wymowa

 
Są tu rozstrzygnięcia większości problemów związanych z wymową: mówimy miękko gienerał, czy twardo generał; prawidłowa wymowa to wyłączać, czy może wyłanczać; lepiej wziąść czy wziąć; jak akcentujemy matematyka czy matematyka?
  • repertuar jak rezerwuar
    8.03.2011
    Witam.
    Uprzejmie proszę o pomoc w rozwikłaniu sporu dotyczącego akcentu w słowie repertuar. Jeśli zasada akcentu paroksytonicznego nie obowiązuje w tym słowie, bardzo proszę o uzasadnienie przyczyny.
    Pozdrawiam
    Bartek
  • Które rzeczowniki -ika, -yka należą do wyjątków?
    6.03.2011
    Witam!
    Czy mogliby Państwo polecić publikację, która w wyczerpujący sposób objaśnia zasady akcentowania słów w języku polskim, zwłaszcza zakończonych na -ika / -yka? Czy akcent w słowach takich jak judaistyka, katoliku, periodykach lub Kostaryce we wszystkich przykładach jest proparoksytoniczny?
    Pozdrawiam,
    Kamil
  • technikum
    13.02.2011
    W słowie technikum akcent jest na drugiej sylabie?
  • gender – genderowy
    15.12.2010
    Witam,
    angielski wyraz gender 'rodzaj' czytany jest jako [jen-dər]. Krytyka feministyczna nadała mu nowe znaczenie – płeć kulturowa – i w tym kontekście z niezmienionym zapisem przejęto go do języka polskiego. Zastanawiam się, czy niezmienioną pozostaje także wymowa; tym bardziej, że utworzono od niego m.in. przymiotnik odrzeczownikowy genderowy. Czy przejęcie na grunt języka polskiego wiąże się ze spolszczeniem wymowy?
    Pozdrawiam,
    Felicyta
  • romantyzm i feminizm
    14.12.2010
    Witam serdecznie,
    jak powinno się wymawiać wyrazy zakończone na -zm, takie jak: romantyzm, feminizm w miejscowniku liczby pojedynczej? Przez [z] czy [ź]?
    Z góry dziękuję za odpowiedź,
    Felicyta
  • słowo pod akcentem
    4.10.2010
    Witam,
    usłyszałam taką wypowiedź o ofiarach katastrofy, w której było mniej ofiar niż w innej: „W katastrofie tej zginęło «tylko» 10 osób”. Pytanie: czy należy podkreślić w wymowie, że słowo tylko jest w cudzysłowie?
    Pozdrawiam
    Maria
  • wziąć
    20.07.2010
    „,(...) pomijając błędnie wypowiadane słowo wziąć – mówi się wziąść – zmiękczamy końcówkę, aby nie była to forma hiperpoprawna, a błędna”. Na taką wypowiedź, wygłoszoną w dość autorytatywny sposób, natrafiłam w Internecie i przyznam, że zgłupiałam. Od zawsze żyję w przekonaniu, że zarówno w pisowni, jak i w wymowie w wyrazie tym nie ma żadnego [ś]. Jestem w błędzie?
    Pozdrawiam.
    Anna
  • Harry i Holly w przypadkach zależnych
    14.07.2010
    Jak wymawia się odmienione nazwy własne: Harry'ego, Buddy'ego, Holly'ego, Gregory'ego, Johnny'ego, Woody'ego... Chodzi o wybór między [hollego], [gregorego], [łudego] a [holliego], [gregoriego], [łudiego].
  • wymowa nazwisk
    12.07.2010
    Witam!
    Jak prawidłowo powinniśmy wymawiać nazwiska zaczynające się na Si, np. Simik, Singal, Sieniawa, Sierszeń. Czy s możemy wypowiadać jak [ś]?
  • Fatima, Jerozolima, Jeruzalem
    7.07.2010
    Szanowni Państwo!
    Jak należy akcentować wyrazy Fatima, Jerozolima, Jeruzalem?
    Z wyrazami szacunku
  • wszyscyśmy
    14.06.2010
    Na której sylabie powinno się akcentować słowo wszyscyśmy?
  • psychoanaliza
    14.04.2010
    Na którą sylabę pada akcent w wyrazie psychoanaliza?
  • MISH
    15.02.2010
    Zauważyłem, że we Wrocławiu większość osób wymawia skrót MISH jako [misz], z kolei w Warszawie przeważa wymowa literowa: [mis-h]. Która wymowa jest poprawna?
  • UAM
    15.02.2010
    Jak należy wymawiać skrót UAM: literowo czy głoskowo?
  • Norblin
    11.02.2010
    Jak wymawiamy nazwisko Jana Piotra Norblina, polskiego malarza pochodzenia francuskiego: [norbl'in] z akcentem paroksytonicznym czy raczej z francuska – [norblę] z akcentem oksytonicznym?
  • jeszcze o wymowie drzwi
    18.01.2010
    Chciałbym wrócić do tematu wymowy słowa drzwi. Wspomniane we wcześniejszej poradzie słowniki podają rozbieżne sposoby wymawiania tego słowa (można do tego dodać Słownik poprawnej polszczyzny Doroszewskiego, który również rekomenduje wymowę [dż-v'-i]). Bardzo mnie interesuje, jakie mogą być źródła wymowy [dż-v'-i]. Taką rekomendację spotkałem zbyt wiele razy, żeby była to zwykła pomyłka. Poza tym czy wymawianie słowa trzcina jako [czcina] ma podobną przyczynę?
    Pozdrawiam,
    Jurek
  • Europa
    11.01.2010
    Bardzo proszę o wyjaśnienie, jak należy wymawiać słowo Europa. A dokładniej: czy dopuszczalna jest wymowa ełropa, którą często słychać; dziennikarze potrafią nawet mówić ełropejczycy. Mówią oni także nałka i nałkowcy, sytłacja i sytłacyjny, rozmajty... Nie uważam, żeby wymowa zbitek eu, au, ua czy ai była szczególnie trudna, toteż niepokoi mnie takie pójście na łatwiznę i mówienie przez , , ła. Nie wiem, czy i jak bardzo jest to dopuszczalne.
    Dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam.
  • drzwi a drzewo
    11.01.2010
    Interesuje mnie wymowa słowa drzwi. Dla większości słów z nagłosową grupą drz słowniki poprawnościowe podają wymowę wzorcową [d-ż] i potoczną [dż-ż], uznając za błędny wariant [dż]. Ku mojemu zdziwieniu WSPP podaje zupełnie odwrotny wzorzec ortofoniczny dla słowa drzwi: [dżwi], pot. [dż-żwi], nie: [d-żwi]. Z czego wynika ta nieregularność i czy aby na pewno wymowę regularną [d-żwi] należy uznać za hiperpoprawną? Dodam, że prof. Bańko w poradzie nr 5684 opowiedział się właśnie za wymową regularną.
  • rz i ż, u i ó w wymowie
    8.01.2010
    Szanowni Państwo!
    Chciałbym wiedzieć, czy w dawnej polszczyźnie pary rz i ż oraz u i ó różniły się wymową.
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • poliester
    31.12.2009
    Jak powinno się czytać wyraz poliester: [poli-ester] czy [poljester]?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego