagranicy i zza granicy

 
z zagranicy i zza granicy
1.07.2002
Dzień dobry. Chciałbym zapytać o kwestię dot. wyrazów granica i zagranica. Słowniki podają, że słowo granica oznacza linię graniczną, a zagranica obce kraje, co jest to dla mnie w pełni zrozumiałe. Mówi się: „Jadę za granicę”, ale „Wracam z zagranicy”. Forma „Wracam zza granicy” (zza lini granicznej) jest uważana za niepoprawną dla określenia powrotu z obcego kraju.
Moje pytanie brzmi: dlaczego? Skoro dla określenia wyjazdu do obcego kraju używa się zwrotu jechać za granicę, czyli, zgodnie z definicją, za linię graniczną, to konsekwentnie, dla określenia powrotu, poprawne powinno być też sformułowanie wracam zza granicy.

Serdecznie pozdrawiam,
Michał Rogala z Łodzi
Ma Pan rację, że istnieje w polszczyźnie pewna asymetria. Jedziemy za granicę (nie do zagranicy), ale wracamy z zagranicy (nie zza granicy). Wygląda to tak, jakbyśmy wyjeżdżali nie wiadomo dokąd, przekraczając granicę, a wracali z określonego miejsca, mianowicie z zagranicy.
Konstrukcja, o którą się Pan upomina, mianowicie zza granicy, wydaje się odpowiednia w sytuacjach, gdy chodzi o samą linię graniczną, a nie o to, co się znajduje za nią (np. turyści zza wschodniej granicy). Zazwyczaj jednak mamy na myśli przyjazdy z obych krajów i wówczas używamy wyrażenia z zagranicy, dziesięciokrotnie rzadziej zaś zza granicy. Pewnie dlatego to rzadsze wyrażenie, gdy używane jest w tym właśnie znaczeniu, uchodzi za niepoprawne.
Mirosław Bańko
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!