wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • wywiad-rzeka i jasnowidz amator
    22.11.2001
    W jednym z dostępnych w polskim Internecie dyktand znalazłem podane niżej zestawienia rzeczownikowe:
    "jasnowidze-amatorzy"
    "wywiady-rzeki".
    Czy użycie łącznika jest w obu przypadkach uzasadnione?
  • źródła nowych słów
    22.11.2001
    Skąd przychodzi leksyka? Czy poddaje się strukturze języka? Co się dzieje z wyrazami, które odmieniają się w specyficzny sposób?
  • nisko
    21.11.2001
    Jak powinno się pisać: nisko opłacani pracownicy czy niskoopłacani pracownicy, nisko oprocentowany kredyt czy niskooprocentowany kredyt?

    Pozdrawiam
    A.
  • ekspansja
    21.11.2001
    Które wyrażenie jest poporawne: ekspansja na rynkach europejskich czy ekspansja na rynki europejskie?
    Z poważaniem,
    P.KOnieczny
  • nasza "eksortografia"
    21.11.2001
    1. Jaka jest pisownia przedrostka eks-? Uczono mnie, że łączna, chyba że wyraz, który on poprzedza, jest zwykle pisany dużą literą, np. eksżona, ale eks-Polak. Ostatnio kilka razy spotkałam się z pisownią z myślnikiem w każdym z tych przypadków.
    2. Jakie zmiany zaszły w pisowni po ostatniej rewolucji ortograficznej?
  • znajdziecie Państwo czy znajdą Państwo?
    19.11.2001
    Kochani,
    Czy poniższe wyrażenie jest poprawne: "Wśród naszych propozycji znajdziecie Państwo..."
    Życzę miłego tygodnia
  • życzenia i wyrazy szacunku
    19.11.2001
    Uprzejmie proszę Pana Profesora o odpowiedź na dwa, ważne dla mnie, pytania:
    1. Czy można składać życzenia w imieniu własnym (oraz instytucji)? Jeśli nie, to proszę o podanie właściwej formy grzecznościowej, uwzględniającej oficjalną sytuację składania życzeń od siebie (szefa) i pozostałych pracowników.
    2. W jakich oficjalnych sytuacjach można przekazywać wyrazy szacunku? Czy z punktu widzenia językowego tylko w relacji: młodszy - starszemu (szczególnie zasłużonemu)?
  • os., tys. i podobne
    19.11.2001
    Czy poprawnym skrótem od słowa osiedle jest os. czy oś. (np. Osiedle Mickiewicza)?
  • ci - tobie
    19.11.2001
    Mam problem ze skróconą i pełną formą zaimków osobowych. Wyczytałem w nowym słowniku pp, że zaimek ci (po czasowniku) występuje "najczęściej" lub "często", czy to znaczy, że są inne możliwości? Idzie mi konkretnie o pozycję pełnej formy - tobie. Czy jest to uznane za błąd, jeśli pełna forma (np. w liście) pojawi się tuż po czasowniku. Nie razi mnie to bynajmniej. A skoro słownik mówi, że często i najczęściej, tzn., że są przypadki, kiedy tak nie jest. Proszę o odpowiedź.
  • paramilitarny
    19.11.2001
    Proszę o wyjaśnienie znaczenia słowa paramilitarny, ponieważ w żadnej z posiadanych przeze mnie encyklopedii nie mogę się doszukać definicji tegoż słowa.

    Dziękuję i pozdrawiam,
    Gabriel.
  • Nordkapp
    16.11.2001
    Czy powinno się odmieniać nazwę Nordkapp?
  • bezpieczeństwo wiertarek?
    16.11.2001
    W normalizacji przyjęto, że termin bezpieczeństwo oznacza "brak nieakceptowanego ryzyka szkód" (jest to zatem znaczenie nieco odbiegające od słownikowego). Czy któryś z wymienionych niżej tytułów publikacji (w oryginale angielskim Safety of drills) należałoby zdyskwalifikować z punktu widzenia poprawności językowej, czy też wszystkie można uznać za poprawne?

    Bezpieczeństwo wiertarek
    Bezpieczeństwo dotyczące wiertarek
    Wymagania bezpieczeństwa wiertarek
    Wymagania dotyczące bezpieczeństwa wiertarek
    Wymagania bezpieczeństwa dotyczące wiertarek
  • audyt raz jeszcze
    16.11.2001
    Proszę o rozstrzygnięcie następującego problemu:

    Konsultanci nadzorujący proces zdobywania certyfikatu ISO wymagają, by w dokumentacji stosować zapisy pochodzące z normy wydanej przez PKN. Zapisy te brzmią następująco:

    audit (z i zamiast y),
    auditor (z i zamiast y),
    polityka jakości,
    cele jakości,
    identyfikowalność.

    Czy w takiej sytuacji oryginalne zapisy, których użyto w opisie normy PN-EN ISO 9001, mają przewagę nad tym, co można znaleźć w wydawnictwach poprawnościowych? Czy instytucje lub organy państwowe mogą wymuszać stosowanie pisowni niepoprawnej?
  • różności
    15.11.2001
    Szanowna Redakcjo,
    1. Mam kłopot z wyrażeniem w międzyczasie. Wydaje się, że już na dobre zadomowiło się w języku, i to nie tylko potocznym. Czy nadal jest ono niepoprawne, czy też jest już dopuszczalne w języku literackim i można go użyć w książce? Trudno je czymś zastąpić.
    2. Jaka jest poprawna forma wyrażeń typu 14,5 tony bomb / 14 ton bomb oraz spadło 1054 bomb / spadły 1054 bomby?
    3. Uchodźctwo czy uchodźstwo? Mam dwa słowniki i każdy podaje co innego (PWN versus Ossolineum).
    4. Jaka powinna być forma czasownika w wyrażeniu "Bell P-39Q Airacobra został przydzielony..." / "Bell P-39Q Airacobra została przydzielona...". Bell to nazwa producenta, P-39Q - oznaczenie fabryczne, a Airacobra to nazwa własna tego samolotu.

    Pozdrawiam serdecznie.
  • razy - przysłówek czy spójnik?
    15.11.2001
    Wyraz razy w konstrukcjach typu dwa razy trzy występuje w Innym słowniku języka polskiego PWN jako spójnik, natomiast w trzytomowym Słowniku języka polskiego PWN jako przysłówek. Gdzie leży prawda?
  • sauna
    14.11.2001
    Ogólnie przyjęto stosowanie pisowni SAUNA, czy można stosować "spolszczenie" pisowni SAŁNA? Chyba taka pisownia lepiej oddaje stosowaną wymowę słowa?
  • szyk przydawki przymiotnikowej
    14.11.2001
    Kiedy przymiotnik w funkcji przydawki znajduje się przed wyrazem określanym, a kiedy po nim?

    Andrzej Kaliściak
  • starosta i starościna
    14.11.2001
    W naszym powiecie na stanowisko starosty została wybrana kobieta. Powstał spór, czy określenie starościna jest poprawne. Z drugiej strony, wyrażenie np. w protokole z sesji "Starosta będziński powiedziała..." wyglada raczej głupio. Proszę o jednoznaczne przedstawienie poprawnej formy językowej. Z góry dziękuję i pozdrawiam. Proszę o w miarę szybką odpowiedź.
  • zagadki gramatyczne
    14.11.2001
    Szanowni Państwo!
    Od wielu lat korzystam z różnych słowników języka polskiego PWN, poszukując w nich wiedzy na temat znaczenia, odmiany czy prawidłowego użycia wyrazów. Z reguły taką wiedzę znajduję, za co jestem Redakcji bardzo wdzięczny. Czasem jednak, biorąc udział w różnego rodzaju konkursach, potrzebuję informacji czy dany wyraz jest (bywa) rzeczownikiem, zaimkiem, partykułą czy inną częścią mowy. W większości przypadków daję sobie radę sam, ale są wyjątkowo złośliwe wyrazy, których nie potrafię odpowiednio zaklasyfikować. Niestety, interesujących mnie informacji nie znajduję także w słownikach PWN. A może istnieje publikacja, o której nie wiem?
    Właśnie biorę udział w konkursie, w którym tworzywem są słowa. Byłbym bardzo wdzięczny, gdybyście Państwo zechcieli odpowiedzieć na kilka pytań:
    1. Czy wyraz re (m.in. trzytomowy Słownik języka polskiego PWN pod redakcją prof. Szymczaka) jest rzeczownikiem?
    2. Czy wyraz trza (ten sam słownik) jest czasownikiem? Czy można tu określić czas?
    3. Jaką częścią mowy jest słowo zacz (ten sam słownik)?
    4. Czy wyraz recte jest przysłówkiem (m.in. Nowy słownik ortograficzny PWN pod redakcją prof. Polańskiego)?
    5. Czy w haśle zrzec się (obydwa słowniki) można powiedzieć o słowie zrzec, że jest bezokolicznikiem, czy bezokolicznikiem jest całe wyrażenie?
    6. Czy w czasownikach w trybie rozkazującym typu: naznacz, racz, zarycz można określić czas?
    7. Jaką częścią mowy jest wyraz razy, używany na określenie mnożenia (jest to wyraz hasłowy Nowego słownika poprawnej polszczyzny pod redakcją prof. Andrzeja Markowskiego)?

    Z góry dziękuję za pomoc. Z poważaniem,
    Mirosław Sochalski, Bydgoszcz
  • parafie i zgromadzenia zakonne
    13.11.2001
    Czy każdy wyraz w pełnej nazwie określonej parafii powinno się pisać dużą literą (np. Parafia Rzymskokatolicka pod Wezwaniem św. Michała)? Jak zapisać słowo parafia w niepełnej nazwie (np. proboszcz parafii św. Michała)?
    I podobny problem: nazwy zgromadzeń zakonnych. Pełna nazwa - np. Zgromadzenie Sióstr Rodziny Betańskiej - pewnie wszystko dużymi literami, ale co z krótszą nazwą - niepełną - zgromadzeniem sióstr betanek?

    Dziękuję za odpowiedź.

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego