wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Wkoło, w koło i inne
    11.12.2019
    Szanowni Państwo!
    Byłabym wdzięczna za ponowne wyjaśnienie pisowni wyrażeń wkoło/w koło. Wyjaśnienie z 15.11.2019 r. (https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Wyrazy-i-wyrazenia-z-kolem;19773.html) wydaje się niewystarczające, gdyż z podanych przykładów wynika paradoksalny wniosek, iż forma niedokonana czasownika pociąga za sobą pisownię łączną (Rozglądał się niepewnie wkoło), zaś dokonana – rozłączną (Rozejrzał się w koło). Oczywiście zdaję sobie sprawę, że prawdopodobnie taki efekt nie był intencją osoby wyjaśniającej, niemniej potrzebne jest tu doprecyzowanie.
    Dziękuję.
  • Złoty Glob, czyli o różnicy między fleksją a składnią
    11.12.2019
    Oglądałem recenzję filmu, w której autor mówi o przyznaniu Złotego Globa. Coś mi nie zagrało i postanowiłem poszukać opinii mądrzejszych. Trafiłem na poradę (https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Zloty-Glob;18059.html), w którym zwraca Pani uwagę, iż być może poprawniej będzie użyć formy otrzymał Złoty Glob, ale dopuszcza Pani również końcówkę -a. Natomiast nie wspomina Pani o wersji z -u. Szukam i kombinuję, ale nie widzę opcji odmiany kogo? czego? globa. Zawsze globu. Byłbym niezmiernie wdzięczny, gdyby napisała mi Pani gdzie popełniam błąd.
  • Spodobał mi się czy podobał mi się?
    11.12.2019
    Dzień dobry Państwu.
    Mam pytanie dotyczące czasownika podobać się. Często słyszę, na przykład, po kinie, podobał mi się ten film. Ale mi się wydaje, że tu powinien być aspekt dokonany, to znaczy spodobał mi się ten film. Rozumiem, że Polacy mówią poprawniej, niż ja :) Ale dlaczego tu jest właśnie aspekt niedokonany i czy w ogóle nie mogę używać aspektu dokonanego?
  • Nazwa szkoły
    11.12.2019
    Dzień dobry,
    proszę o podpowiedź czy w nazwie szkoły funkcjonującej w zespole szkół powinno być:
    Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych czy Liceum Ogólnokształcące dla dorosłych (czyli pisane z małej czy z dużej litery)? Dziękuję za odpowiedź.
  • Szczebel czy poziom?
    10.12.2019
    Wczoraj spotkali się przedstawiciele administracji samorządowej na szczeblu gminnym czy raczej na poziomie gminnym?
    Czy administracja samorządowa lub rządowa może być szczebla wojewódzkiego/powiatowego/gminnego, czy lepiej powiedzieć poziomu krajowego/wojewódzkiego? Czy oba związki są poprawne?
  • Nazwy mieszkańców
    10.12.2019
    Dzień dobry!
    Jak nazywają się mieszkańcy następujących miejscowości (w powiecie pilskim): Miasteczko Krajeńskie, Glesno, Gleszczonek, Gromadno, Falmierowo, Pobórka Wielka, Tomaszewo, Grabionna, Polanowo? Z poważaniem
    Danuta M.
  • Wyszukiwalny, odnajdywalny
    10.12.2019
    Dzień dobry,
    czy słowa wyszukiwalny, odnajdywalny są poprawne? Np. w kontekście „Stosujemy taki standard, aby praca była wyszukiwalna” (jej zawartość dała się w ogóle wyszukać, odnaleźć).
  • Emitent
    10.12.2019
    Dzień dobry, chciałabym zapytać się, czy słowo emitent w kontekście emisji gazów cieplarnianych (np. Elektrownia Bełchatów jest największym emitentem CO2 w Europie) jest poprawne, gdyż w słownikach do tej pory spotkałam się jedynie z definicją jako instytucja emitująca akcje na giełdę.

    Pozdrawiam
  • Panna młoda
    9.12.2019
    Czy panna młoda w dniu swojego ślubu jest panną młodą do momentu przysięgi małżeńskiej a z kościoła wychodzi będąc już panią młodą, czy też poprawnie jest tak do niej mówić w całym dniu ślubu i przez całe wesele?
    Pozdrawiam
  • Na Ursus
    9.12.2019
    Zwracam się z ogromną prośbą o pomoc w rozstrzygnięciu sporu, który ściśle dotyczy języka polskiego. Mój dylemat wiąże się ze sformułowaniem na ursus, ostatnio coraz częściej to słyszę i zastanawiam się nad poprawnością tych dwóch słów razem. Wiem, że mówi się, że jedzie się np. na Toruń i dotyczy to wtedy kierunku, to tak jakby powiedzieć, że jedziemy w stronę Torunia, ale czy mając na myśli ursus jako cel naszej drogi możemy powiedzieć, że jedziemy na ursus? Stąd moje pytanie, czy jeżeli mam zamiar powiedzieć, że jadę do ursusa to mogę równie dobrze użyć sformułowania jadę na ursus i oba użycia będą równoznaczne oraz poprawne?

    Z poważaniem,
    młoda osoba chcąca dociec prawdy
  • Vitalij
    9.12.2019
    Szanowni Państwo,
    proszę o pomoc w odmianie przez przypadki ukraińskiego imienia Vitalij.

    Z poważaniem,
    Anna
  • Vaping czy waping?
    9.12.2019
    Szanowni Państwo!
    Nurtuje mnie od kilku dni zapis słowa vaping w znaczeniu ‘palenie e-papierosów’. Czy wyraz ten powinniśmy spolszczać fonetycznie i zapisywać jako waping czy trzymać się oryginalnej pisowni?
    Będę niezmiernie wdzięczna za odpowiedź.
  • Bez cudzysłowu
    6.12.2019
    Dzień dobry.
    Proszę o informację czy forma Studiuję na „Politechnice Wrocławskiej” jest poprawna? Chodzi o zastosowanie cudzysłowu.

    Pozdrawiam,
    Jarosław Jarosz
  • Nominalizacje, czyli ciągi rzeczownikowe
    6.12.2019
    Szanowni Państwo,
    czy poprawne są wyrażenia typu: chęć Piotra obejrzenia filmu; obietnica urzędnika załatwienia sprawy; zamiar Jana chodzenia na wykłady? Brzmi to niedobrze, ale ewentualnego błędu nie umiem uzasadnić.
  • Kobieta ortopeda
    6.12.2019
    Szanowni Państwo,
    chciałabym zapytać o tworzenie żeńskiej nazwy formy zawodu ortopeda. W niedawno opublikowanym stanowisku RJP w sprawie feminatywów jest napisane, że tworzenie nazw żeńskich przez zmianę końcówek fleksyjnych nie jest dla polskiego systemu słowotwórczego typowe i lepiej stosować model przyrostkowy, więc lepiej byłoby mówić łamiące język ortopedka niż łatwiejsze do wymówienia ta ortopeda.

    Dziękuję za pomoc i łączę wyrazy szacunku.
  • Sardoniczny
    6.12.2019
    Dziękuję za odpowiedź nt. przymiotnika elizejski. Prosiłbym jeszcze o wyjaśnienie, czy sardoniczny jest także wyrazem odimiennym. W. Kopaliński zamieszcza go w swoim „Słowniku eponimów”, ja jednakże mam wątpliwości, gdyż słowo to opisane jest jako pochodzące od greckiego słowa sardonios oraz rośliny nazywającej się sardonia i dopiero ta nazwa wywodzi się właśnie od Sardynii. Wydaje mi się zatem, że zaliczenie tego wyrazu do eponimów jest nieco naciągane.
  • Cudzoziemiec, obcokrajowiec, imigrant
    5.12.2019
    Dzień dobry,
    Jaka jest różnica między słowami cudzoziemiec, obcokrajowiec oraz imigrant? Czy któreś z nich jest według Państwa negatywnie nacechowane?
    Z góry dziękuję za pomoc!
  • Pisownia zwrotów tytularnych w dialogach
    5.12.2019
    Szanowni Państwo,
    pytanie dotyczy zwrotów typu „Jego Ekscelencja”, „Wysoki Sąd”, „Wasza Wysokość” użytych w dialogach lub napisach do filmów. Wielu profesjonalnych tłumaczy pisze te wyrażenia dużą literą, powołując się na hasło słownikowe z SJP (https://sjp.pwn.pl/slowniki/Jego-Ekscelencja). Wydaje mi się, że jedyne zasadne użycie dużej litery miałoby miejsce w filmie dokumentalnym odnoszącym się do żywej i autentycznej osoby. Czy mogliby Państwo rozstrzygnąć tę kwestię?
    Z szacunkiem,
    M. B.
  • Taurona albo Tauronu
    5.12.2019
    Szanowni Państwo,
    Od jakiegoś czasu bardzo drażni mnie reklama Tauronu. W dźwięcznej piosence pada zwrot: loteria Taurona. Wg mnie Tauron powinno się odmieniać tak samo jak tron (dopełniacz (kogo? czego? tronu) , czyli tu w dopełniaczu powinno być loteria Tauronu. Czy się mylę, czy może obowiązują jakieś inne reguły w przypadku nazw własnych?

    Pozdrawiam
    Piotr Walczak
  • Rodzaj gramatyczny a płeć bohatera
    5.12.2019
    Szanowni Państwo,
    pracuję nad tekstem, w którym występują imiona typu Motyl z Szafiru czy Żółty Pysk; oba jako imiona żeńskie. Frapuje mnie ich odmiana – czy Motyl będzie się zachowywał jak inne rzeczowniki typu doktor, redaktor, a zatem np. Zostawiłem rozzłoszczoną Motyl z Szafiru samą? Co do drugiego imienia, jestem nieco bardziej zagubiona. Mam już dosyć tego Żółtego Pyska, która nie zna żadnego umiaru? Przyglądałem się miłej Żółty Pysk czy miłemu Żółtemu Pyskowi?
    Z poważaniem
    Felicyta
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!