zwrot
  • wzajemne związki
    7.05.2013
    7.05.2013
    Panie profesorze,
    czy zwrot wzajemne związki to tautologia?
  • wzrok i spojrzenie
    17.10.2015
    17.10.2015
    Dzień dobry.
    Czy poprawne jest powiedzenie wzrok pada? Czy tylko można powiedzieć spojrzenie pada? Użyłam tego pierwszego i kogoś to bardzo poruszyło. Dziękuję za odpowiedź.
    Pozdrawiam
    Ewa Keler
  • x razy więcej lub mniej

    30.06.2024
    30.06.2024

    Szanowni Państwo,

    proszę o wyjaśnienie czy poprawnym jest użycie zwrotu często pojawiającego się w telewizji i prasie „dwa/trzy/itd. razy mniej”?. O ile „dwa/trzy/itd. razy więcej” odnosi się do iloczynu danej wielkości/zdarzenia, o tyle w stwierdzeniu „ ... razy mniej” wypowiadający odnosi się do ilorazu danej wielkości/zdarzenia. Przykładowo: Jeśli Jan ma 10 złotych a Adam 1 złoty, zatem poprawne jest stwierdzenie , że Jan ma 10 razy więcej niż Adam. Natomiast czy poprawnym będzie stwierdzenie, że Adam ma 10 razy mniej niż Jan? Czy może powinno się powiedzieć, że Adam ma 1/10 tego co Adam? Proszę o wyjaśnienie.

    Dziękuję za odpowiedź.

    Z poważaniem

    Szymon

  • X wraz z Y
    29.12.2008
    29.12.2008
    Witam.
    Wielokrotnie słyszałem poniższe zwroty. Czy wszystkie z tych form są poprawne? Jeśli nie, to dlaczego?
    – Poszedłem wraz z Karoliną na spacer.
    – Wraz z Karoliną poszliśmy na spacer.
    – Wraz z Karoliną poszedłem na spacer.
    Z góry dziękuję.
  • Za a poza
    14.07.2016
    14.07.2016
    Szanowni Państwo,
    zdumiewa mnie maniera jednego z najpopularniejszych i najbardziej doświadczonych komentatorów sportowych w naszej telewizji. Chyba w każdej transmisji używa zwrotu X minut poza nami, gdy informuje, ile czasu gry już upłynęło. Zawsze wydawało mi się, że przyimek poza albo dotyczy położenia w przestrzeni, albo jest wyrazem bliskoznacznym do oprócz, ale nie ma nic wspólnego z określeniem czasu (wystarczy raczej za nami).
    Czy moje przypuszczenia są trafne?
  • zabsorbować czy zaabsorbować?
    27.06.2013
    27.06.2013
    Szanowna Poradnio!
    Czy istnieje w języku polskim wyraz zabsorbować (pochłonąć)? Spotkałam sie kiedyś ze zwrotem: „Pocisk zabsorbował energię”. Może jednak powinno być: zaabsorbował?
    Dziękuję.
  • zachodzić w ciążę
    30.08.2002
    30.08.2002
    Serdecznie proszę o pomoc w rozwiązaniu pewnego problemu językowego. Chodzi o wyróżniony dużym drukiem fragment poniższego zdania:
    „Aszerę i Anat przedstawiono w tekstach egipskich jako boginie-matki, które uznawano za „wieczne dziewice” (dosł. „wielkie boginie, które ZACHODZĄ W CIĄŻĘ, ale nie rodzą”).
    W tym religijnym kontekście zwrot „zachodzą w ciążę” trochę razi, bo chyba niezbyt pasuje do tego podniosłego tytułu. Lepiej brzmiałaby jakaś forma czasownika „począć”. Można by na przykład powiedzieć: „wielkie boginie, które poczynają, ale nie rodzą”.
    Sęk w tym, że według „Słownika poprawnej polszczyzny” W. Doroszewskiego „począć” w tym znaczeniu występuje tylko w formie dokonanej.
    Czy jest jakiś ładny, naturalny i poprawny sposób wyrażenia tej myśli? A może wspomniane zastrzeżenie ze słownika Doroszewskiego nie jest absolutne?
    Z poważaniem
    Andrzej Szymczak
  • zadośćuczynić
    30.05.2011
    30.05.2011
    Szanowni Państwo!
    Mam problem z zadośćuczynieniem, a dokładniej z jego odmianą w sytuacji, gdy ta czynność trwa, nie została zakończona. Z konstrukcjami „On pisze od roku”, „Ona płacze od kwadransa”, wszystko jest w porządku, ale „On zadośćuczynia od miesiąca” jest błędna, choć czynność ta jest w toku, nie została jeszcze ukończona. Jak więc to zrobić?
    Z poważaniem –
    Maryna Witczak
  • Zadziać się

    16.11.2021
    16.11.2021

    Dzień dobry,


    jakie jest Państwa stanowisko w sprawie coraz popularniejszego zwrotu zadziało się czy nawet zadzieje się.


    Czy to nie nadmiarowe wobec znanych nam  stało się czy  stanie się ... językowe wynalazki ;) ?

  • Zafiksować się
    20.04.2017
    20.04.2017
    W słowniku jedyne znaczenie zafiksować to ‘zatwierdzić’. Czy zwrotu zafiksować się można używać w znaczeniu ‘mieć obsesję na punkcie czegoś, robić coś nieustannie’? Ja tak mówię, ale nie wiem, czy to błędny idiolekt, czy ogólniejsza tendencja.

    Serdecznie dziękuję za pomoc.
    Dorota
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego