wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Interpunkcja wyliczeń
    7.05.2020
    Adam Wolański twierdzi (18.12.), że prawidłowy jest zapis: Drzewa, takie jak sosny i świerki, nie tracą na zimę igliwia.
    Nie traktowałabym tej wydzielonej przez niego przecinkami części zdania jako wtrącenia, bo bez niej zdanie traci sens. Część takie jak sosny i świerki określa, o jakie drzewa nam chodzi (iglaste). Według mnie prawidłowy zapis to: Drzewa takie jak sosny i świerki nie tracą na zimę igliwia. Podobnie jak bez przecinka zapiszemy np. dziewczyna taka jak ty.
  • Z czym łączymy leczenie?
    7.05.2020
    Szanowni Państwo,
    czy leczenie się otrzymuje, czy jest się poddawanym leczeniu? Wydaje mi się, że pierwsze wyrażenie jest kalką z angielskiego (to receive treatment), ale w tekstach, które sprawdzam, pojawia się ono dość często. Czy jest ono poprawne pod względem językowym i dopuszczalne w tekstach fachowych?

    Z poważaniem,
    BR
  • Ku wraz z celownikiem
    6.05.2020
    Dzień dobry

    W Gramatyce języka polskiego Józefa Muczkowskiego (trochę stara pozycja) przy odmianie rzeczownika pojawia się taka rada: „Celownik na owi zakończony z przyimkiem ku w niektórych na u skracamy, np. ku końcu zamiast ku końcowi, ku Krakowu, ku Paryżu”.

    Starałem się sprawdzić, użycie -u w celowniku razem z przyimkiem ku jest obecnie poprawne (szczególnie chodzi mi o ku końcu), ale nigdzie nie mogłem znaleźć takiej informacji.

    Z góry dziękuję za pomoc i poświęcony czas.
  • Sprokurował rzut karny
    6.05.2020
    Szanowni Państwo,
    ostatnio w relacjach meczów piłkarskich, usłyszałem zwroty typu: sprokurował rzut karny. Zastanawia mnie, czy komentatorzy używają tego słowa zamiennie ze słowem spowodował, analogicznie jak wygląda to, w myleniu znaczenia słów bynajmniej i przynajmniej, podobnie brzmiących, ale zupełnie co innego znaczących. W słownikach bowiem słowo prokurować znaczy tyle, co: Tendencyjnie dobierać fakty, by komuś coś zarzucić, czy też w pot. znaczeniu: organizować coś.
    Dziękuję.
  • Otrzymać a dostać
    6.05.2020
    Dzień dobry Państwu!
    Chciałabym się dowiedzieć, czym się różni czasownik otrzymać od czasownika dostać. Czy można ich używać zamiennie?
    Z góry dziękuję za odpowiedź!
  • Wihajster
    6.05.2020
    Dzień dobry
    Szanowni Państwo, proszę o pomoc w ustaleniu czym dla polszczyzny jest słowo wihajster. Czy właściwym jest zaliczenie go do zapożyczeń?

    Dziękuję i pozdrawiam
  • Wysoki na trzy metry
    6.05.2020
    Czy prawidłowe jest wyrażenie: wysokie na trzy metry, a nie: trzy metrowej wysokości?
    Również: długie na dwa kilometry zamiast: dwu-kilometrowej długości.
    Z góry dziękuję za odpowiedź.

    Z poważaniem.
  • Używam kleju
    5.05.2020
    Nie znalazłem w Poradni odpowiedzi na frapujące mnie zagadnienie odnośnie zaimka który (którego). Zdanie Użyję kleju, który pozostawia ostry zapach nie budzi wątpliwości, lecz gdy zacznę zdanie od podmiotu, zwątpienie narasta:
    1. Klej, który użyję , pozostawia ostry zapach .
    2. Klej, którego użyję , pozostawia ostry zapach.

    Który wariant jest prawidłowy?
    Z wyrazami szacunku.
  • Konsumować medium, cokolwiek to znaczy
    5.05.2020
    Mam taki problem, że nie jestem pewny jakiego zaimka powinienem użyć w sformułowaniu:
    % osób, które rozpoczęły konsumpcję medium lub konsumują je/go więcej w czasie pandemii. Ja na ten moment wybrałem je, ale nie wiem, czy to jest poprawny wybór. Ten zaimek dotyczy wyrazu medium w liczbie pojedynczej. Przeczytałem już, że medium jest w rodzaju nijakim, wiadomo, że l. poj, brakuje jeszcze mi wiedzy, czy medium konsumujemy w bierniku czy dopełniaczu;).
    Prośba o odpowiedź.
  • On-line albo online
    5.05.2020
    Szanowni Państwo,
    mam pytanie, czy poprawna jest tylko forma on-line? Czy mogę napisać online lub onlajn (z tym ostatnim zapisem spotkałam się ostatnio w jednej z gazet ogólnopolskich i byłam nieco zdziwiona)?

    Dziękuję za odpowiedź
    Ewel
  • Nowy Świat
    5.05.2020
    Szanowna Pani Profesor,

    Właśnie powstaje radio „Nowy Świat”. W założeniu nazwa radia miała się kojarzyć z otwartością, wolnością, tolerancją oraz z nowym otwarciem.

    Kiedy zaczęliśmy używać tej nazwy, zrodził się dylemat czy mówić w dopełniaczu Nowego Świata czy Nowego Światu. Część z nas uważa, że ta druga wersja dotyczy nazw własnych np. ulicy (na rogu Nowego Światu), czyli dotyczyłaby również naszego radia. Jednak serce i intuicja ciągnie do wersji pierwszej.

    Czy Pani Profesor może ten problem rozstrzygnąć?
    Pozdrawiam serdecznie
    Magda Jethon
  • Skracanie wyrażeń
    5.05.2020
    Dzień dobry! Chciałabym zapytać, czy jest w ogóle możliwe tworzenie wyrażeń eliptycznych, jeśli człony nie są jednolite pod względem struktury, np. mikro- i małe przedsiębiorstwa lub tele- i sezonowa praca (gdy mamy do czynienia z jednej strony z konstrukcją z przedrostkiem, a z drugiej ze zwykłym przymiotnikiem). Z góry dziękuję za pomoc.

    Z poważaniem
    Agnieszka Buczkowska
  • Łódź a statek
    4.05.2020
    Mam pytanie odnośnie słów łódź i statek. Czy statek jest hiperonimem dla słowa łódź? Innymi słowy, czy każda łódź jest też statkiem?

    Z poważaniem
  • Odwołanie
    4.05.2020
    Dzień dobry,
    czy w sformułowaniu odwołanie ze składu pana xy odmiana nazwiska będzie w dopełniaczu (np. odwołanie ze składu pana Bani), czy w bierniku (pana Banię) ?

    Dziękuję
    Jarek
  • Nazwiska odmężowskie i odojcowskie
    4.05.2020
    Szanowni Państwo,
    chciałabym zapytać, czy możliwe jest utworzenie formy odmężowskiej i odojcowskiej nazwiska zakończonego na -ska, -cka?
    Bardzo dziękuję za odpowiedź.
  • Ergo od Rebeki
    4.05.2020
    Proszę o wyjaśnienie, czym było ergo z tanga do słów A. Własta pt. „Rebeka”.
    Od dawna głowię się na tym, co też ów młodzian mógł kupić… Jakiś czas temu zostałem zapytany o to przez znajomą i nie potrafiłem jej odpowiedzieć. Wspólnie doszliśmy do wniosku, że mogła być to rzecz przyziemna, która ma to kontrastować z nagłym wybuchem romantycznych uczuć Rebeki, a jednocześnie czymś przydatnym w podróży (bo przecież Wymarzony jest przejazdem).

    Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Z poważaniem
    Mario Kiliński
  • Wymowa nazw leków
    4.05.2020
    Czy nazwy leków wymawia się z angielska? Takie twory jak flexotide, septolete czy cutivate mogą mieć swój źródłosłów w angielszczyźnie, ale niekoniecznie. Inne też by mogły być (łacina, francuski). Trudno być na bieżąco w takim temacie i w lot rozpoznać, skąd się wziął cynacholin czy pimafucin, albo czy octenisept nawiązuje do polskiego octu, czy do włoskiego osiem.
  • Polskie no a czeskie i słowackie ano
    30.04.2020
    W języku potocznym nagminnie używa się zwrotu no zamiast tak. Jakie jest tego źródło? Czy to no ma jakiś językowy związek z czeskim i słowackim ano jako odpowiednika naszego tak?
  • Znak towarowy – zastrzeżony czy zarejestrowany?
    30.04.2020
    Która forma jest poprawna lub bardziej poprawna: zastrzeżony znak towarowy czy zarejestrowany znak towarowy? To drugie pochodzi zapewne z angielskiego registered trademark, gdzie registered to zarejestrowany. Z drugiej strony mówimy i piszemy wszystkie prawa zastrzeżone” (po angielsku all rights reserved), a nie zarejestrowane. A jak będzie ze znakiem towarowym?
  • Czar dawnych wspomnień
    30.04.2020
    Dzień dobry,

    czy poprawne jest sformułowanie czar dawnych wspomnień?

    Pozdrawiam
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego