wymowa

 
Są tu rozstrzygnięcia większości problemów związanych z wymową: mówimy miękko gienerał, czy twardo generał; prawidłowa wymowa to wyłączać, czy może wyłanczać; lepiej wziąść czy wziąć; jak akcentujemy matematyka czy matematyka?
  • ortofotomapa
    1.12.2014
    W nawiązaniu do pytania o akcent rzeczowników złożonych: jest wyraz ortofotomapa, z którego akcentowaniem nie ma problemu, bo drugi człon jest dwusylabowy. Problem pojawia się w dopełniaczu liczby mnogiej. Czy ortofotomap akcentować na ostatnią, czy na przedostatnią sylabę?
  • Dlaczego „włanczam”?
    27.11.2014
    Dlaczego większość ludzi mówi włanczam zamiast włączam. Skąd wzięła się ta niepoprawna forma?
  • akcent rzeczowników złożonych
    23.11.2014
    Jak akcentuje się wyrazy nurogęś, gadoptak, chorobodzień? Jeśli na sylabę ostatnią, to dlaczego inaczej niż nerwoból, miedzioryt czy jeżozwierz?
  • pro publico bono
    15.11.2014
    Szanowni Państwo,
    w którym miejscu należy postawić akcent w wyrazie publico w wyrażeniu pro publico bono?
  • wahania w akcentowaniu wyrazów zapożyczonych
    21.09.2014
    W jednej z porad piszecie Państwo, że akcentowanie wyrazów prezydent, reguła, komitet, rzeczpospolita na trzecią sylabę od końca jest obocznością i nie jest błędem. A ja ostatnio zostałem przez jedną z osób, szczycących się tym, że jest językoznawcą, poprawiony. Znalazłem też w Internecie stwierdzenie, że w wyrazie muzeum i technikum też obie formy akcentowania są dozwolone. Przyznam, że już sam nie wiem i mam mętlik w głowie. I skąd akurat w tych wyrazach te problemy?
    Z góry dziękuję za pomoc.
  • wymówić łatwiej
    26.06.2014
    W omówieniu niektórych procesów fonetycznych pojawia się informacja, że coś wymówić jest łatwiej. Czy językoznawcy dysponują jakimś kryterium, co się wymawia łatwiej?
    Wydawałoby się, że uczące się mówić dzieci przekręcają słowa do postaci łatwiejszej w wymowie. Spotkałem się ostatnio z dwoma niezależnymi przypadkami, gdy małe dzieci wymawiają [nitk] zamiast [nikt] (a jedno z nich mówi jeszcze [wiadutk]). Czy rzeczywiście -tk jest wymówić łatwiej niż -kt?
  • narzeczony
    18.05.2014
    Dzień dobry!
    Zastanawia mnie, jak poprawnie wymawiać słowo narzeczony. Bardzo często słyszę w telewizji, radio, wśród znajomych wersję narzyczony i zastanawiam się, czy jest to poprawne?
    Pozdrawiam
    Anna
  • dyftongi
    12.05.2014
    Istnieje coś takiego jak [u] niezgłoskotwórcze. Można też niezgłoskotwórczo wypowiedzieć [o]. Czasem spotykam się z taką wymową słowa boazeria (niektórzy nawet potrafią napisać błazeria). Czy w takim wypadku można mówić o „o niezgłoskotwórczym”? Czy to jest inny dźwięk niż gdyby tam było [u]? Czy w Poradni są jakieś inne przykłady na taką wymowę [o] przed samogłoską?
  • generał i gienerał
    4.05.2014
    Szanowni Państwo,
    mój Dziadek, człowiek z Kresów, inaczej wymawiał literę G przy literowaniu skrótów, niż jest to dziś ogólnie przyjęte. Używał głoski ge zamiast gie. W ten sposób AGH wymawiał jako [ageha], GKS jako [gekas], a SGGW jako esgegewu. Ciekawi mnie, czy jest to jakiś archaizm lub regionalizm, a może po prostu prywatna (błędna?) maniera.
    Z góry dziękuję za odpowiedź,
    Bartłomiej
  • akcentowanie form czasownika powinien i winien
    8.04.2014
    Jaki jest akcent słów powinienem i powinieneś? Słownik poprawnościowy Kurpisza podaje akcent na trzeciej sylabie od końca, czyli [powInienem] i [powInieneś], natomiast NSPP nie wskazuje na taki akcent. A SPP Doroszewskiego odwołuje się do zasady akcentowania enklityk i podaje przykład akcentowanych na trzecią sylabę od końca słów [mOżeście], [gotOwiśmy]. Czy słowa powinienem i powinieneś należą do tej grupy enklityk?
    Bardzo dziękuję za Waszą pracę i pozdrawiam!
    Joanna C.
  • Wydaję mi się?
    7.02.2014
    Czy wyrażenie „Wydaje mi się” jest poprawne, czy należałoby użyć „Wydaję mi się”?
  • e-buk czy i-buk?
    30.10.2013
    W języku potocznym i w mediach mamy ostatnio często do czynienia z różnymi e-bookami czy e-papierosami... Powstaje więc problem jak to prawidłowo wymawiać. Przyjąłem, że jeśli oba człony są w języku angielskim, czytam literkę przed dywizem z angielska: [ibuk], a jeżeli potem jest polski wyraz, to po polsku: [epapieros]. Często jednak słyszy się o [ebukach]. Którą formą by Pan zatem polecał, jaką zasadą się kierować?
  • niczym nie uzasadniony akcent
    21.06.2013
    Szanowni Państwo,
    chciałbym spytać o akcent wyrazowy w języku polskim. W mediach bardzo często słyszy się słowa biblioteka, politykiem, polityków akcentowane na trzecią sylabę od końca. Wydaje mi się, że nie jest to niczym uzasadnione. Uprzejmie proszę o rozwianie moich wątpliwości.
    z poważaniem
    Marcin Wiśniewski
  • MISH
    16.06.2013
    Szanowni Państwo,
    jak powinno się wymiawać skrót MISH (Międzywydziałowe Interdyscyplicnarne Studia Humanistyczne)? Dotychczas spotkałem się z dwiema wersjami: bardziej polską [mish] i trochę przypominającą angielską [misz]. Którą z nich Państwo polecają?
    Z wyrazami uznania
    Dominik
  • superkicz i autostop
    16.06.2013
    Jak akcentować wyrazy, które powstały przez dodanie „czegoś” przed wyrazem jednosylabowym? Wątpliwości dotyczą takich wyrazów jak: fotoblog, arcyleń, nibyliść, superkicz, elektromózg, wicemer, megatrend, pseudokod, wiceszef, wicemistrz, eksmąż, eurocent, euroczek, kontrafał, hipertekst, antybroń, mikrochip, mikropył, antyfan, telesklep, infratest – na przedostatnią (jak samolot, meblowóz, polimer, centymetr, kontrabas, autostop, mikrobus, antygen)?
  • akcent w polszczyźnie
    25.05.2013
    Dlaczego w wyrazach katolik czy fabryka dopuszczalne jest akcentowanie na pierwszą sylabę? W jakich innych słowach jest to jeszcze możliwe? Czy tworzą one serię, czy ma tu zastosowanie jakaś reguła?
  • dźwięczne [z] w wygłosie
    14.05.2013
    Szanowna Poradnio,
    mam pytanie dotyczące fonetyki języka polskiego. W pewnej książce zawierającej porady logopedyczne znalazłam ćwiczenia na głoskę [z]. W ćwiczeniach tych były pojedyncze wyrazy zakończone na literę z, zapisane w słupku, i z polecenia wynikało, że to są przykłady słów zawierających głoskę [z] w wygłosie. Uczono mnie, że polski wygłos jest bezdźwięczny. Moim zdaniem takie ćwiczenia nie powinny się znaleźć w książce – czy mam rację?
    Będę wdzięczna za odpowiedź.
  • segway
    14.05.2013
    Jak poprawnie wymawia się wyraz segway (nazwa pojazdu)?
  • nazwisko Roberta Stillera
    28.04.2013
    Jak należy wymawiać nazwisko Roberta Stillera?
  • żabia Szwabia
    26.04.2013
    Czy – podobnie do problemu z Danią i daniami – obserwuje się różnicę w wymowie wyrazów, w których przed końcowym -ia jest głoska nie mająca graficznego odpowiednika z kreseczką? Przykładowo czy inaczej wymawia się końcówki w wyrazach żabia i Szwabia albo wydziwia i Boliwia?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego