Słowa mylone

 
Słowa mylone
Dlaczego dwa słowa – choć do siebie podobne – znaczą zupełnie co innego, a ich zamiana może skutkować w najlepszym razie zabawnym nieporozumieniem. Tutaj zapoznasz się z parami takich właśnie słów, które często mylimy.
  • CZAD, CZAT
    Czad to potoczna nazwa tlenku węgla, trującego gazu, od którego można zaczadzieć, ponieważ go nie czuć i nie widać. To także woń spalenizny, która – choć nieprzyjemna – nie jest tak niebezpieczna.
  • DEBET, DEBIT
    Debet – po łacinie ‛jest winien’ – to ujemny stan konta w banku, a także rubryka, w której księgowy zapisuje należności (tzw. konto winien).
  • DOG, DOK
    Dog to rasa psa, a po angielsku, skąd to słowo pochodzi, po prostu pies. Dok, też z angielskiego, to basen portowy. Ich rodziny wyrazowe w polszczyźnie nie są liczne – pierwsza obejmuje dogoterapię, druga dokerów, którzy pracują w dokach.
  • FELERNY, FERALNY
    Felerny to taki, który ma wadę, czyli feler, natomiast feralny to inaczej pechowy, por. feralna trzynastka. O pomyłkę tym łatwiej, że obcojęzyczne źródła tych słów – niemieckie Fehler ‛błąd, wada’ i łacińskie feralis ‛pogrzebowy, zgubny’ – mają wspólną aurę emocjonalną.
  • FERMA, FARMA
    Ferma to gospodarstwo, w którym hoduje się nieduże zwierzęta, np. kury lub króliki, farma natomiast to duże gospodarstwo rolne, zwłaszcza w Ameryce lub zachodniej Europie.
  • GŁĄB, GŁĘBIA
    Głąb to już przestarzały synonim wyrazu głębia, używany jeszcze w zwrocie w głąb, np. wyprawa w głąb dżungli albo fundamenty sięgające aż sześć metrów w głąb.
  • GŁOSKA, ZGŁOSKA
    Głoski to dźwięki mowy, a zgłoski to inaczej sylaby. Oba te słowa to XVIII-wieczne neologizmy, wprowadzone w miejsce terminów łacińskich, przy czym głoską twórca tej nazwy, Jacek Przybylski, nazywał literę i dopiero następni gramatycy odnieśli ów termin do zjawisk mowy, a nie pisma.
  • GRAD, GRAT
    Grad to bryłki lodu spadające z chmur w czasie gradobicia, natomiast graty to inaczej rupiecie.
  • GRAFIK, GRAFIKA
    Grafik i grafika pochodzą od greckiego słowa oznaczającego pisanie. Pierwsze trafiło do polszczyzny prawdopodobnie za pośrednictwem niemieckim, drugie francuskim.
  • INSTRUKTARZ, INSTRUKTAŻ
    Instruktaż to inaczej instruowanie kogoś, udzielanie mu instrukcji, czyli wskazówek. Instruktarz zaś to zbiór instrukcji, zwłaszcza przepisów skarbowych (słowo już przestarzałe).
  • JARZYNA, JEŻYNA
    Jarzyna bierze swą nazwę od przymiotnika jary ‛wiosenny’, dlatego etymologicznie znaczy ‛roślina wiosenna’. Jeżyna zaś nazwę bierze od jeża, którego przypomina kolcami, Nic wspólnego nie ma z nimi imię Jerzy, które tylko dla żartów bywa zestawiane z czasownikiem jeżyć się (np. Jerzy się jeży).
  • JERZYK, JEŻYK
    Jerzyk to ptak podobny do jaskółki, jeżyk to mały jeż.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

SŁOWO ROKU 2017

Uniwersytet Warszawski organizuje już po raz siódmy plebiscyt na najważniejsze słowo roku. Będziemy je wybierać wszyscy w głosowaniu internetowym, a niezależnie dokona wyboru ogólnopolska kapituła profesorów językoznawstwa. Ponieważ trudno przypomnieć sobie cały rok, poniżej zamieszczamy listę słów kluczowych kolejnych miesięcy mijającego roku. Można także zgłosić swoją propozycję słów – zgłoś


Które słowo okaże się najważniejsze w Polsce w roku 2017? To Państwo zdecydują.

Jeśli chcesz otrzymać bezpłatny e-book, potwierdź także poniższe zgody marketingowe.

10 najciekawszych obrazów świata

Wyślij

Zagłosuj na SŁOWO ROKU 2017 i odbierz darmowy e-book!