pisownia

 

Tu dowiesz się wszystkiego o pisowni. Poznasz odpowiedzi ekspertów na pytania: czy dane słowo pisze się dużą czy małą literą; jak zapisać nie z innym słowem: razem czy osobno; jaka jest pisownia skrótów; jak zapisać nazwy stanowisk, nazw własnych, tytułów; kiedy stosować zapis łączny, kiedy rozdzielny, a kiedy z łącznikiem; jak dzielić wyrazy na granicy wierszy.

  • naraz kontra na raz
    20.03.2020
    Dzień dobry! Chciałabym wrócić do rozróżnienia pisowni na raz/naraz. Myślałam, że rozstrzygającym kryterium jest tu akcent (jeśli pada na na, piszemy razem, jeśli na raz, piszemy osobno, por. https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/na-raz-i-naraz;13420.html, lecz okazuje się, że tak nie jest. W haśle na raz w WSO widnieje bowiem znaczenie ‘za jednym zamachem’, co zostało wykorzystane w Dyktandzie nad Dolinką. Jak rozróżnić zatem na raz – ‘za jednym zamachem’ od naraz – ‘jednocześnie’?
  • rz.-kat. lub rzym.-kat.
    19.03.2020
    Szanowni Państwo,
    na jednym z forów internetowych padło stwierdzenie, że skrótowiec KrK stosowany jako Kościół Rzymskokatolicki jest błędny, niestety, rozwinięcie znalazłam tylko w Wikipedii, która nie jest źródłem oficjalnym. Czy takie zastosowanie skrótowca jest poprawne?
    Z poważaniem
    Agnieszka
  • coraz kontra co raz
    19.03.2020
    Dzień dobry! Bardzo proszę o wyjaśnienie dotyczące pisowni co raz/ coraz w zestawieniach typu co()raz to wybuchają śmiechem. „Wielki słownik ortograficzny” odnotowuje zapis coraz to (czy chodzi o sytuację np. coraz to głośniej?), z drugiej strony jest też zapis co raz w znaczeniu ‘raz po raz’.
    Będę wdzięczna za rozstrzygnięcie wątpliwości.
  • Piszemy: superwtorek
    13.03.2020
    Dzień dobry,
    mam pytanie dotyczące wydarzenia w USA znanego jako Super Tuesday. Czy tłumacząc to jako superwtorek powinniśmy pisać je małą czy wielką literą?
    Pozdrawiam!
    Piotr
  • „Najtrudniejsza sprawa ortograficzna”
    11.03.2020
    W ramach reformy pisowni w 1936 r. postanowiono, że wyrazy w rodzaju Maria należy pisać przez i, a nie przez j, jak wcześniej (Marja). Zamiana litery i na j nie objęła wyrazów, w których j występowało po literach po c, s, z – zapewne dlatego, aby ludzie nie czytali zbitek zi, ci oraz si jako [ż], [ć] i [ś]. W wyniku tej decyzji pisownia mniej odzwierciedla język mówiony. Dlaczego w takim razie ją wprowadzono i czy planuje się jej wycofanie?
  • Kłopoty z Bogiem / bogiem
    9.03.2020
    Czy słowo Bóg jest imieniem własnym lub może nim być, i czy nie prowadzi do to wielu problemów referencyjnych? Niektórzy używają słowa Bóg jako imię własne, odnosząc się do Boga Biblii. W przypadku Boga Ojca, Boga Zbawiciela, a nawet Pana Boga wiadomo, o kogo chodzi, ale w innych przypadkach niekoniecznie: Bóg Miłosierny może się odnosić do różnych Bogów różnych religii. Studenci z różnych krajów mówiąc o Bogu, używają tego samego słowa Bóg i naciskają, aby używać tutaj wielkiej litery „B”
  • Kłopoty z cząstką bio-
    9.03.2020
    Szanowni Państwo,
    Czy poprawne jest określenie bio-pochodzenie?
    Ewentualnie jaki może być merytoryczny synonim tego słowa?
    Z wyrazami szacunku
    Justyna
  • austro-węgierskość
    4.03.2020
    Czy rzeczownik od przymiotnika austro-węgierski będzie miał postać austro-węgierskość czy austrowęgierskość?
  • Wysoko funkcjonująca osoba z autyzmem
    26.02.2020
    Dzień dobry,
    chciałbym zapytać, jaka jest poprawna pisownia: nisko funkcjonująca (np. osoba z autyzmem) czy niskofunkcjonująca? To samo dotyczy oczywiście osób wysoko funkcjonujących (lub wysokofunkcjonujących).
    Będę wdzięczny za odpowiedź w imieniu swoim i innych redaktorów zajmujących się tą problematyką.
    Pozdrawiam,
    Tomasz
  • dzielenie przymiotników złożonych
    19.02.2020
    Dzień dobry.
    Czy w przypadku wyrażenia polsko-francuski, które wypada na końcu wersu można podzielić człon i zapisać go:
    polsko-fran-
    cuski?
    Chodzi mi o to, czy można dzielić drugi człon wyrażenia na sylaby i kolejne z nich przenieść do następnego wersu. Czy może bardziej wskazane byłoby takie rozwiązanie:
    polsko-
    -francuski?
    Z góry dziękuję za odpowiedź i wyjaśnienie.
    Pozdrawiam
    Justyna Merta
  • cudzysłowowe różności
    13.02.2020
    Szanowni Państwo,
    czy po tzw., zwany i nazywany należy/można stosować określenia w cudzysłowach czy bez? Przykładowo: Człowiek zwany sumieniem Europy czy też zwany „sumieniem Europy”. Inna kwestia to cudzysłów przy użyciu sformułowania żołnierze wyklęci – z cudzysłowami czy bez? (a może: Żołnierze Wyklęci, spotyka się i tak wariant). Czy „złoty wiek” czy też to metaforyczne określenie i: złoty wiek?
    Dziękuję serdecznie i pozdrawiam
    A.B.
  • czerwona księga
    13.02.2020
    Szanowni Państwo,
    czy w wyrażeniu czerwona księga (wykaz gatunków, np. zwierząt, zagrożonych wyginięciem) należy użyć wielkich liter? Czy napiszemy: Dla Polski Czerwoną Księgę zwierząt opracowuje Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie? I czy w związku z tym tytuł publikacji zawierającej ten wykaz powinien mieć postać np.: Polska Czerwona Księga zwierząt. Bezkręgowce?
    Z góry dziękuję za odpowiedź
    Z poważaniem
    Rafał Kostka
  • fontanna Neptuna
    12.02.2020
    Jak poprawnie zapisać: fontanna Neptuna czy Fontanna Neptuna?
  • Nazwy serbskich klubów sportowych
    12.02.2020
    Szanowni Państwo!
    Piszę pracę w języku polskim, w której porównuję przyśpiewki polskich i serbskich kibiców piłkarskich. Mam jednak problem z zapisem nazw klubów. W języku serbskim brzmią one: Crvena zvezda Beograd i Partizan Beograd. Czy zatem poprawnym zapisem w języku polskim będzie Crvena zvezda Belgrad? Czy raczej Crvena Zvezda Belgrad i Partizan Belgrad? A może nie powinnam tłumaczyć nazwy miasta i pozostawić Beograd?
    Z wyrazami szacunku,
    Elżbieta Benkowska
  • Tajna Rada Wielkiej Brytanii
    11.02.2020
    Witam,
    nurtuje mnie pytanie, czy nazwę Tajna Rada (chodzi o organ doradczy angielskich monarchów) powinno się zapisywać wielkimi literami czy może raczej małymi: tajna rada, jak np. gabinet (organ, który ją potem zastąpił).
  • Konrad mazowiecki czy Konrad Mazowiecki
    11.02.2020
    Dzień dobry. Studentka znanej uczelni donosi o wiedzy zyskanej w czasie wykładów. Oto poprawna jest pisownia: Konrad mazowiecki, a nie: Konrad Mazowiecki. Podobnie ma być z innymi przydomkami książąt. Czy to prawda?
    Dziękuję
  • Znaki nieliterowe na początku wypowiedzenia
    11.02.2020
    Droga Poradnio, chciałbym zapytać, jak należy zapisać na początku zdania rozszerzenie domeny zaczynające się od kropki lub hashtag zaczynający się hashem? Na przykład:
    „.com” najpopularniejszą domeną na świecie.
    .Com najpopularniejszą domeną na świecie.
    .com najpopularniejszą domeną na świecie.
    #poradnia jest bardzo pomocna.
    #Poradnia jest bardzo pomocna.
    Wiem, że można sobie z tym poradzić zmieniając szyk zdania, ale interesuje mnie taki przypadek. Dziękuję. – lumay
  • Forma nazwisk rosyjskich po nadaniu polskiego obywatelstwa
    6.02.2020
    Szanowni Państwo, czy w przypadku Rosjan zmieniających obywatelstwo na polskie, należy stosować polską transkrypcję oryginalnego nazwiska (np. Gadżijew), czy też w przypadku wystąpienia różnic należy dostosować się do oficjalnych dokumentów (w podanym przykładzie ta osoba, zapaśnik, olimpijczyk z Rio, figuruje w dokumentach Polskiego Związku Zapaśniczego oraz PKOl jako Gadzhiev)? Osobiście skłaniam się ku drugiej wersji, jako mającej status oficjalnej z formalnego punktu widzenia.
  • Nazwy sądów
    5.02.2020
    W zdaniu: „20 XI/2 XII 1864 r. powołano do życia Sądy Gminne działające przede wszystkim na wsi, pozostawiając Sądom Policji Prostej i Poprawczej głównie miasta” nazwy Sądy Gminne i Sądy Policji Prostej i Poprawczej piszemy małą czy wielką literą. Proszę o wyjaśnienie. D.N.
  • Nazwy grup w przedszkolach
    3.02.2020
    Szanowni Państwo,
    jak zapisywać nazwy grup przedszkolnych (np. Świerszcze, Motylki)? Wielką czy małą literą? Jaka reguła ortograficzna znajdzie tu zastosowanie?

    Z serdecznymi pozdrowieniami
    czytelnik
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego