sztos
  • sztos, grać do kotleta
    11.04.2005
    Proszę o wyjaśnienie słowa sztos oraz związku frazeologicznego grać do kotleta.
    Wyraz sztos ma kilka znaczeń, chociaż słowniki objaśniają chyba tylko jedno: ‘uderzenie kijem kuli bilardowej’. Drugie znaczenie jest znane z filmu w reżyserii Olafa Lubaszenki, w tym użyciu sztos to wyraz z gwary przestępczej oznaczający oszustwo przynoszące duży zysk. W tekstach internetowych znalazłem też przykłady użycia tego wyrazu w znaczeniu ‘stosunek seksualny‘ i parę innych znaczeń, które jednak nie zarysowują się wyraźnie, zwłaszcza że wyraz sztos bywa mylony (niekiedy może świadomie mieszany) z podobnymi wyrazami (stos, sztok).
    Zwrot grać do kotleta znaczy ‘grać w restauracji’, a ma zabarwienie ironiczne i służy do wyrażania lekceważenia, może też być użyty w odniesieniu do mało ambitnego muzykowania.
    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski
  • hopsztosy
    13.02.2004
    Uprzejmie proszę o podanie znaczenia słowa hopsztosy.
    Zygmunt Figura
    Szanowny Panie Zygmuncie,
    spotykałem się ze słowem hopsztos w znaczeniu 'wybryk, figiel, nieoczekiwany, dość gwałtowny postepek, wskazujący na czyjąś nieobliczalność'. Sztos to m.in. uderzenie kijem w bilę, ale w znaczeniu metaforycznym używa się tego słowa na określenie uderzenia, a także stosunku seksualnego. Jest synonimem pewnej znaczeniowej odmiany słowa numer. Hop- wskazuje na szybkość, gwałtowność. Słowa hopsztos używa się bez akceptacji, ale w zasadzie raczej z tolerancyjnym przyganianiem niż z surowym potępieniem.
    Pozdrawiam,
    Jerzy Bralczyk
    Jerzy Bralczyk, prof., UW i WSPS
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego