Tyber Tybr?

 
Tyber Tybr?
7.02.2008
Wg Słownika poprawnej polszczyzny PWNTyber (nie: Tybr). Wg https://www.google.com/search?hl=pl&tbo=p&tbm=bks&q=Tybr formy Tybr mogli używać (piszę mogli, a nie używali, bo to tylko interpretacja skąpych wycinków) m.in. Górnicki, Koźmian, Słowacki, Żeromski, Iwaszkiewicz, Miłosz, Krzyżanowski, Janion (przypomina to sytuację z odpowiedzi https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/zdejmij-czy-zdejm;1665.html). Tybr jest w Słowniku peryfraz, czyli wyrażeń omownych. Czy to może nobilitować (bądź rehabilitować) Tybr?
Po łacinie rzeka ta nazywa się Tiberis, etymologicznie uzasadniona jest więc forma Tyber. Forma Tybr występuje rzadziej, a rozpowszechniła się pewnie przez analogię do przypadków zależnych: Tybru, Tybrowi itd. Jest więc czymś takim jak swetr – słowo używane błędnie zamiast sweter przez analogię do przypadków zależnych: swetra, swetrowi itd.
Formy Tybr, co sprawdziłem w Korpusie Języka Polskiego PWN, używali m.in. Breza, Parnicki, Iwaszkiewicz, a z historyków – Manteuffel. Z dawniejszych autorów m.in. Łukasz Górnicki i Józef B. Zaleski. Mimo pewnego rozpowszechnienia, a także autorytetu ww. osób wahałbym się, czy uznać ją za równorzędną wobec formy Tyber. Na miejscu autorów cytowanego przez Pana słownika poprawnej polszczyzny usankcjonowałbym ją, ale tylko w tzw. normie użytkowej.
Mirosław Bańko, PWN
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego