Słowa mylone

 
Słowa mylone
Dlaczego dwa słowa – choć do siebie podobne – znaczą zupełnie co innego, a ich zamiana może skutkować w najlepszym razie zabawnym nieporozumieniem. Tutaj zapoznasz się z parami takich właśnie słów, które często mylimy.
 
  • CHOJA, HOJA
    Choja, inaczej choina (od której zdrobnienie choinka), to sosna, rzadziej inne drzewo iglaste, dawniej także gałęzie takich drzew. Hoja natomiast to egzotyczna roślina o białych lub różowych kwiatach, w Polsce uprawiana w doniczkach.
  • CHÓW, HUF
    Chów pochodzi od chować (por. chów trzody chlewnej), które pierwotnie znaczyło troszczyć się o coś, potem przechowywać coś (w trosce o to), wreszcie ukrywać w ziemi, grzebać.
  • CZAD, CZAT
    Czad to potoczna nazwa tlenku węgla, trującego gazu, od którego można zaczadzieć, ponieważ go nie czuć i nie widać. To także woń spalenizny, która – choć nieprzyjemna – nie jest tak niebezpieczna.
  • DEBET, DEBIT
    Debet – po łacinie ‛jest winien’ – to ujemny stan konta w banku, a także rubryka, w której księgowy zapisuje należności (tzw. konto winien).
  • DECYDENT, DYSYDENT
    Decydent to ktoś, kto decyduje, gdyż ma takie prawo z racji zajmowanego stanowiska, por. polityczny decydent.
  • DOG, DOK
    Dog to rasa psa, a po angielsku, skąd to słowo pochodzi, po prostu pies. Dok, też z angielskiego, to basen portowy. Ich rodziny wyrazowe w polszczyźnie nie są liczne – pierwsza obejmuje dogoterapię, druga dokerów, którzy pracują w dokach.
  • DOWARZYĆ, DOWAŻYĆ
    Dowarzyć znaczy dogotować, doważyć – zważyć dodatkowo (por. hasło warzyć, ważyć). Nieuczciwy kupiec może nie doważyć towaru i wtedy taki towar jest nie doważony (bądź według nowszej pisowni – niedoważony).
  • EFEKTOWNY, EFEKTYWNY
    Słowa efektowny i efektywny nawiązują do różnych znaczeń rzeczownika efekt: pierwsze do znaczenia ‛wrażenie wywarte na kimś’, drugie do znaczenia ‛skutek’.
  • ENERGETYCZNY, ENERGICZNY
    Energiczny może być człowiek i jego ruchy, jego energia to chęć i zdolność działania. Gdy mowa o energii w znaczeniu bliższym fizyce, sięgamy po słowo energetyczny: można nim określić kryzys, surowiec, zakład produkcyjny, energetyczne bywają też produkty, które spożywamy, oraz ich właściwości.
  • EWALUOWAĆ, EWOLUOWAĆ
    Ewaluować znaczy oceniać, poddawać ewaluacji. Co innego znaczy ewoluować – zmieniać się stopniowo, podlegać ewolucji.
  • FAŁD, FAŁDA
    Fałda może być na spódnicy i na skórze, fałd też, a ponadto w terenie (dostępny fachowemu oku geologa).
  • FELERNY, FERALNY
    Felerny to taki, który ma wadę, czyli feler, natomiast feralny to inaczej pechowy, por. feralna trzynastka. O pomyłkę tym łatwiej, że obcojęzyczne źródła tych słów – niemieckie Fehler ‛błąd, wada’ i łacińskie feralis ‛pogrzebowy, zgubny’ – mają wspólną aurę emocjonalną.
  • FERMA, FARMA
    Ferma to gospodarstwo, w którym hoduje się nieduże zwierzęta, np. kury lub króliki, farma natomiast to duże gospodarstwo rolne, zwłaszcza w Ameryce lub zachodniej Europie.
  • GŁĄB, GŁĘBIA
    Głąb to już przestarzały synonim wyrazu głębia, używany jeszcze w zwrocie w głąb, np. wyprawa w głąb dżungli albo fundamenty sięgające aż sześć metrów w głąb.
  • GŁOSKA, ZGŁOSKA
    Głoski to dźwięki mowy, a zgłoski to inaczej sylaby. Oba te słowa to XVIII-wieczne neologizmy, wprowadzone w miejsce terminów łacińskich, przy czym głoską twórca tej nazwy, Jacek Przybylski, nazywał literę i dopiero następni gramatycy odnieśli ów termin do zjawisk mowy, a nie pisma.
  • GRAD, GRAT
    Grad to bryłki lodu spadające z chmur w czasie gradobicia, natomiast graty to inaczej rupiecie.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!