wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Bursa
    25.05.2018
    Szanowna Poradnio,
    proszę o etymologię oraz wszystkie znaczenia występujące dotychczas w polszczyźnie wyrazu bursa.

    Pozdrawiam
    Stratos Vasdekis
  • Procent i %, ale wyłącznie procentowy
    25.05.2018
    Dzień dobry,
    zwracam się z prośbą o wyjaśnienie, która forma zapisu jest prawidłowa.
    1. Kwota uwzględnia 11% upustu w stosunku do pierwotnej propozycji cenowej – czyli Kwota uwzględnia jedenaście procent upustu (...)
    czy
    2. Kwota zawiera 11% upust w stosunku do pierwotnej propozycji cenowej – czytam to zdanie wówczas Kwota uwzględnia jedenastoprocentowy upust (...). A może prawidłowy zapis takiego zdania powinien być Kwota uwzględnia 11-procentowy upust (...)?
  • Boyé Lafayette De Mente: odmiana i wymowa; Jensen jako [ʤensen]
    25.05.2018
    Szanowni Państwo,
    pisarz Boyé Lafayette De Mente jest Amerykaninem, zatem zgodnie z poradą https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/wymowa-obcych-nazwisk;2130.html jego imię i nazwisko powinniśmy wymawiać po amerykańsku — czyli właściwie jak? A co za tym idzie — jak je odmieniać?
    I jeszcze to samo pytanie odnośnie do amerykańskiego matematyka Ronalda Björna Jensena (wymowa drugiego imienia i nazwiska).

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Anizja
    25.05.2018
    Szanowna Poradnio,
    proszę o etymologię (rzadkiego) imienia Anizja.
    Pozdrawiam

    Stratos Vasdekis
  • Goplanie, lp. Goplanin
    25.05.2018
    Szanowni Państwo,
    czy przedstawiciel plemiona Goplan to Goplanin (pewnie tak) czy Goplan (jak zakrystian)? Co ciekawe, internetowe słowniki notują tylko hasło Goplanie bez podania liczby pojedynczej.
    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Co powstało od czego?
    24.05.2018
    Szanowni Państwo,
    od jakiegoś czasu nurtuje mnie pewne zagadnienie, a mianowicie co jest wyrazem podstawowym, a co pochodnym w parach takich jak np. książka – księga, biel – biały.

    Z góry dziękuję
    Czytelnik
  • Czego wart jest dobry żart?
    24.05.2018
    Tynf to dawna polska moneta, której nazwa pochodzi od nazwiska mincerza – Andrzeja Tymfa. Słownik PWN uwzględnia co prawda obie wersje – tynf oraz tymf. Szybkie badanie pokazuje jednak, że tynf występuje parokrotnie częściej. Skąd wzięło się to N w nazwie monety? Czy nie powinniśmy raczej mówić dobry żart tymfa wart?
  • Jednostki typografii cyfrowej
    24.05.2018
    Dzień dobry,
    zastanawiam się w jaki sposób poprawnie zapisać jednostkę piksel, aby móc ją używać wraz z wartościami? Wydaje się, że w internecie najbardziej powszechną formą zapisu jest px. Czy można zapisać tę jednostkę czy skrót jako pt – od punkt? Nie wydaje mi się, że są jakieś zasady normujące ten zapis?
    Dziękuję!
    Pozdrawiam,
    Daniel
  • Pisownia form adresatywnych
    24.05.2018
    Szanowni Państwo,
    zastanawia mnie użycie wielkich liter w formach powitalnych takich, jak mój Drogi, moja dzielna Podróżniczko etc. Chodzi mi o to, czy wielką literą wystarczy pisać wyraz bezpośrednio odnoszący się do adresata (Drogi, Podróżniczko), czy już lepiej zapisywać nią wszystkie wyrazy wchodzące w skład takiego inicjalnego wyrażenia.
    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Wielkie i małe litery w didaskaliach
    24.05.2018
    Witam,
    czy poniższy dialog ma poprawną formę? Mam wątpliwości, czy komentarze w nawiasach pisać małą czy wielką literą.
    (Nauczyciel zakończył powitanie słowami...)
    Nauczyciel: Teraz przejdziemy do tematu lekcji. (cisza w klasie)
    Uczeń: (Śmiejąc się) A jaki jest temat lekcji? (Uczeń lubił prowokować nauczyciela)
    Nauczyciel: (Do ucznia) Czy odrobiłeś zadanie domowe?
    (Uczeń zrobił smutną minę)
    Uczeń: (Szepcząc do siedzącego obok kolegi) Czy coś było zadane?
  • Branickij
    23.05.2018
    Szanowni Państwo,
    mam pytanie związane z tekstem J. Kaczmarskiego pt. Rejtan, czyli raport ambasadora. Pojawiają się w nim zruszczone wersje nazwisk polskich dygnitarzy: Ponińskij, Branickij, Szczęsnyj-Potockij. Zastanawiam się, czy jest to czysto literacki zabieg stylizacyjny (podmiotem lirycznym jest rosyjski ambasador), czy może faktycznie Rosjanie w ten sposób wymawiają (wymawiali?) i zapisują obce nazwiska zakończone na -ski.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Kolejność kodu pocztowego
    23.05.2018
    Szanowni Państwo,
    czy kod pocztowy umieszczamy zawsze przed nazwą miejscowości? Pytam pod kątem nagłówków listów, adresów na kopertach oraz stopek na stronach internetowych, gdzie umieszcza się czasem dokładne dane firmy.
    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Interpunkcja wykrzykników
    23.05.2018
    Szanowni Państwo,
    chciałem zapytać o przecinki po wykrzyknikach, które nie zawsze „wykrzykują”, np. ach(,) śpij, kochanie, o(,) tak, oj(,) nie. Czy w takich sytuacjach zawsze stawiamy przecinek, nawet jeśli temperatura uczuciowa wypowiedzi jest niska, oznaczone miejsca nie są wypowiadane ze szczególną intonacją, brak pauzy oddechowej itp.?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Narracja po dialogach
    23.05.2018
    Kilka lat temu w Poradni padło pytanie o partię dialogową typu:
    – Chodź! – usłyszał cichy szept.
    Wątpliwość dotyczyła litery po drugim myślniku – mała czy wielka.
    Dr Wolański odpowiedział nie wprost.
    Teraz w Internecie, na przykład na forach z amatorskimi opowiadaniami, osoby korzystające z Poradni domagają się, aby w podobnych sytuacjach zamieniać małą literę na wielką.
    Przykładowy efekt:
    – Tutaj jestem. – Usłyszał za plecami.
    Zgodzą się Państwo, że taki zapis jest nie do przyjęcia?
  • Wydawczyni czy wydawca?
    23.05.2018
    Czy o kobiecie spełniającą rolę wydawcy należy pisać wydawczyni?

    Pozdrawiam
    Krzysztof
  • Cedzić
    22.05.2018
    Szanowni Państwo,
    interesuje mnie etymologia wyrazu cedzić.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • (Nie)powtórzone spójniki
    22.05.2018
    Czy w zdaniu takim jak: Czyżby coś się zmieniło od 2012 roku(,) czy może po prostu czegoś nie rozumiem? należy stosować regułę [373] o stawianiu przecinków po powtórzonych spójnikach rozłącznych (lub partykule czy)? W końcu partykuła czyżby jest bliskim znaczeniowo przekształceniem partykuły czy — można by ją tu bez dużej szkody na czy zamienić. Może to nadinterpretacja reguły, ale chciałem się upewnić.
    A taki przykład: Lepiej by zatańczył to albo tamto(,) alboby w coś zagrał?
  • Wielka litera w tekstach prawnych
    22.05.2018
    Szanowni Państwo,
    piszę pracę magisterską, omawiam pewien wzorzec umowy ubezpieczenia, zawieranej na podstawie konkretnych ogólnych warunków ubezpieczenia. Dla ujednolicenia znaczenia pewnych określeń, którymi posługuje się w dokumencie firma ubezpieczeniowa, zawarto w nim definicje oznaczone wielkimi literami. Czy mogę ich użyć, podając źródło (cyt. definicji) oraz posługiwać się nimi w dalszej części pracy pisząc je wielką literą, aby zachować jednolity przekaz?

    Z poważaniem,
    A. Wrońska
  • Wielkie czy małe litery w podpunktach
    22.05.2018
    Nurtuje mnie jeden problem – jaka litera powinna być zastosowana przy pisaniu podpunktu: wielka czy mała? Mojemu dziecku Pani obniżyła ocenę za zastosowanie małej litery.
    Zawsze uważałam, że musi to być mała litera.
    Pozdrawiam
  • Kiedy w pół, a kiedy wpół
    22.05.2018
    Mam pytanie w związku z pisownią łączną połączenia w+pół. Wg podpunktu a) reguły [145] piszemy w pół w znaczeniu ’w połowie’. Jednak zgodnie z b) napiszemy wpół w znaczeniu ’na połowę, w połowie’. Podane przykłady co nieco wyjaśniają, jednak wydaje mi się to pewną sprzecznością. Czy można uznać, że zakres użycia wpół wyczerpuje hasło słownikowe wpół z dopiskiem „(objąć, przekroić, zgiąć)”? A jeśli nie, to w jakich jeszcze kontekstach napiszemy łącznie w znaczeniu ’w połowie'?

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego