różne

 
Zebraliśmy tu odpowiedzi na pytania dotykające różnych problemów językowych, czasem bardzo szczegółowych lub indywidualnych. Dotyczą one niemal wszystkich dziedzin języka. Każdy może tu znaleźć coś, czego nie wiedział, a co go zainteresuje.
  • poznaniak z powiatu grodzkiego
    31.10.2012
    Zgodnie z wytycznymi RJP nazwy mieszkańców terenów (o ile nie jest to miejscowość) powinny być zapisywane od wielkiej litery. Zrozumiałe zatem jest, że mieszkaniec Poznania to poznaniak. Ale czy mieszkaniec Miasta Poznań (powiatu grodzkiego) jednak nie jest też Poznaniakiem?
    Zupełnie przy okazji, pragnę o zapytać o przyimek dla. Wydaje mi się, że ostatnio rozpowszechnił się on w wyrażeniach typu nowa pasta dla bielszych zębów. Czy słusznie sądzę, że nie jest to standardowy uzus?
  • dwa pytania
    16.06.2012
    Czy poprawna jest konstrukcja: „Prowadząc obserwację, zauważono, że...”? Czy sprawozdanie może mieć formę pisaną, czy pisemną?
    Dziękuję za odpowiedź.
  • Erysta pyta żony
    17.05.2012
    Witam, mam dwa pytania.
    1. Jak będzie brzmiała forma „wykonawcy” od słowa erystykaerystyk, erysta, jeszcze inaczej czy może w ogóle nie tworzy się takiej formy?
    2. Czy biernik od słowa żona może być tylko żonę? Nie można spytać żony? Jeśli tak, to dlaczego?
    Z poważaniem,
    Bartek
  • pytania dwa
    10.05.2012
    Dzień dobry,
    mam dwa pytania. Jedno dotyczy słowa Witam, kiedy piszemy e-mail. Moim zdaniem witać mogę kogoś jak, na przykład, jestem gospodarzem. Czy jest to poprawne użycie tego słowa?
    Drugie pytanie odnosi się do myślnika. Czy na liście (takiej jak poniżej) powinienem pisać od wielkiej litery, czy od małej?
    Zainteresowania:
    – szachy
    – motoryzacja
    Z góry dziękuję za pomoc.
    Z poważaniem,
    Cezary Kobylski
  • super-Ziemia
    28.03.2012
    Jaką formę powinien mieć dopełniacz liczby mnogiej dla słowa Ziemia w znaczeniu 'inne planety podobne do Ziemi', a dokładniej w nazwie kategorii planet: zuperziemie. Powinno być: „Odkryto wiele superziem”, czy „Odkryto wiele superziemi”?
    Druga kwestia to pisownia: superziemia czy super-Ziemia, spotyka się obie dla określenia planety mającej od 1 do 10 mas Ziemi.
  • gra i Nikander
    26.02.2012
    Jak powinno się poprawnie mówić: „Gram o pieniądze” czy „Gram na pieniądze”? Czy imię Nikander odmienia się podobnie jak Aleksander? A może dopuszczalna jest forma Nikandra w dopełniaczu?
    Elżbieta
  • łamigłówki nie tylko językowe
    25.02.2012
    Szanowni Państwo,
    spieram się z tłumaczem o poprawność zdania: „Ponad 160 niezwykle oryginalnych skomplikowanych łamigłówek oraz sudoku samuraj wymaga skupienia uwagi”. Jak poprawnie powinno brzmieć to zdanie? Czy powinno się napisać: wymaga, czy wymagają, czyli co w tym zdaniu jest podmiotem? Czy należy wstawić przecinek między oryginalnych a skomplikowanych – czy ma tu zastosowanie zasada [383] 90.I.1. o przydawkach nierównorzędnych?
    Z poważaniem
    Patrycja Bukowska
  • bliższe spojrzenie na gejostwo
    23.10.2011
    Szanowni Państwo,
    czy wyraz gejostwo istnieje w języku polskim? Jeżeli tak, czy można powiedzieć, że jest nacechowany neutralnie, czy też jego nacechowanie jest wyłącznie negatywne?
    Ponadto, czy poprawnie powiemy bliższe spojrzenie (ang. closer look)? Czy lepiej zastąpić to uważniejszym spojrzeniem albo może przyjrzeniem się?
    Z góry dziękuję.
  • kreatywna ortografia
    13.09.2011
    Witam,
    w zdaniu: „P (odatki) J (ak) N (ajniższe)” (w zamyśle: Polska Jest Najważniejsza) części w nawiasach powinny być ze spacją, jak jest, czy bez – „P(odatki)...”?
    Przejście dla pieszych jest na alei JPII czy w alei?
    Pozdrawiam serdecznie
    Grażyna K.
  • różności
    26.05.2011
    Dzień dobry,
    z czego wynika to, czy czasownik jest przechodni? Jeśli Jan obszedł górę dookoła, to jest ona przez Jana... właśnie, „coś zrobiona”, ale nie mogę tego nazwać. Mój słownik, o ile pamiętam, mówił mi, że czasownik ten jest nieprzechodni – a teoretycznie mógłby być.
    A przy okazji czy zwrot o ile pamiętam (itp.) powinien być między przecinkami? I czy po Dzień dobry zakończonego przecinkiem powinienem zacząć akapit od wcięcia?
    Pozdrawiam,
    Karol Kurcok
  • trzy pytania
    10.05.2011
    1. Jak się stopniuje przymiotnik próżny?
    2. Jaką częścią mowy jest wyraz wiadomo?
    3. Czy cokolwiek jest zaimkiem rzeczownym, a gdzieniegdzie przysłownym?
    Dziękuję uprzejmie za odpowiedź.
    A. Kozak
  • dealer czy diler, Opla czy opla?
    23.02.2011
    Mam pytanie dotyczące pisowni nazw samochodów. Oczywiście wiem, iż poprawnie należy pisać: „Jechałem oplem” itp., ale - „Kupiłem auto marki Skoda”. Proszę o odpowiedź, co w przypadku, gdy trzeba napisać: „Na rynku są nowe modele: opel astra sports tourer, volkswagen golf gti, mercedes klasy e”. Producenci aut piszą nazwy modeli z wielkich liter. Proszę także o odpowiedź, czy poprawnie pisze się słowo dealer samochodowy, czy diler samochodowy.
  • dwie sprawy
    23.02.2011
    Czy do języka polskiego weszło wyrażenie clue sprawy? Kilkukrotnie się z nim spotkałem w znaczeniu 'meritum sprawy', 'istota rzeczy'.
    Drugie pytanie, jakie mnie nurtuje, to jaka powinna być końcówka w bierniku dla słowa surfaktant. Np. „Do roztworu dodano 10 gram surfaktanta” czy „...surfaktantu”?
  • problemy z zakresu typografii
    7.02.2011
    Szanowni Państwo, uprzejmie proszę o poradę:
    1. Jaka jest prawidłowa polska nazwa (oraz jej odmiana w l. poj. i mn.) podstawowej jednostki miary anglosaskiego systemu miar typograficznych: pica, pajk czy pajka? Czy w sformułowaniu jednostki miary systemu Pica prawidłowo użyto wielkiej litery?
    2. Czy prawidłowe jest używanie terminu typometria na oznaczenie systemów miar stosowanych w typografii, poligrafii, redakcji technicznej itp.?
    Filip
  • Skopofil i ma gadane!
    4.02.2011
    Dzień Dobry!
    Chciałbym prosić o odpowiedź na dwa pytania. Wiem, że Państwo tego nie lubią, ale bardzo rzadko trafiam na nie wyczerpany limit.
    1. W wielu tekstach filmoznawczych natknąłem się na termin skopofilia, co ma znaczyć tyle co oglądactwo. Niemniej w Encyklopedii PWN istnieje tylko forma skoptofilia. Czy ta pierwsza to tylko nieudolne tłumaczenie?
    2. Czy istnieją formy: gadany, gadani? Jeśli wierzyć serwisowi sjp.pl, notuje je USJP red. S. Dubisza.
    Pozdrawiam, Michał
  • różności
    22.10.2010
    1.Czy w poniższym wersie poprawnie odmieniono czasownik upomnieć? Wg jakiego schematu odmienia się ten czasownik?
    Kiedy dni są łudząco podobne,
    trudniej spojrzeć beztrosko przed siebie,
    zamyślenie się czasem upomnie,
    trafne zdanie z przeszłości odgrzebie.
    2.Jak się nazywa w terminologii lingwistycznej taki sposób zapisu słów: po(d)woje, nie(do)wiara, pozwalający na nadanie wyodrębnionej części słowa innego znaczenia, niż [ma] jego oryginał?
  • Nie łączmy pytań!
    12.07.2010
    Dzień dobry!
    1. Pełna – statutowa – nazwa jednostki organizacyjnej to Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Krakowie. Jak zatem nazwać szefa takiej jednostki? Dyrektor Najwyższej Izby Kontroli Delegatury w Krakowie? Czy może jednak: dyrektor Delegatury Najwyższej Izby Kontroli w Krakowie?
    2. Czy coś może zmniejszyć się dwukrotnie? To, że może być dwa razy mniejsze, to oczywiste! Ale zmniejszyć się dwukrotnie? Wydaje się, że jednokrotność jest tu nieprzekraczalną granicą?
    Z poważaniem,
    P.S.
  • zaproszenie ślubne
    18.06.2010
    Fragment treści zaproszenia ślubnego: „uroczystość zawarcia związku małżeńskiego oraz przyjęcie weselne odbędą się 24 maja 2011 roku w Pałacu w Śmiłowicach. Ceremonia zaślubin rozpocznie się o godzinie 14:00 w ogrodzie Pałacu”. Czy Pałacu pisać dużą literą? Czy aby pozbyć się jednego z przyimków w lub je oddalić, można napisać: na terenie zespołu / kompleksu pałacowo-parkowego w Śmiłowicach lub w zespole / kompleksie pałacowo-parkowym w Śmiłowicach?
  • różności
    12.05.2010
    1. SWO z 2008 r. podaje znaczenie piklinga jako 'śledzia lekko solonego i wędzonego w gorącym dymie', zaś internetowy USJP podaje inne znaczenie tegoż słowa: 'śledź lekko słodzony i wędzony w gorącym dymie'. Czy ten śledź jest w końcu słodzony, czy solony?
    2. Do jakich grup powinniśmy zakwalifikować wyrazy: podobno i skutkiem?
  • kwoty
    10.05.2010
    Witam serdecznie,
    mam problem z pisaniem kwot słownie, np. 42,00 zł. Czy powinno być czterdzieści dwa złote czy czterdzieści dwa złotych?
    Czy czterdzieści dwa należy pisać osobno czy razem? Kiedyś kwotę słownie pisano razem, bez przerw między poszczególnymi wyrazami. Czy takie pisanie jest teraz nieprawidłowe?
    Proszę uprzejmie o wyjaśnienie, pozdrawiam
    Teresa Kubiak
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego