odmiana

 
Podajemy rozstrzygnięcia wszelkich problemów związanych z odmianą słów: czy dane słowo w ogóle się odmienia, jak je odmieniać, czy ma liczbę mnogą, czy dopełniacz ma końcówkę ?u czy ?a, jak brzmi w czasie przyszłym, jaki jest jego wołacz.
  • Pomarańcza
    18.09.2018
    Szanowny Panie profesorze!
    Jestem uczennicą klasy ósmej szkoły podstawowej. Za kilka miesięcy będę zdawać egzamin ósmoklasisty z języka polskiego. Chciałabym się do niego jak najlepiej przygotować. Bardzo proszę Pana profesora o udzielenie mi odpowiedzi, które mnie nurtuje. Jaki rodzaj gramatyczny powinien mieć rzeczownik pospolity, aby były pisany i wymawiany poprawnie pomarańcz czy pomarańcza?
  • Żuraw
    13.09.2018
    Słowo żuraw jako dźwig lub urządzenie studzienne odmieniamy zazwyczaj tak samo jak żuraw – nazwę ptaka. W tłumaczeniach z innych języków na polski spotykam się z formą żurawów zamiast żurawi, co może wynikać z błędu – ale z drugiej może też świadczyć o poprawności, bo piszą tak ludzie „nieosłuchani”, być może trafnie kierując się ogólnymi regułami odmiany.
    Proszę o odpowiedź, gdyż mam wrażenie, że oba sposoby odmiany są językowo niedoskonałe.

    Z wyrazami szacunku,
  • Dwa uszka, ale dwoje uszu
    11.09.2018
    Dzień dobry,
    chciałabym się poradzić w kwestii formy dwa uszka (w znaczeniu części ciała, w tekście przeznaczonym dla dzieci). Znalazłam taki wątek w poradni PWN, ale nie rozsądza on jednoznacznie problemu i pozostawia sprawę raczej otwartą: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Dwa-oczka-a-dwoje-oczek;17714.html

    W literaturze dziecięcej to raczej popularna forma. Czy jest ona dopuszczalna i można ją stosować w materiałach dla dzieci w nauce przedszkolnej?

    Pozdrawiam
    AMZ
  • Liczne kłopoty z borówką
    6.09.2018
    Która forma jest poprawna: uprawiam borówkę Bluegold czy uprawiam borówkę Bluegold'a?
    Z poważaniem
    Czesław Nieplowicz
  • Psikaćpsiknąć
    5.09.2018
    Szanowni Państwo,
    czy istnieje poprawna forma dokonana czasownika psikać w znaczeniu ‘rozpylać wodę’? Wydaje mi się że w języku mówionym używa się czasem popsikać lub zpsikać, nie mogę jednak znaleźć żadnych informacji na ten temat.
  • Lód czy lody?
    26.06.2018
    Spotykam się czasami z zapytaniem o chęć zjedzenia zimnego deseru w postaci Czy chcesz loda?. Mi to się raczej kojarzy z propozycją o charakterze erotycznym. Z tego co kojarzę, słowo lody (w kontekście chłodnej przekąski) nie posiada liczby pojedynczej (analogicznie do „jednego spodnia” – nie ma czegoś takiego, są jedynie spodnie). Czy forma Chcesz loda? jest poprawna (w odniesieniu do deseru, bo co do drugiego znaczenia nie mam wątpliwości), czy zawsze powinno się pytać o lody?
  • Espresso
    25.06.2018
    Czy dopuszczalna jest odmiana słowa espresso przez przypadki? Rzadko się spotykam z takimi próbami, ale zasadna wydaje się analogia do innych zapożyczeń (np. metro, radio), które wraz z przyswojeniem w języku polskim stały się odmienne.
  • Piłkarze jako orły
    22.06.2018
    Szanowni Państwo,
    w związku z mundialem chciałbym zadać pytanie o rozwiązanie następującej wątpliwości.

    Która z form jest poprawna: Wesprzyj naszych orłów czy Wesprzyj nasze orły?

    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • Pani major
    21.06.2018
    Czy można odmieniać męskie tytuły, odnosząc się do kobiety? Jako przykład podam majorze, majora, z którym spotkałem się wielokrotnie m.in. w filmach, gdzie zawsze odmieniano, co wydaje mi się cokolwiek dziwne. Choć domyślam się, że żołnierze istotnie mogliby tak mówić, bo na wojnie nie ma miejsca na dodawanie pani itd. W poradni już były podobne pytania (rozmowa z panią porucznik, o pożytkach z tzw. form żeńskich), ale nie znalazłem w nich odpowiedzi na moje pytanie.

    Pozdrawiam
  • Piotruś Pan
    14.06.2018
    Słownik podaje, że nazwę własną Piotruś Pan należy odmieniać w Msc. jako Piotrusiu Panu. Jednak człon Pan pochodzi od bożka Pana, dlaczego więc nie odmienia się go jako Panie? Czy jest to wyrównanie do polskiego zwrotu typu pan Piotr?

    Z góry dziękuję i pozdrawiam serdecznie
    Iwona
  • Ten ale
    12.06.2018
    Szanowni Państwo,
    jaki rodzaj w języku polskim powinno mieć zapożyczenie z języka angielskiego ale [ejl]. Chodzi o piwo górnej fermentacji. Środowisko fanów piw rzemieślniczych używa tego słowa w rodzaju nijakim. Sama też to robię. Odnoszę jednak wrażenie, że Wypiłam to [ejl] brzmi mniej naturalnie niż Wypiłam tego [ejla]. Czy jest jakieś językowe uzasadnienie dla używania tego słowa w rodzaju nijakim? Dodam, że piwo dolnej fermentacji to lager, w rodzaju męskim.
  • Soból, Wąż
    12.06.2018
    Dzień dobry, mam pytanie jak należy poprawnie odmienić nazwisko Soból oraz Wąż. Dokładnie chodzi o dopełniacz liczy pojedynczej.

    Dziękuję.
  • Minus
    11.06.2018
    Niedawno pisałem na forum, gdzie każdemu tematowi można dać „+”, żeby go poprzeć, lub „-", jeśli się z nim nie zgadzamy. I tutaj zwracam się do Państwa z prośbą: jak należy odmienić słowo minus w tej sytuacji. Dałem jego wiadomości minus czy minusa? Niektórzy twierdzą, że dajemy (kogo? co?) minus, a inni, że dajemy (kogo? co?) minusa. Która forma jest poprawna?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • To know-how
    11.06.2018
    Dzień dobry,
    chciałabym się dowiedzieć, jaki jest rodzaj gramatyczny sformułowania know-how?

    Z poważaniem
    Agnieszka
  • Ethereum
    7.06.2018
    Dzień dobry!
    Chciałbym zapytać o odmianę i rodzaj gramatyczny nazwy kryptowaluty ethereum. Zakładam, że jest to wyraz nieodmienny rodzaju nijakiego. Prosiłbym o potwierdzenie lub zaprzeczenie z uzasadnieniem.

    Z poważaniem,
    Andrzej Wijas
  • Gossypiboma
    4.06.2018
    Czy w języku polskim odmieniamy rzeczownik gossypiboma (chusta chirurgiczna zostawiona przypadkowo wewnątrz ciała pacjenta po operacji)?
  • Tęże
    29.05.2018
    Szanowni Państwo,
    czy konstrukcja tęże jest poprawna gramatycznie i ortograficznie? Np.: No to bierzemy tęże stożkową i dowodzimy. Wydaje się, że tak, że jest to po prostu partykuła że dodana do zaimka . Chciałbym się jednak upewnić.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • To dziecko, to zdjęcie, to pole…
    28.05.2018
    Witam. Jestem osobą starszą, która uczyła się, że mówi się np. to dziecko, to wydarzenie itd. Teraz często słyszę że używa się zwrotów te dziecko, te wydarzenie itd. Według mnie jeśli te dotyczy liczby mnogiej, więc użycie ich w podanych przykładach nie jest poprawne. Więc jak jest poprawnie? To dziecko czy te dziecko?
  • Te rupiecie czy te rupieci?
    17.05.2018
    Czy forma rupieci jako mianownik liczby mnogiej od słowa rupieć jest akceptowalna? Tak zawsze mówiło się w moim domu, a jednak ktoś ostatnio zwrócił mi uwagę, że powinno się mówić rupiecie. Skoro mamy śmieci i śmiecie, to czemu nie rupieci i rupiecie?
    Łączę wyrazy szacunku
  • WeijiaWeijii
    11.05.2018
    Szanowni Państwo!
    Jak odmienić w dopełniaczu chińskie imię Weijia? Weijii? Bardzo proszę o pomoc i pozdrawiam
    Stała czytelniczka Poradni
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego