wierzący
  • klawisz i przycisk
    21.10.2011
    21.10.2011
    Dzień dobry,
    jaka jest różnica znaczeń między słowami klawisz i przycisk? Wydaje mi się, że przycisk występuje w większej izolacji, np. na panelu telewizora, a klawisz tam, gdzie może być mowa o klawiaturze. Co jednak z przypadkami granicznymi, np. telefonem lub pilotem, gdzie tych klawiszy/przycisków już trochę jest? Poza tym każdy klawisz się przyciska, w związku z czym pewnie może też być przyciskiem… będę wdzięczny za wszelkie uwagi.
    pozdrawiam,
    Jarosław Hirny
  • krokodyle łzy
    4.02.2002
    4.02.2002
    Chciałabym wiedzieć, jak brzmi poprawna wersja związku frazeologicznego o łzach krokodyla. Oto, co na ten temat mówią słowniki:
    1. „Słownik frazeologiczny współczesnej polszczyzny” PWN, wyd. 2002, podaje 3 wersje jako poprawne:
    - krokodyle łzy, rzad. łzy krokodyle;
    - wylewać, ronić krokodyle łzy;
    - wylewać, ronić krokodylowe łzy.
    2. „Nowy słownik poprawnej polszcyzny” PWN, wyd. 1999, dopuszcza tylko krokodyle łzy, zaznaczając, że istnieje przymiotnik krokodylowy, ale nie używa się go w tym związku frazeologicznym.
    3. „Słownik mitów i tradycji kultury” – W. Kopalińskiego, Wiedza Powszechna, wyd.2001, podaje tylko łzy krokodylowe.
    Więc jak powinnam powiedzieć: łzy krokodyle czy krokodylowe? Będę wdzięczna za wyjaśnienie tej łzawej kwestii.

    Z poważaniem
    Anna Szczepańska
  • leczby

    20.04.2022
    20.04.2022

    Szanowni Państwo,

    w SO PWN znajduję przykład łącznej pisowni leksemu leczby: Idź, leczbym chciał wiedzieć, kiedy wrócisz. Moim zdaniem cząstka by należy tu do czasownika, nie spójnika. Chyba nie tylko ja się buntuję – w NKJP łączna pisownia leczby występuje tylko 2 razy (Gazeta Wyborcza) obok 223 przykładów pisowni rozdzielnej (wiele z książek czołowych wydawnictw i autorów). W innych przypadkach jest jeszcze większa dysproporcja. To jak jest z tym uzusem? Ma znaczenie, czy nie?

  • lekarz w roli sędziego
    24.06.2012
    24.06.2012
    W pewnym artykule natknąłem się na wyrażenie: „Lekarz skarze na śmierć matkę i dziecko”. Moim zdaniem powinno być: „Skaże na śmierć”. Wydaje mi się bowiem, że poprawne jest sformułowanie skazać na śmierć, a nie skarać na śmierć. Jednakże w wyszukiwarce Google wyrażenie skarze na śmierć zwraca aż 11 800 wyników, a skaże na śmierć – 43 400. Stąd moja wątpliwość, czy forma skarze na śmierć jest poprawna.
  • ładny mężczyzna?
    11.09.2002
    11.09.2002
    Czy poprawne jest sformulowanie ładny mężczyzna? Koleżanka twierdzi, że nie, że słowo ładny odnosi się tylko do kobiety. W przypadku mężczyzny należy powiedzieć przystojny. W moim odczuciu przystojny oznacza ogólny wygląd, raczej określa sylwetkę, natomiast ładny, podobnie jak i w odniesieniu do kobiety, określa raczej twarz. Dziękuję za informację.
  • mereszczyć
    3.11.2004
    3.11.2004
    W książce Macieja Malickiego Saga ludu pojawia się słowo mereszczy. Proszę o wyjaśnienie, co ono znaczy i skąd pochodzi (dialekt).
  • mieć miejsce
    14.03.2012
    14.03.2012
    Dzień dobry!
    W wielu publikacjach, w mediach oraz na co dzień spotykam się ze zwrotem, że coś ma/miało miejsce. Tymczasem mój pan profesor ze studiów uparcie powtarzał nam, iż jest to niepoprawne sformułowanie, kalka językowa przejęta z angielskiego, a o wiele lepiej mówić po prostu, że coś się zdarzyło/odbyło itp. Wierzę w tę tezę, jednak proszę o jej potwierdzenie.
    Ania
  • mieszkańcy Dirigentu i Norbanku
    17.03.2004
    17.03.2004
    Witam.
    Akcja książki, którą redaguję, częściowo się dzieje na dwóch planetach. Jedna nazywa się Dirigent, a druga Norbank. Jak poprawnie nazwać mieszkańców owych planet? A jak będą brzmieć przymiotniki utworzone od nazw planet?
    Pozdrawiam Bogna
  • mrówkolew
    18.12.2013
    18.12.2013
    Jak akcentuje się wyraz mrówkolew i czy celownik mrówkolwu jest jedyną możliwością? Podobno formy wyjątkowe (psu, lwu, kotu, bratu) utrzymują się dlatego, że wyrazy używane najczęściej ewoluują najwolniej, a mrówkolew nie jest często używany. Zaryzykowałbym stwierdzenie, że mrówkolewowi brzmi lepiej, zwłaszcza że mówi się przecież sukinkotowi i psubratowi, a nie sukinkotu i psubratu.
  • Nad rzeczką opodal krzaczka…
    14.03.2012
    14.03.2012
    Łaskawi Panowie,
    jak napisać lesbijka prostytutka, kucharka lesbijka, wariatka lesbijka? Z łącznikami czy bez?
    Z pozoru to proste: jeśli człony są równorzędne, piszemy z łącznikiem, jeśli nie są – bez łącznika, chyba że przestawimy ich kolejność. Ale co z moimi przykładami? Czy dobrze rozumuję, że muszę się zastanowić „jaki wizerunek chcę stworzyć”, bo jedna z postaci będzie – nie wierzę, że to piszę – „jakby bardziej lesbijką niż druga”?
    Uprzejmie dziękuję
    niepolonistka nielesbijka
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego