jest

Słownik języka polskiego PWN

były II pot. «były mąż lub narzeczony»
• była
jestem «zwrot stanowiący potwierdzenie obecności na sali, w klasie itp.»
bądź I «spójnik wyrażający możliwą wymienność części zdań lub zdań równorzędnych»
bądź II «partykuła występująca po zaimkach pytajnych, nadająca im znaczenie nieokreśloności, wyrażająca obojętność wyboru, np. Możesz to zrobić kiedy bądź.»
być I
1. «istnieć, żyć»
2. «być obecnym, znajdować się gdzieś»
3. «trwać przez pewien czas, zdarzać się, odbywać się»
4. «brać w czymś udział, np. Ojciec był w powstaniu.»
5. «uczęszczać gdzieś, korzystać z czegoś, np. Dwa lata był w technikum.»
6. «mieć jakieś wydarzenia za sobą, spodziewać się ich lub być w trakcie jakichś wydarzeń, np. Gdy przyszli goście, byliśmy już po obiedzie.»
7. «sięgać, dostawać do jakiejś wysokości, np. Woda była do kostek.»
8. «znajdować się w jakimś stanie, ulegać czemuś, np. Był pod wpływem alkoholu.»
być II
1. «czasownik służący do tworzenia złożonych form czasowników: czasu przyszłego złożonego, strony biernej wszystkich czasów, dawniej też trybu warunkowego w czasie przeszłym i czasu zaprzeszłego, np. Będę pamiętał. Był ceniony przez wszystkich.»
2. «łącznik w orzeczeniu złożonym, np. Był wysokiego wzrostu.»
3. «w zwrotach nieosobowych, np. Trzeba było to zrobić.»
były I
1. «taki, który przestał pełnić jakąś funkcję»
2. «o państwie: taki, który przestał istnieć lub istnieje w innych granicach»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Zasady pisowni i interpunkcji

[78] 18.21. Nazwy obiektów astronomicznych
[398] 93.2. Myślnik użyty zamiast domyślnych czasowników jest, przed zaimkiem to
[182] 46.13. Przed przymiotnikami i imiesłowami przymiotnikowymi
[205] 55.1. Skrót, który jest początkową literą lub początkowymi literami skróconego wyrazu
[180] 46.11. Przed rzeczownikami
[450] 98.D.4. Cudzysłów i wielokropek, jeśli wielokropek jest częścią cytowanego tekstu
[370] 90.D.1. Zdania współrzędne połączone spójnikami: przeciwstawnymi, wynikowymi, synonimicznymi
[377] 90.G.2. Przecinek przed spójnikami przeciwstawnymi a, ale, lecz, tylko (...)
[385] 90.J.1. Przecinek w wyrażeniach wprowadzających wyjaśnienia i wyliczenia
21.4. Stosowanie lub pomijanie spacji między literami a znakami interpunkcyjnymi
[192] 53.4. W przeciwstawieniach logicznych, w których człon drugi jest pisany wielką literą
[195] 53.7. W wyrazach złożonych z liczebnika pół i rzeczownika, który jest nazwą własną
[169] 45.4. Z przysłówkami utworzonymi od przymiotników
[376] 90.G.1. Przecinek a spójniki: i, a (= i), oraz, tudzież, lub, albo, bądź, czy, ani, ni
[371] 90.D.2. Zdania współrzędne połączone spójnikami: łącznymi, rozłącznymi, wyłączającymi
V. Pisownia łączna lub rozdzielna
[157] 42. Pisownia końcówek -(e)m, -(e)ś, -(e)śmy, -(e)ście
[163] 44.1. Po nieosobowych formach czasownika
[213] 55.9. Skróty składające się z pierwszej i ostatniej litery wyrazu skracanego
[373] 90.E.2. Spójnik łączny, rozłączny, wyłączający (oraz partykuła czy) powtórzone na początku dwóch zdań współrzędnych
[378] 90.G.3. Przecinek przed spójnikami powtórzonymi, pełniącymi identyczną funkcję
[8] 3.2. Końcówka -ą w wybranych formach deklinacyjnych
[140] 27.4. Przyimki do, na, o, od, po, przez, przy, za z liczebnikiem pół piszemy rozdzielnie, np.
[93] 18.36. Skrócone nazwy instytucji i ich działów
[131] 20.32. Skrótowce używane w znaczeniu nazw pospolitych, a nie jako jednostkowe nazwy
[143] 29.1. Co to są wyrażenia przyimkowe
[144] 29.2. Dawne połączenia przyimkowe, we współczesnej polszczyźnie będące zrostami
[388] 90.J.4. Krótkie wyrażenia mające formę zdań głównych
[433] 97.3. Nawias okrągły zamykający po liczbach i literach będących składnikami wyliczenia
[125] 20.26. Nazwy absolwentów szkół, utworzone od imion własnych ludzi bądź nazw miejscowości, w której znajduje się szkoła
[84] 18.27. Nazwy indywidualne (jednostkowe) urzędów, władz (...)
[123] 20.24. Niejednostkowe nazwy istot będących wytworem fantazji lub przedmiotem wierzeń religijnych
[153] 38. Pisownia partykuł bądź, bodaj, byle, chyba, ci, co, lada, niech, niechaj, no, oby,
[170] 46.1. Przed czasownikami
[172] 46.3. Przed imiesłowami przysłówkowymi zakończonymi na -ąc i -łszy, -wszy oraz formami nieosobowymi zakończonymi na -no, -to
[194] 53.6. Przed końcówkami -(e)m, -(e)ś, -(e)śmy, -(e)ście
[176] 46.7. Przed partykułami byle, lada
[96] 18.39. Wielka litera wewnątrz wyrazów będących nazwą własną (...)

Porady językowe

Jest jak jest
28.07.2017
Szanowni Państwo,
czy w zdaniu Przecież to nie moja wina, że jest jak jest konieczny jest przecinek przed spójnikiem jak? Czy można się tu kierować analogią do wyrażenia bądź co bądź, w którym nie stawiamy przecinka?
Jest – nie ma, nazwisko
13.03.2017
Czy istnieje jakieś wyjaśnienie tego, że po polsku przeczeniem jest jest nie ma?. Innymi słowy, skąd dwa różne czasowniki w paradygmacie (zapytał mnie o to znajomy obcokrajowiec)?

Czy nazwisko Eisendrath się odmienia?

Pozdrawiam serdecznie
Dorota
Jest to...
18.10.2008
„Jest to bowiem moje największe marzenie / moim największym marzeniem”. Która forma jest poprawna?
Dziękuję za wszystkie odpowiedzi (nie pierwszy raz zadaję pytanie poradni). Język polski jest moim zdaniem bardzo fascynujący, znalezienie w słownikach odpowiedzi na niektóre wątpliwości jest jednak czasem bardzo trudne. Dlatego możliwość skonsultowania ich ze specjalistami jest niezastąpiona. Jeszcze raz dziękuję.

Ciekawostki

Mówimy „Co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr”, mając na myśli to, że komuś, kto poprawił swoje postępowanie, nie można ciągle pamiętać dawnych win.
Mówimy „Dobrymi chęciami piekło jest wybrukowane”, mając na myśli to, że nawet najlepsze zamiary niewiele są warte, jeśli nie są poparte właściwym działaniem.
Mówimy „Lepsze jest wrogiem dobrego”, mając na myśli to, że szukając najlepszej możliwości, często traci się możliwość dobrą.
Mówimy „Każdy jest kowalem swojego losu”, mając na myśli to, że każdy sam kształtuje swoje życie i sam jest odpowiedzialny za to, co go spotyka.
Mówimy „Najciemniej jest pod latarnią”, mając na myśli to, że nieuczciwy proceder najłatwiej uprawiać tam, gdzie nikt się tego nie spodziewa.
Mówimy „Nadzieja jest matką głupich”, kiedy wyrażamy się krytycznie o czyjejś nadmiernej ufności w powodzenie czegoś, nie wynikającej z obiektywnej oceny sytuacji.
Mówimy „Potrzeba jest matką wynalazków”, mając na myśli to, że najlepsze pomysły ludzie mają wtedy, kiedy są zmuszeni radzić sobie w trudnych sytuacjach.
Mówimy „Nikt nie jest prorokiem we własnym kraju”, mając na myśli to, że łatwiej zdobyć uznanie u obcych niż wśród rodaków.
Mówimy „Gdyby babcia miała wąsy, toby była dziadkiem”, komentując żartobliwie rozważania o możliwych następstwach sytuacji, która jest nierealna.
Być oczkiem w głowie
Czyli: być ulubieńcem, przedmiotem starań i troski. Dbamy o oczy, są dla nas szczególnie cenne. Mamy je oczywiście w głowie, poza głową nas już raczej nie interesują.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... twórczości Pierre'a Bouleza, Krzysztofa Pendereckiego czy Karlheinza Stockhausena. Ich muzyka
    była fantastyczna, ale nieprzystająca do klimatu na przełomie lat 60. i...
  • ... wyłącznie użytku
    przeznaczona szopa.

    Pamiętam natomiast dobrze, że podwórze
    nie
    było brukowane, lecz porosłe trawą, żółtymi
    mleczami, białą kaszką i liliowo...
  • ... kłopotliwe. Jedyną realną różnicą jest estetyka i wygoda. Bo aborcja jest prostsza do przeprowadzenia, mniej odstręczająca, szczególnie gdy nie wgłębiamy się...

Encyklopedia PWN

bycie, niem. Sein,
określenie pojęcia istnienia,
emigr. tygodnik polit. o orientacji nacjonalistycznej, wyd. 1940–41 w Londynie;
a szczęście było możliwe, było tak blisko (A. Puszkin Eugeniusz Oniegin).

Synonimy

to jest (uściślające)
to jest (korygujące)
być (ktoś, coś)
być (w jakimś miejscu)
były (narzeczony, minister)
być do tyłu (z robotą) pot.
być w lesie (z czymś) pot.
być związanym (tematycznie z czymś)
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!