słowotwórstwo

 
Znajdują się tu szczegółowe informacje o budowie wyrazów i sposobach ich tworzenia. Można tu poznać neologizmy i dowiedzieć się, jakie są powody ich powstawania.
  • łóda jak wóda
    27.06.2013
    Witam,
    czy poprawną jest forma łóda utworzona od wyrazu łódka, jako coś wielgachnego, wielka łódka, przeciwieństwo łódeczki, małej, filigranowej? Jest przecież podobnie brzmiąca wóda (nie ma wątpliwości co do jej poprawności) od wódka i na drugim końcu wódeczka. Mój mąż odmówił grania ze mną w scrabble 20 lat temu, ponieważ twierdził, i niestety twierdzi do dziś, że nie istnieje wyraz łóda, a ja „wymyślam”.
    Pozdrawiam
    Izabela Adamczyk
  • ożeż
    24.06.2013
    Ożeżo + dwie emfatyczne partykuły -że i . Ale dlaczego ożeż, a nie ożże? Po samogłosce partykuła ta przybiera postać , więc o z jednym wzmocnieniem daje . Dotąd się zgadza. Teraz jednak mamy wyraz kończący się spółgłoską, więc kolejna partykuła chyba powinna mieć postać -że (jak w obatożże).
  • osiemsettonowy, ośmiusettonowy
    22.06.2013
    Czy pocisk, który waży 800 ton, to pocisk ośmiusettonowy/osiemsettonowy, czy ośmiusetonowy/osiemsetonowy?
    Dziękuję.
    z poważaniem
    AP
  • zapamiętywalność
    20.06.2013
    Dzień dobry,
    mam pytanie o słowo zapamiętywalność. W pewnej firmie używa się tego słowa w badaniu ankietowym jako wskaźnik mierzący liczbę zapamiętanych spotkań w porównaniu do wszystkich spotkań. W Słowniku Języka Polskiego istnieje słowo zapamiętywalny, stąd moje pytanie – czy w takim razie istnieje też słowo zapamiętywalność? Jeśli nie, to czy najlepszym poprawnym zamiennikiem określającym ten wskaźnik jest zapamiętanie?
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • łotewski i łotyski
    22.05.2013
    Jaka jest różnica pomiędzy przymiotnikami łotewski i łotyski?
  • gra w ampułkę nożną
    14.05.2013
    Szanowna Poradnio,
    chciałabym zapytać o poprawną formę zapisu pewnej nazwy. Stowarzyszenie nazywa się AMP Futbol Polska i zrzesza osoby po amputacjach kończyn, grające w piłkę nożną, czyli... No właśnie, w co te osoby grają? Na stronie Stowarzyszenia znalazłam formę w ampfutbol – czy taka pisownia (łączna) jest poprawna? Jeśli nie, jaki zapis Państwo proponują?
    Będę wdzięczna za odpowiedź.
    AK
  • zawody biegackie
    9.05.2013
    Czy nazwanie zawodów biegackimi (przez analogię do pływackich) to dobry wybór? Czy znany jest Państwu przypadek, by jakiś słownik odnotował to słowo?
  • abortować
    27.04.2013
    Szanowni Państwo,
    czy czasownik abortować, używany na oznaczenie przeprowadzenia zabiegu aborcji, jest poprawny? Wydaje mi się trochę osobliwy i natychmiast – choć może niesłusznie - wywołuje asocjacje z abortażem.
    Łączę wyrazy szacunku
    Dominik
  • paprykarz
    27.04.2013
    Szanowni Państwo!
    Czy zasadnym jest nazywanie osoby uprawiającej paprykę paprykarzem? Zarówno dziennikarze, jak i politycy nazwali tak pewnego hodowcę papryki z Mazowsza a nie mogę znaleźć dla tej nazwy żadnej podstawy w słownikach.
  • przymiotniki dzierżawcze na -owy i -owski
    21.04.2013
    Czy można mówić o jakiejś ogólnej różnicy stylistycznej między przymiotnikami dzierżawczymi na -owski a tymi na -owy? Dlaczego częściej (jak sądzę) mówi się Szekspirowski (dramat) niż Szekspirowy, ale Miłoszowy (wiersz) niż Miłoszowski?
  • seniorka
    5.04.2013
    Szanowni Państwo!
    Będę wdzięczna za rozstrzygnięcie poniższych watpliwości. Mężczyzna w dojrzałym wieku – to senior. Czy kobietę w dojrzałym wieku można nazwać seniorką? Na stronie http://seniorwolontariusz.org.pl/ spotkałam określenie seniorini. Która z tych form jest poprawna: seniorka czy seniorini?
    Z góry dziękuję za wyjaśnienia.
  • szarmancja i szarmanteria
    2.04.2013
    Szanowni Państwo,
    czy istnieją jakieś argumenty natury poprawnościowej, które przemawiałyby przeciwko używaniu słowa szarmancja (zamiast szarmanckość i/lub szarmanteria)?
  • przymiotniki odliczbowe
    28.03.2013
    Podczas redagowania książki napotkałem wyraz dziesięciotysiąconogi – użyty w celu określenia hipotetycznej istoty o 10 tysiącach nóg. Czy został on utworzony prawidłowo?
    Przy okazji chciałbym zapytać, jak za pomocą jednego przymiotnika określić istotę mającą np. 120 tysięcy nóg albo 99 tysięcy głów.
  • celny
    22.02.2013
    Szanowny Panie Profesorze,
    czy za jedną z podstaw słowotwórczych przymiotnika celny można uznać rzeczownik cela? Pozostałe dwie podstawy to, jak przypuszczam, cel i cło. Dziękuję bardzo za pomoc.
    Z wyrazami szacunku
    Dominik
  • zakomentować
    13.02.2013
    Witam.
    W środowisku programistów często słyszy się zwrot zakomentować (ang. to comment out) odnoszący się do zamiany części napisanego kodu w komentarz (nie chodzi tu o opatrzenie kodu dodatkowym komentarzem). Ponieważ powyższego słowa nie znajdziemy w słowniku języka polskiego, chciałbym uzyskać informację, w jaki sposób w zgodzie z poprawną polszczyzną nazwać tego typu proces.
    Pozdrawiam
  • o jasnych włosach
    5.02.2013
    Witam,
    jak zapisać jednym wyrazem przymiotnik określający kogoś, kto ma blond włosy: blondwłosy czy blondowłosy?
    Dziękuję za pomoc.
  • młode nosorożca
    21.01.2013
    Jak nazwiemy młode koziorożca i nosorożca? Intuicja podpowiada mi, że koziorożątko i nosorożątko, jednak wolałbym się upewnić.
  • lubialność
    10.01.2013
    W erze Internetu i po stworzeniu takich portali jak Facebook czy YouTube powstały z amerykańskiego słowa like [co powstało? – Red.]. I to prowadzi do mojego pytania, albowiem coraz częściej spotykam się z tym, że w analizach, statystykach internetowych pojawia się słowo lubialność lub punkty lubialności. Bardzo proszę o pomoc, z jakiego słowa powinni korzystać internauci, jakie słowa powinienem sam stosować, gdy przyjdzie mi określanie lubialności (sic!) moich filmów na YouTube bądź komentarzy na FaceBook.
  • sub- i pod-
    10.01.2013
    Panie Profesorze,
    w poradzie dotyczącej wyrażenia sub-principle wspomina Pan o słowie podzasada, nie odnosząc się wprost (a więc w moim odczuciu negując je) do zaproponowanego przez pytającego słowa subzasada. Tymczasem w poradzie na temat wyrażenia we środku pisze Pan o „języku substandardowym”. Jak to właściwie jest z przedrostkiem sub-? Można go używać w języku polskim? W jakich wyrażeniach?
    Pozdrawiam
    Bartosz Piec
  • łóho?
    4.01.2013
    W pewnej piosence, której tekst wykorzystuje mnogość jednosylabowych słów o zakończeniu -uh bądź -uch, pojawiają się słowa: „wstali więc ze swych dwóch łó(c)h”. Jak zapisać to zgrubienie od łóżka – czy żet powinno przejść w samo ha?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego