zwrot
  • zarówno…, jak (i)…
    7.01.2007
    7.01.2007
    Szanowni Państwo,
    czy zwrotu zarówno X, jak również Y można używać tak samo jak zwotu zarówno…, jak i… w zdaniach typu: „Zarówno goście, jak i organizatorzy wezmą udział w dyskusjach po konferencji”? A jeżeli jest to błąd lub usterka, to jakiego rodzaju?
    Pozdrawiam
  • Zastosowanie i wykorzystanie – z którymi przyimkami?
    20.12.2019
    20.12.2019
    Szanowni Państwo,
    Czy jest jakaś zasada mówiąca, że należy używać zwrotów z zastosowaniem i przy wykorzystaniu, a nie np. odwrotnie: przy zastosowaniu i z wykorzystaniem? Czy te drugie sformułowania to błąd?

    Z poważaniem
    Joanna B.
  • zawieje i zamiecie
    4.01.2006
    4.01.2006
    Witam!
    Często w prognozie pogody wypowiadany jest zwrot zawieje i zamiecie. Zagłębiając się w definicje obu wyrazów, widzimy, że są to śnieżyce połączone z silnymi podmuchami wiatru. Czy mógłbym prosić o wskazanie różnic pomiędzy tymi dwoma słowami?
    Mam również drugie pytanie, czy obie wersje są dozwolone: Azer i Azerbejdżanin. Dziękuję za odpowiedzi.
    Pozdrawiam
  • zawody
    13.04.2012
    13.04.2012
    Coraz częściej, np. wśród komentatorów sportowych, spotyka się zwrot „Piłkarz X zagrał dobre zawody” – mnie te zawody rażą. Czy taka forma jest poprawna? Według mnie zawody mogą się odbyć albo można w nich wziąć udział, a gra się mecz.
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • za zaliczeniem – raz jeszcze
    10.10.2003
    10.10.2003
    Przeczytałem w Poradni następujące pytanie: „Jestem ciekawa, jak to jest z zapożyczeniem z języka rosyjskiego za zaliczeniem – czy jest ono błędem leksykalnym, czy nie? Na ćwiczeniach z kultury języka poprawiamy je jako błąd, dlatego zdziwiłam się, gdy przy zamawianiu słownika spotkałam takie wyrażenie na Waszych stronach”.
    Zdziwiło mnie określenie wyrażenia za zaliczeniem jako potencjalnie niepoprawnego rusycyzmu. Wydaje mi się bowiem, że rosyjski odpowiednik brzmi nałożennym płatieżom. Pan Mirosław Bańko w swojej odpowiedzi nie odniósł się do pochodzenia wspomnianego wyrażenia – czy mogę prosić o dodatkowy komentarz w tej sprawie?
    Przy okazji chciałbym zapytać, czy i inne wyrażenia z przyimkiem za są uważane za rusycyzmy? Dotychczas wydawało mi się, że jest wręcz przeciwnie, a polskiemu za odpowiada najczęściej rosyjskie po. W języku ukraińskim analogiczne do polskich konstrukcje z za uważa się za całkowicie poprawne i rodzime, w przeciwieństwie do konstrukcji z po, traktowanych jak rusycyzmy – np. ros. po sogłasiju – ukr. za zhodoju (niepoprawnie: po zhodi) – pol. za zgodą; ros. po priedjawleniju – ukr. za predjawlenniam (niepoprawnie: po predjawlenni) – pol. za okazaniem.
    Pozdrawiam
    Łukasz Starzak
  • zbić kotlety
    4.02.2009
    4.02.2009
    Proszę o ocenę wyrażenia zbicie kotletów. Kilka osób (spoza Małopolski) bardzo zdziwiła taka forma, a z drugiej strony poszukiwania w Internecie dają całkiem sporo trafień.
  • zbić z pantałyku
    6.06.2002
    6.06.2002
    Zaciekawiło mnie, co oznacza pantałyk w zwrocie zbić z pantałyku. Skąd pochodzi to słowo?
  • Zdjąć coś ze stanu magazynowego
    3.12.2019
    3.12.2019
    Szanowni Eksperci,

    czy sformułowanie zdjąć coś ze stanu (np. magazynowego) jest poprawne językowo i jak ewentualnie można je zastąpić?

    Z wyrazami szacunku
    Piotr Michałowski
  • Zdobyć na

    4.07.2022
    4.07.2022

    Szanowni Państwo,

    coraz częściej widzę w mediach wyrażenie „zdobyć coś na kimś” (np. „zdobyty na Rosjanach czołg”). Czy jest ono poprawne? Mnie trochę razi (z powodu przyimka „na”). Spotkałam się jednak z opinią, że taka konstrukcja pojawia się w literaturze o tematyce historycznej. Być może więc jest to poprawne wyrażenie z „terminologii” historycznej, które „przeszło” do języka codziennego.


    Pozdrawiam

  • z domu…
    16.09.2014
    16.09.2014
    Jak brzmi poprawna odmiana nazwisk występujących po zwrocie z domu?:
    – dzięki dotacji księżnej Anny Ostrogskiej, z d. Sztemberg / Sztembergowej?
    – dzięki fundacji Jana Hańskiego i jego żony Zofii, z d. Skorupka/Skorupki
    – dzięki funduszom Ksawerego Branickiego i jego żony Aleksandry, z d. Engelhardt?
    DZIĘKUJĘ za pomoc!
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego