ludzie

Wielki słownik ortograficzny PWN

ludzie ludzi, ludź•mi
git-ludzie git-ludzi
ludzie nietoperze ludzi nietoperzy
ludzie strusie ludzi strusi
niby-ludzie niby-ludzi
człowiek -ka, -kiem; ludzie
lud ludu, Ms. ludzie, W. ludu a. ludzie; ludy, ludów: lud słowiański, ale: Lud Boży (=Kościół), Wiosna Ludów (hist.)
człowiek bestia człowieka bestii, z człowiekiem bestią
człowiek en•cyklopedia człowieka en•cyklopedii, z człowiekiem en•cyklopedią
człowiek guma człowieka gumy, z człowiekiem gumą
człowiek historia człowieka historii, z człowiekiem historią
człowiek in•stytucja człowieka in•stytucji, z człowiekiem in•stytucją
człowiek legen•da człowieka legen•dy, z człowiekiem legen•dą
człowiek nietoperz człowieka nietoperza, z człowiekiem nietoperzem
człowiek or•kiestra człowieka or•kiestry, z człowiekiem or•kiestrą
człowiek twór•ca człowieka twór•cy, z człowiekiem twór•cą
Eu•ropej•ski Trybunał Praw Człowieka Eu•ropej•skiego Trybunału Praw Człowieka
niby-człowiek niby-człowiekiem
Wiosna Ludów Wiośnie Ludów, Wiosnę Ludów

Słownik języka polskiego PWN

ludzie forma liczby mnogiej rzeczownika człowiek.
lud
1. «warstwa społeczeństwa utrzymująca się z pracy fizycznej; dawniej głównie ludność wiejska»
2. «zbiorowisko ludzkie, tłum»
3. «ludzie żyjący na tym samym obszarze, mający wspólną kulturę i język, ale niemający świadomości narodowej ani tradycji państwowej»
biały człowiek «człowiek o białej skórze, w odróżnieniu np. od człowieka czarnoskórego lub o skórze żółtej»
czarny lud «grupowa zabawa dziecięca»
człowiek I
1. «istota żywa wyróżniająca się najwyższym stopniem rozwoju psychiki i życia społecznego»
2. «reprezentant najlepszych cech ludzkich»
3. «osoba dorosła»
4. pot. «pracownik fizyczny»

• człowieczy • człowieczysko
człowiek II pot. «w funkcji zaimka osobowego: ja, lub w funkcji zaimków nieokreślonych: ktoś, ktokolwiek»
człowiek jaskiniowy, pierwotny «człowiek z okresu przedhistorycznego»
człowiek za burtą «hasło alarmowe na łodzi, statku wzywające do ratowania tonącego»
ekologia człowieka «dyscyplina naukowa badająca korzystny i szkodliwy wpływ środowiska na człowieka»
wędrówki ludów «masowe migracje ludności»
wróg klasowy, wróg ludu «według teorii marksistowskiej: człowiek należący do klasy antagonistycznej względem proletariatu»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

lud

Porady językowe

Ludzie o różnym życiu
30.03.2016
Z życiem jest inaczej niż z nazwiskiemżycie nie ma liczby mnogiej (wyjąwszy znaczenia odnoszące się do gier komputerowych, w których zawodnik może mieć kilka żyć), natomiast nazwisko ma. A powiemy: ludzie o różnym życiu, ale ludzie o różnych nazwiskach (podobnie jak wyrazy o różnych znaczeniach).
Świat a ludzie!
9.01.2019
Szanowni Państwo,
w moim domu posługujemy się często określeniem świat a ludzie. Oto kontekst: Na pewno się wyrobimy. Dwie godziny na dojazd tam to świat a ludzie!. Osobę spoza mojej rodziny zadziwiło to powiedzonko. Zastanawiam się, czy to jakiś nasz familiolekt.

Z wyrazami szacunku i najlepszymi życzeniami świątecznymi!
Czytelnik
To ludzie powinni kształtować język...
16.04.2011
Byłam świadkiem, jak dziewczyna zwróciła uwagę innej dziewczynie na to, że nie mówi się ubrać bluzkę, bo ubrania się wkłada. Ta powołała się na odpowiedź z poradni, stwierdziła, że to regionalizm i można go używać. Czy ludzie, którzy mówią: ubrać buty, pracować na kasie, pojechać na myjnię, włanczać itp. nie popełniają błędów, tylko używają regionalizmów lub mowy potocznej? Oni sami twierdzą, że to ludzie powinni kształtować język i że skoro tyle osób tak mówi, to znaczy, że tak powinno być. Czy mają rację?

Ciekawostki

Mówimy „Są ludzie i ludziska”, mając na myśli to, że są ludzie dobrzy i ludzie źli.
Mówimy „Nieszczęścia chodzą po ludziach” lub „Wypadki chodzą po ludziach”, mając na myśli to, że każdemu może się przydarzyć coś złego.
Mówimy „Nieszczęścia chodzą po ludziach”, mając na myśli to, że każdemu może się przydarzyć coś złego.
Mówimy „Człowiek człowiekowi wilkiem”, mając na myśli to, że ludzie są dla siebie bezwzględni i wrodzy.
Mówimy „Wypadki chodzą po ludziach”, mając na myśli to, że każdemu może przytrafić się coś złego.
Mówimy „Nie szata zdobi człowieka” lub „Nie suknia zdobi człowieka”, aby zaznaczyć, że ważniejsze jest to, jaki ktoś jest, zwłaszcza pod względem moralnym, niż jak wygląda.
Mówimy „Człowiek strzela, Pan Bóg kule nosi”, mając na myśli to, że rezultat naszych działań jest w rękach opatrzności.
Mówimy „Jak się człowiek śpieszy, to się diabeł cieszy”, mając na myśli to, że w chwilach pośpiechu pojawiają się nieoczekiwane trudności.
LÓD, LUD
Lód i lud tylko uczeń młodszych klas szkoły podstawowej mógłby zapisać z błędem.
Mówimy „Styl to człowiek”, mając na myśli to, że charakter i osobowość twórcy odzwierciedlają się w jego dziele.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... chorego. Często zamiast fizycznego następuje duchowe czy emocjonalne uleczenie. Chociaż człowiek uważa, że najważniejsze jest zdrowie fizyczne, to jednak Bóg, kochający...
  • ... na etapie przedklinicznym.
    Metoda pozwala znaleźć najsłabsze punkty w organizmie
    człowieka. Zastosowano tu unikalną technikę diagnozowania kolorami. Lekarz uzyskuje precyzyjny obraz...
  • ... ujawnić Sobotka.
    ŁK

    Piaseczno skąpi na bezpieczeństwo
    Niebezpieczne skrzyżowania
    Ilu
    ludzi musi wpaść pod samochód i ile aut się zderzyć, żeby...

Encyklopedia PWN

termin koraniczny oznaczający wyznawców religii objawionych, → ahl al-kitab.
luźni ludzie, hultaje, ludzie swawolni, wagabundzi, wałęsy, włóczęgi,
w późnym średniowieczu i czasach nowożytnych do schyłku XVIII w. kategoria ludności nieposiadająca majątku, stałego miejsca zamieszkania i stałego zajęcia, a w rezultacie niepozostająca w zależności osobistej i nieobciążona powinnościami na rzecz klasy feudalnej;
kategoria społeczna, → luźni ludzie.
fr.-pol. tajna organizacja działająca w czasie II wojny świat., → Visigoths-Lorraine.
człowiek, Homo sapiens,
istota żywa wyróżniająca się wśród innych najwyższym rozwojem psychiki i życia społecznego, jedyna posiadająca kulturę i zdolna do jej tworzenia, pod względem biologicznym gatunek człowiekowatych (Homo sapiens) żyjący od schyłku plejstocenu;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!