wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • indeks osób czy indeks nazwisk
    25.03.2020
    Szanowni Państwo,
    czym różni się indeks osób od indeksu nazwisk?
    Z poważaniem
    Czytelniczka
  • król i władca to wyrazy pospolite
    25.03.2020
    Szanowni Państwo!
    Moje pytanie dotyczy poprawnej formy zapisywania tytulatury władców. Mianowicie, czy pisząc „Król Polski Kazimierz Wielki” w środku zdania, należy każde z tych słów zapisać wielką literą? Mam na myśli sytuację, gdy w kolejnych zdaniach słowo „król” lub „władca” będzie dotyczyło stricte tej samej osoby.
    Serdecznie dziękuję za odpowiedź.
  • Zdanie złożone z podrzędnym dopełnieniowym
    24.03.2020
    Szanowna Pani Profesor,
    mocno się zdziwiłem, kiedy przeczytałem niektóre tytuły rozdziałów w podręczniku do języka polskiego do klasy 7 dotyczące zdań złożonych podrzędnie. Otóż zostały one, moim zdaniem, sformułowane niepoprawnie, ponieważ brzmią następująco (tylko trzy przykłady):

    Zdania złożone z podrzędnym dopełnieniowym
    Zdania złożone z podrzędnym podmiotowym
    Zdania złożone z podrzędnym okolicznikowym.

    nie rozumiem w tej konstrukcji, co to jest „podrzędnym dopełnieniowym” etc. Powinno chyba być „z podrzędnym dopełnieniem” lub „zdanie złożone podrzędnie dopełnieniowe”.

    Serdecznie pozdrawiam
    Michał
  • W gorącej wodzie kąpany
    24.03.2020
    Dlaczego fraza w gorącej wodzie kąpany oznacza osobę niecierpliwą?
    Z góry dziękuję za odpowiedź, XYZ.
  • Kwarantanna
    24.03.2020
    Dzień dobry, mam pytanie odnośnie słowa kwarantanna, a mianowicie tego, czy jeśli ktoś został objęty kwarantanną, to jest na kwarantannie, w kwarantannie, czy może jedno i drugie w zależności od tego, czy mówimy o stanie przymusowego odosobnienia, czy miejscu owego odosobnienia.
  • Stypizowany
    24.03.2020
    W tekstach prawniczych często pojawia się sformułowanie stypizowany, np. Pierwsze z wykroczeń stypizowanych w art. 19 ust. 1 ustawy o informowaniu... lub W razie skazania za przestępstwa stypizowane w art. 65 § 1 i 3.... Czy należy uznać już za poprawne takie fachowe znaczenie, mimo braku w słownikach? I co tak naprawdę znaczy?

    Z poważaniem
  • Nazwisko Kuropatwa
    24.03.2020
    Dzień dobry,
    zwracam się do Państwa z prośbą o pomoc w kwestii odmiany nazwiska na zaproszeniu ślubnym. Moi znajomi mają na nazwisko Kuropatwa, zatem kogo zapraszam? Państwa Kuropatwów?
  • Składnia narodu polskiego
    23.03.2020
    Chciałbym się dowiedzieć czy poniższy tekst jest poprawnie napisany: „Rzeczpospolita Polska aby właściwie służyć dobru wspólnemu i odpowiedzieć na wyzwania współczesności musi stać się nowoczesną republiką. Jej władza winna oprzeć się na solidnym fundamencie,
    którym jest ukształtowany w toku tysiącletniej historii naród polski”.
    Chodzi mi głównie o końcówkę: naród polski – czy nie powinno być narodu polskiego.
  • Epidemiczny a epidemiologiczny
    23.03.2020
    W związku z aktualnymi wydarzeniami dotyczącymi epidemii koronawirusa wielu programach i artykułach padają określenia epidemiczny i epidemiologiczny. Są one stosowane równoznacznie, zamiennie np. w jednym artykule mówi się o stanie lub zagrożeniu epidemicznym, a następnie 2 zdania niżej pojawia się stan (zagrożenie) epidemiologiczne.
    Czy jest to poprawne zastosowanie tego określenia? Czy możemy je stosować zamiennie?
    Pozdrawiam
  • Pełniący obowiązki
    23.03.2020
    Dzień dobry,

    w jakim przypadku powinien być rzeczownik po sformułowaniu pełniący obowiązki, jeśli zapisujemy go skrótem p.o.?

    Pozdrawiam
    Agnieszka
  • Córka i żona kagana i bana
    23.03.2020
    Żona, córka chana to chanum. A jak nazywały się żony i córki kagana oraz bana? A gdyby to kobiety sprawowały te funkcje, jak brzmiały by te tytuły w wersji sfeminizowanej?
  • Wymowa cząstki nia
    20.03.2020
    Szanowni Państwo,
    ostatnio zapytałam m.in. o poprawną wymowę Hiszpani. Bardzo dziękuję za odpowiedź i wyprowadzenie mnie z błędu. Chciałabym również prosić o wyjaśnienie, czy nia w następujących nazwach wymawiamy analogicznie jak w Hiszpanii: Tanzania, Toskania, Rumunia, Unia, Dania, Nadrenia, Słowenia, Saksonia, Macedonia, Laponia, Albania, Armenia, Estonia, Jordania, Kenia, Mauretania?
    Czy z Eswatini i Bośnią czynimy podobnie?

    Łączę wyrazy szacunku
    Czytelniczka Natalia
  • Dlaczego imiesłów to imiesłów?
    20.03.2020
    Mam 2 pytania związane z imiesłowami:
    1. Jak jest etymologia słowa imiesłów?
    2. Skąd się wzięła nazwa imiesłów przysłówkowy? Innymi słowy: Co ma wspólnego imiesłów przysłówkowy z przysłówkiem? Pytanie wynika z tego, że przykładami imiesłowu przysłówkowego są słowa: idąc, pisząc, zrobiwszy, powiedziawszy a przykładami przysłówków: pięknie, wysoko, wczoraj. Jaki jest więc związek między tymi wyrazami?
  • Superekstrawartościowe
    20.03.2020
    Szanowni Państwo!
    Chciałabym poprosić o ostateczne rozstrzygnięcie, czy przymiotniki z podwójnymi cząstkami super, ekstra, hiper itd. powinny być pisane razem czy osobno. Praktyka językowych autorytetów jest niejednolita: superekstrawartościowe (Katowice 2016) kontra super hiper trudne (Rzeszów 2020). Jak się mają w tym odnaleźć miłośnicy dyktand? Dziękuję bardzo za odpowiedź.
  • naraz kontra na raz
    20.03.2020
    Dzień dobry! Chciałabym wrócić do rozróżnienia pisowni na raz/naraz. Myślałam, że rozstrzygającym kryterium jest tu akcent (jeśli pada na na, piszemy razem, jeśli na raz, piszemy osobno, por. https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/na-raz-i-naraz;13420.html, lecz okazuje się, że tak nie jest. W haśle na raz w WSO widnieje bowiem znaczenie ‘za jednym zamachem’, co zostało wykorzystane w Dyktandzie nad Dolinką. Jak rozróżnić zatem na raz – ‘za jednym zamachem’ od naraz – ‘jednocześnie’?
  • rz.-kat. lub rzym.-kat.
    19.03.2020
    Szanowni Państwo,
    na jednym z forów internetowych padło stwierdzenie, że skrótowiec KrK stosowany jako Kościół Rzymskokatolicki jest błędny, niestety, rozwinięcie znalazłam tylko w Wikipedii, która nie jest źródłem oficjalnym. Czy takie zastosowanie skrótowca jest poprawne?

    Z poważaniem
    Agnieszka
  • uakari i uistiti
    19.03.2020
    Jak wymawia się nazwy zwierząt uakari i uistiti? Chodzi o to, czy początkowe [u] jest oddzielną sylabą.
  • coraz kontra co raz
    19.03.2020
    Dzień dobry! Bardzo proszę o wyjaśnienie dotyczące pisowni co raz/ coraz w zestawieniach typu co()raz to wybuchają śmiechem. „Wielki słownik ortograficzny” odnotowuje zapis coraz to (czy chodzi o sytuację np. coraz to głośniej?), z drugiej strony jest też zapis co raz w znaczeniu ‘raz po raz’.
    Będę wdzięczna za rozstrzygnięcie wątpliwości.
  • Knizia
    19.03.2020
    Szanowni Państwo,
    chciałabym spytać, jak brzmi dopełniacz niemieckiego nazwiska Knizia (wym. knɪtsiə).
    Z wyrazami szacunku
  • Podróbka a zamiennik
    18.03.2020
    Dzień dobry.
    Chciałabym dowiedzieć się w sprawie, która była powodem kłótni z moim chłopakiem, mianowicie on jest zdania, że każda podróbka jest jednocześnie zamiennikiem ale nie każdy zamiennik jest podróbką. Ja natomiast uważam, że zamiennik to nie podróbka, tak samo jak podróbka nie jest zamiennikiem, ponieważ nie ma ona za zadanie zamieniać oryginalnego produktu tylko go naśladować. Kto ma rację?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego