pisownia

 
Tu dowiesz się wszystkiego o pisowni. Poznasz odpowiedzi ekspertów na pytania: czy dane słowo pisze się dużą czy małą literą; jak zapisać nie z innym słowem: razem czy osobno; jaka jest pisownia skrótów; jak zapisać nazwy stanowisk, nazw własnych, tytułów; kiedy stosować zapis łączny, kiedy rozdzielny, a kiedy z łącznikiem; jak dzielić wyrazy na granicy wierszy.
  • Tylko 1000-lecie
    7.06.2019
    Dzień dobry, czy poprawny jest zapis: 100 lecie – bez łącznika (-)?

    Dziękuję za pomoc.
  • Piosenka wyznanie
    6.06.2019
    Dzień dobry!
    Chciałabym zadać jeszcze jedno pytanie dotyczące Dyktanda Warszawskiego. Otóż w tekście wzorcowym jest forma piosenka wyznanie. Chciałabym zapytać, czy jest to jedyna dopuszczalna pisownia i czy nie należałoby dopuścić jako równorzędnej formy piosenka-wyznanie, skoro nie ma przeszkód, żeby uznać równorzędność tych członów. Bez szkody dla treści można by przecież przestawić kolejność i napisać też wyznanie piosenka, czyli wyznanie w formie piosenki. Dziękuję za wyjaśnienie.
  • Około godzinny, ale ponadgodzinny
    6.06.2019
    Dlaczego około godzinny pisze się rozdzielnie, a ponadgodzinny łącznie?
  • Sporne zapisy w dyktandzie
    5.06.2019
    Dzień dobry! Bardzo proszę (najlepiej p. prof. Kłosińską, która była członkinią jury w Dyktandzie Warszawskim) o wyjaśnienie dotyczące fragmentów:
    1. ...wykoncypować, gdzieżby to umieścić... (dlaczego nie gdzież by?),
    2. Syreni Gród (dlaczego nie syreni gród, skoro w WSO jest gród Kraka, gród Kopernika i gród Neptuna?),
    3. niecała (dlaczego nie nie cała?),
    4. wspólnota europejska (dlaczego nie duże litery, skoro mowa o kontekście instytucjonalnym?)

    Pozdrawiam, A. Buczkowska
  • Księstwo Słupskie, Hospodarstwo Mołdawskie, Chanat Krymski
    4.06.2019
    Szanowni Państwo,
    proszę o podanie poprawnego zapisu poniższego typu nazw (z nadzieją, że te rozstrzygnięcia pojawią się w SJP): księstwo słupskie, hospodarstwo mołdawskie, chanat krymski czy Księstwo Słupskie (z pewnością zapis dużymi literami jako byt państwowy: Księstwo Warszawskie, Księstwo Kijowskie), Hospodarstwo Mołdawskie, Chanat Krymski. Czy pisownia dużą lub małą literą zależy od stopnia niezależności danego terytorium? Dziękuję bardzo i pozdrawiam, A.B.
  • O pisowni szczególna teoria względności, ogólna teoria względności itp.
    31.05.2019
    Szanowni Państwo,
    w jaki sposób (jakimi literami) należy zapisywać nazwy koncepcji czy teorii naukowych? Czy na przykład powinno się pisać Szczególna Teoria Względności czy szczególna teoria względności? Czy jakieś znaczenie ma to, czy nazwa teorii/koncepcji jest ugruntowana w literaturze przedmiotu czy nie? Czy znaczenie ma to, czy nazwa jest długa (trzy wyrazy i więcej) czy krótka? Czy taką samą zasadę przyjmuje się dla nazw koncepcji/teorii w języku polskim i obcym, np. angielskim?
  • Zapis typu Arturowy dom
    31.05.2019
    Szanowni Państwo, czy przymiotnik utworzony od imienia męskiego, odpowiadający na pytanie czyj? piszemy małą czy dużą literą? Itp. arturowy dom, czy raczej Arturowy dom? Spotkałem się z różną pisownią w takim przypadku.

    Z góry dziękując za pomoc, pozdrawiam, Adam Molenda
  • Ośrodek Szkolenia Kierowców (np. „Elka”, „Driver”, „Rondo”, „Krak-SA” itp.); Szkoła Jazdy (np. „Luz”, „Orzeł”, „Klakson” itp.).
    31.05.2019
    Chciałabym zapytać o pisownię nazw szkół nauki jazdy. Czy określenie Ośrodek Szkolenia Kierowców jest zawsze częścią oficjalnej nazwy, czy można je zastąpić np. Szkołą jazdy. A jeśli jednak właściciele decydują o nazwie, co zrobić, jak pisać, gdy na przykład na stronie internetowej zapisana jest ona w nieprawidłowy sposób (Auto Szkoła, Autoszkoła, Auto-szkoła). Czy wszystkie wymienione warianty należy zapisywać wielkimi (dużymi) literami? I czy powielać nazwę z błędem?
  • O pisowni medal „Za Zasługi dla Miasta Torunia” itp.
    30.05.2019
    Szanowna Poradnio,
    jak poprawnie zapisywać nazwę miejskiego odznaczenia: medal Za Zasługi dla Miasta Torunia, Medal za Zasługi dla Miasta Torunia, medal „Za zasługi dla miasta Torunia”. A może wszystkie warianty są poprawne? Mamy też Medale za Długoletnie Pożycie Małżeńskie i medale „Za zasługi dla obronności kraju”. I dlatego nic z tego nie rozumiem...

    Ukłony dla Poradni
    Andrzej Dembowski, Toruń
  • Najlepiej wszystko wielkimi literami?
    30.05.2019
    Ad https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Janko-muzykant-czy-Janko-Muzykant;19410.html
    Czy rzeczywiście wielka reforma ortografii z lat 1934-1935 (lub jakakolwiek) zajmuje się takimi sprawami jak tytuły? Jest tego trochę: Ojciec [C/c]hrzestny, Władca [P/p]ierścieni, Raport [P/p]elikana... A może jest to tylko niefrasobliwie dopisana przez kogoś wersja taka, jak mu się wydawało? Podobny przypadek dotyczy np. [M/m]ałpki Fiki-Miki (zob. https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Mis-Colargol;14752.html
  • Psychofizyczny a psycho-fizyczny
    29.05.2019
    Szanowna Redakcjo,
    Chciałabym się spytać o znaczenie słowa psychofizyczny – w Małym słowniku języka polskiego PWN i dwóch innych spotkałam się z definicją ‘dotyczy stosunków między bodźcami fizycznymi (podnietami) a wrażeniami; doznania’ lub zbliżoną odpowiedzią. Z kolei w słownikach internetowych napotkałam ‘dotyczący zjawisk psychicznych i fizycznych’, co z psychofizyką się nie łączy. Stąd moje pytanie: czy obie definicje są poprawne? Jeśli tak, od kiedy poprawna jest druga definicja?
  • Smart-
    8.05.2019
    Szanowna Poradnio,
    w jaki sposób zapisywać słowa z przedrostkiem smart-, dodawanym do różnorakich „inteligentnych” sprzętów? Spotykam się z chyba wszystkimi możliwościami zapisów, np. smartfon, smartDOM, smart TV, telewizor smart. Czy można uznać smart- za przedrostek i pisać takie wyrazy łącznie, używać łącznika jak w quazi-, czy po prostu przyjąć, że nie ma żadnej zasady i uznawać samowolkę w zapisie?
  • Cząstka eko-
    25.04.2019
    Szanowni Państwo,
    bardzo proszę rozwianie wątpliwości dotyczących łącznej pisowni cząstki eko- w wyrazach złożonych: ekoosiedle, ekomiasto, ekodzielnica. Zgodnie z regułami języka polskiego ten przedrostek w wyrazach złożonych pisze się łącznie. Czy są jakieś odstępstwa ortograficzne od tej reguły? Przytoczone powyżej terminy zostały użyte w publikacji naukowej, ale zapisane z dywizem (eko-osiedle, eko-miasto, eko-dzielnica). Uprzejmie proszę rozstrzygnięcie, który zapis jest poprawny.
    Z poważaniem
  • Bomba facet
    24.04.2019
    Dzień dobry!
    Chciałabym zapytać, czy słowo bomba, traktowane jako przydawka, można pisać rozłącznie i bez dywizu z określanym rzeczownikiem, np. bomba facet tak jak zuch dziewczyna.
    Dziękuję bardzo za odpowiedź.
  • Był to bomba-facet, ale facet bomba
    24.04.2019
    Szanowni Państwo,
    być może wątpliwość, czy wyrażenia bomba facet nie należałoby zapisywać z łącznikiem (https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Bomba-facet;19340.html), ma swoje źródło w treści reguły 51.2 [187] WSO. Wydaje mi się, że gdyby literalnie się do niej stosować, to należałoby zapisać właśnie bomba-facet, czyż nie? Mnie ta reguła wydaje się dość dziwna. Właściwej jej interpretacji obawiam się szczególnie na konkursach ortograficznych.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Janko muzykant czy Janko Muzykant?
    24.04.2019
    Dlaczego słownik nakazuje pisać Janko Muzykant wielkimi literami? (zob. https://sjp.pwn.pl/szukaj/janko%20muzykant.html).
    W wydaniu Gebethnera i Wolffa z 1884 r. jest Janko muzykant (zob. https://books.google.pl/books?id=wico_XJ2ryYC&pg=PA287&dq=janko+muzykant; tamże również w spisie treści na ostatniej stronie).
  • Oddział
    16.04.2019
    Jaką literą (dużą czy małą) powinniśmy napisać słowo oddział w nazwie instytucji: Centralne Laboratorium Badawcze oddział w Lublinie?
  • nietrenujący niefinalista
    15.04.2019
    Szanowni Państwo,
    Proszę o odpowiedź na pytanie o prawidłową pisownię „nie” (łączną czy rozłączną) w wyrażeniach:
    trenujący i nie trenujący/nietrenujący
    finalista i nie finalista/niefinalista
  • XVII Polsko-Niemieckie Kolokwium Prawników Administratywistów, ale: polsko-niemieckie kolokwium prawników administratywistów
    12.04.2019
    Dzień dobry
    Chciałabym zapytać o zasadność użycia wielkich liter w zdaniu: Warto odwołać się do tradycji Polsko-Niemieckiego Kolokwium Prawników Administratywistów. Czy przy odwoływaniu się do konkretnego (numerowanego) wydarzenia powinniśmy użyć wielkich liter czy małych liter? Czy takie same zasady obowiązują, jeśli powołujemy się na kolokwium, sympozjum lub konferencję, ale bez wskazywania konkretnego wydarzenia (np. jednego z wielu cyklicznych) lub jak w zdaniu powyżej?
    Z góry dziękuję.
  • Niehospitalizowany
    9.04.2019
    Pisownia razem czy rozdzielnie: nie hospitalizowany czy niehospitalizowany?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego