wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • czy aż nie?
    5.06.2019
    Dzień dobry,

    Jak jest poprawnie powiedzieć: schowaj to aż nie wylejesz czy schowaj to aż wylejesz?

    Pozdrawiam
  • Nazwisko Bochen
    4.06.2019
    Dzień dobry!

    Jak powinno się odmieniać nazwisko Bochen?

    Z poważaniem
    Agnieszka
  • Lek na erekcję czy na katar?
    4.06.2019
    Dzień dobry,
    w reklamach leków pojawia się wyrażenie „lek na... (i tutaj nazwa choroby czyli czegoś niechcianego)”, ale mamy też lek na erekcję zamiast leku na zaburzenia erekcji. Czy takie wyrażenie jest poprawne czy wbrew intencji reklamodawcy wskazuje na to, że erekcja jest czymś niechcianym (jak np. katar) i lek miałby ją zwalczać (a nie wywoływać)?

    Pozdrawiam!
  • Księstwo Słupskie, Hospodarstwo Mołdawskie, Chanat Krymski
    4.06.2019
    Szanowni Państwo,
    proszę o podanie poprawnego zapisu poniższego typu nazw (z nadzieją, że te rozstrzygnięcia pojawią się w SJP): księstwo słupskie, hospodarstwo mołdawskie, chanat krymski czy Księstwo Słupskie (z pewnością zapis dużymi literami jako byt państwowy: Księstwo Warszawskie, Księstwo Kijowskie), Hospodarstwo Mołdawskie, Chanat Krymski. Czy pisownia dużą lub małą literą zależy od stopnia niezależności danego terytorium? Dziękuję bardzo i pozdrawiam, A.B.
  • O yukacie, hakamie i matchy
    4.06.2019
    Witam serdecznie
    Pisałam ostatnio tekst, w którym użyłam transkrypcji japońskich wyrazów typu yukata, matcha czy hakama (części garderoby czy jedzenie). Znajoma zwróciła mi uwagę dotyczącą odmiany. Jak właściwie powinno się odmieniać takie wyrazy? Czy powinno się je najpierw spolszczyć w transkrypcji, zanim je odmieniamy?
  • Huawei i Xiaomi
    3.06.2019
    Szanowna Pani Profesor,
    moje pytanie dotyczy odmiany nazw własnych chińskich koncernów technologicznych: Huawei i Xiaomi. Pierwszą odmieniamy, drugiej nie. Wychodzimy z założenia, że w pierwszym przypadku deklinacja nie brzmi tak fatalnie jak w Xiaomi (Xiaomiego, Xiaomiemu) itd., ale może się mylimy?
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Pozdrawiam
    Arkadiusz Braumberger
  • O dialogach powieściowych raz jeszcze
    3.06.2019
    Szanowna Redakcjo,
    czy poniższy fragment dialogu jest zapisany właściwie?
    — Zapraszamy do lektury poradnika. — Uśmiechnął się Adam.
    Uprzejmie proszę o odpowiedź i wyjaśnienie.
    Z poważaniem
  • Skrót od emeryt
    3.06.2019
    Czy można pisać skrót słowa emeryt, jeżeli tak to w jaki sposób?
  • Skrót wyrażenia z siedzibą
    3.06.2019
    Szanowni Państwo,
    jak prawidłowo powinno się skracać wyrażenie z siedzibą w nazwach w rodzaju Komenda Wojewódzka Policji z siedzibą w Radomiu? Powszechnie funkcjonuje skrót z/s. Czy nie powinno być zs.?
    Z wyrazami szacunku
    Piotr Michałowski
  • Normy poetyckie
    3.06.2019
    Szanowni Państwo!
    Nurtuje mnie kwestia dopuszczalnego odstępu między rymującymi się wersami, jak duża może być, aby rym jeszcze mógł zostać za rym uznany, wysłyszany przez czytelnika? Poeci przyzwyczaili nas do braku odstępu, ewentualnie jednego, dwóch wersów. Natomiast w niektórych dziełach, jak np. w tłumaczeniu Boskiej Komedii pojawiają się fragmenty, w których rymujące się wersy są oddzielane przez 3 inne (czyściec, pieść IX, wersy 11-15), a nawet więcej.
    Z poważaniem,
    Bartłomiej Lukrecki
  • Huawei
    31.05.2019
    Dzień dobry
    Chciałem dowiedzieć się, czy słowo Huawei – nazwa chińskiego producenta smartfonów – można odmieniać. Jeśli tak, to jak?

    Mateusz
  • O pisowni szczególna teoria względności, ogólna teoria względności itp.
    31.05.2019
    Szanowni Państwo,
    w jaki sposób (jakimi literami) należy zapisywać nazwy koncepcji czy teorii naukowych? Czy na przykład powinno się pisać Szczególna Teoria Względności czy szczególna teoria względności? Czy jakieś znaczenie ma to, czy nazwa teorii/koncepcji jest ugruntowana w literaturze przedmiotu czy nie? Czy znaczenie ma to, czy nazwa jest długa (trzy wyrazy i więcej) czy krótka? Czy taką samą zasadę przyjmuje się dla nazw koncepcji/teorii w języku polskim i obcym, np. angielskim?
  • Zapis typu Arturowy dom
    31.05.2019
    Szanowni Państwo, czy przymiotnik utworzony od imienia męskiego, odpowiadający na pytanie czyj? piszemy małą czy dużą literą? Itp. arturowy dom, czy raczej Arturowy dom? Spotkałem się z różną pisownią w takim przypadku.

    Z góry dziękując za pomoc, pozdrawiam, Adam Molenda
  • Ośrodek Szkolenia Kierowców (np. „Elka”, „Driver”, „Rondo”, „Krak-SA” itp.); Szkoła Jazdy (np. „Luz”, „Orzeł”, „Klakson” itp.).
    31.05.2019
    Chciałabym zapytać o pisownię nazw szkół nauki jazdy. Czy określenie Ośrodek Szkolenia Kierowców jest zawsze częścią oficjalnej nazwy, czy można je zastąpić np. Szkołą jazdy. A jeśli jednak właściciele decydują o nazwie, co zrobić, jak pisać, gdy na przykład na stronie internetowej zapisana jest ona w nieprawidłowy sposób (Auto Szkoła, Autoszkoła, Auto-szkoła). Czy wszystkie wymienione warianty należy zapisywać wielkimi (dużymi) literami? I czy powielać nazwę z błędem?
  • O pisowni medal „Za Zasługi dla Miasta Torunia” itp.
    30.05.2019
    Szanowna Poradnio,
    jak poprawnie zapisywać nazwę miejskiego odznaczenia: medal Za Zasługi dla Miasta Torunia, Medal za Zasługi dla Miasta Torunia, medal „Za zasługi dla miasta Torunia”. A może wszystkie warianty są poprawne? Mamy też Medale za Długoletnie Pożycie Małżeńskie i medale „Za zasługi dla obronności kraju”. I dlatego nic z tego nie rozumiem...

    Ukłony dla Poradni
    Andrzej Dembowski, Toruń
  • Najlepiej wszystko wielkimi literami?
    30.05.2019
    Ad https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Janko-muzykant-czy-Janko-Muzykant;19410.html
    Czy rzeczywiście wielka reforma ortografii z lat 1934-1935 (lub jakakolwiek) zajmuje się takimi sprawami jak tytuły? Jest tego trochę: Ojciec [C/c]hrzestny, Władca [P/p]ierścieni, Raport [P/p]elikana... A może jest to tylko niefrasobliwie dopisana przez kogoś wersja taka, jak mu się wydawało? Podobny przypadek dotyczy np. [M/m]ałpki Fiki-Miki (zob. https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Mis-Colargol;14752.html
  • Udźwięcznienia
    30.05.2019
    Szanowni Państwo,
    czy udźwięcznienie spółgłoski [k], gdy stoi ona przed spółgłoską [j], jest zjawiskiem typowym dla konkretnych regionów Polski? Chodzi mi głównie o Wielkopolskę (Poznań i okolice), gdzie udało mi się to zaobserwować. Przykłady takich udźwięcznień to zwrot jak ja wymawiany jako [jag ja] tudzież jak już jako [jag już], jak jesteśmy jako [jag jesteśmy], jak jeszcze jako [jag jeszcze] etc.
    Jako rodowitej Podlasiance bardzo rzuciło mi się to w oczy, gdyż w moich stronach k w takiej kombinacji nigdy nie jest udźwięczniane.

    Pozdrawiam
  • Uproszenia grup spółgłoskowych
    30.05.2019
    Dzień dobry! Mam pytanie w sprawie ubezdźwięczniania zbitek spółgłoskowych. Czy wymawianie czasowników poszedł, gniótł, pomógł itp. jako [poszet], [gniut], [pomuk] to wymowa potoczna, czy regularna?
  • Czyj to portret?
    29.05.2019
    Szanowni Państwo,
    mam pytanie odnośnie do poprawności drugiego z poniższych zdań:
    Jacek Malczewski namalował wiele portretów. Piękny jest jego portret Jana Kasprowicza.
    Czyj to portret? I Jana Kasprowicza, i Jacka Malczewskiego zarazem. Pierwszy jest portretowanym, a drugi portretującym – według mnie zdanie jest poprawne, ale zostałam za nie spostponowana.
    Chciałabym poznać Państwa opinię.
    Bardzo dziękuję, łączę pozdrowienia – wierna czytelniczka poradni
  • Psychofizyczny a psycho-fizyczny
    29.05.2019
    Szanowna Redakcjo,
    Chciałabym się spytać o znaczenie słowa psychofizyczny – w Małym słowniku języka polskiego PWN i dwóch innych spotkałam się z definicją ‘dotyczy stosunków między bodźcami fizycznymi (podnietami) a wrażeniami; doznania’ lub zbliżoną odpowiedzią. Z kolei w słownikach internetowych napotkałam ‘dotyczący zjawisk psychicznych i fizycznych’, co z psychofizyką się nie łączy. Stąd moje pytanie: czy obie definicje są poprawne? Jeśli tak, od kiedy poprawna jest druga definicja?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego