odmiana

 

Podajemy rozstrzygnięcia wszelkich problemów związanych z odmianą słów: czy dane słowo w ogóle się odmienia, jak je odmieniać, czy ma liczbę mnogą, czy dopełniacz ma końcówkę ?u czy ?a, jak brzmi w czasie przyszłym, jaki jest jego wołacz.

  • bity i bajty
    16.02.2003
    Jeśli słowo bit w dopełniaczu brzmi bitu, to dlaczego na bajt w dopełniaczu mówimy bajta? Inne słowo – bufor – w dopełniaczu może brzmieć zarówno buforu, jak i bufora. Dlaczego nie możemy użyć dopełniacza bajtu?
  • kakao
    11.02.2003
    Dzień dobry. Mam takie pytanie. Pewne wyrazy, kiedyś nieodmienne, teraz już się odmieniają, np. radio, kakao. No właśnie, jaka jest pisownia tego ostatniego wyrazu przy odmianie przez przypadki? Dziękuję za odpowiedź.
  • ferie
    7.02.2003
    Jak odmieniać ferie? Czy prawidłowe jest sformułowanie feryjny, np. feryjny wypoczynek?
  • Fleet Bank
    30.01.2003
    Czy należy odmieniać nazwy firm zagranicznych (np. Fleet Bank)?
  • oczami czy oczyma?
    30.01.2003
    Witam serdecznie!!
    Mam problem z odmianą rzeczownika oczy. Powinno się mówić: „Mam tekst przed oczami” czy może „Mam tekst przed oczyma”? Z góry dziękuję za odpowiedź. Pozdrawiam.
  • Kocham cię
    29.01.2003
    Bardzo dziękuję za dotychczasowe odpowiedzi. Chciałabym również dziś zadać pytanie, które nurtuje mnie od dawna. Mianowicie chodzi mi o użycie zaimka ciebie. Już od jakiegoś czasu obserwuję w mediach, a co za tym idzie, także w mowie potocznej, takie oto użycie tego zaimka: „Kocham ciebie”, „Potrzebuję ciebie”. Wydaje mi się, że lepszą formą (nie mówię, że jedyną poprawną) byłoby powiedzenie: „Kocham cię”, „Potrzebuję cię”. Co Państwo o tym sądzą?
    Pozdrawiam
  • zwierz
    28.01.2003
    Jak brzmi liczba mnoga słowa zwierz? Jak się mówi: dwa zwierza czy dwa zwierze?
    Pozdrawiam
    Małgorzata Wołc
  • graf
    25.01.2003
    Szanowni Państwo!
    Dlaczego w odmianie terminu matematycznego graf (obiekt matematyczny złożony z wierzchołków i krawędzi) dopełniaczem jest grafa, zamiast używanej w literaturze formy grafu? Matematycy piszą: część grafu, baza grafu, spójność grafu, kolorowanie grafu.
    Pozdrawiam,
    Tomasz Idziaszek
  • świeży pracownicy
    24.01.2003
    Jaka jest prawidłowa liczba mnoga od słowa świeży w formie męskoosobowej? Np. pracownicy są świeży czy świezi?
    Bardzo będę wdzięczny za odpowiedź.
  • Vicenza
    23.01.2003
    Szanowni Państwo,
    Która z form miejscownika słowa Vicenza jest poprawna: Vicenzy czy Vicenzie? Np. katedra w Vicenzy czy Vicenzie?
    Dziękuję za odpowiedź
    Ignacy Miś
  • Lew
    20.01.2003
    Szanowny Panie Profesorze,
    Jak należy napisać: toczy się sprawa przeciwko Lwu, czy Lwowi? Prasa i telewizja używają tylko pierwszej formy, gdy tymczasem nowy słownik ortograficzny przy haśle Lew podaje formę celownika Lwowi.
    Drugi problem to słowo prefiks, które używane jest również w pisowni prefix, i to w telewizji publicznej. Która forma jest poprawna?
    Pozdrawiam –
    Janusz Gramse
  • pełł, pielił czy plewił?
    14.01.2003
    W Innym słowniku przy czasowniku pleć jest nawiązanie do formy potocznej pielić, a pod plewić odniesienie do pleć. Która z tych form jest poprawna? Jak odmieniać te(n) czasownik(i) w czasie przeszłym? Czy forma plewić ma czas przeszły?
  • tę czy tą?
    10.01.2003
    Dzień dobry,
    Oglądając telewizję polską, zastanawiam się, czy możliwe, że ostatnimi czasy w języku polskim zaszły aż tak wielkie zmiany. Coraz częściej słyszę dziennikarzy, dla których rzeczą oczywistą jest stwierdzić np. „Widziałem TĄ sztukę”, „Czytałem TĄ książkę”. Czy w ostatnich latach zmieniły się zasady? Pamiętam swoją polonistkę, która setki razy powtarzała, że TĘ książkę to ona może podać, natomiast TĄ książką to prędzej komuś w głowę przyłoży.
  • mnie czy mi?
    10.01.2003
    Która forma wyrazu ja w celowniku jest poprawna (która bardziej potoczna): mnie czy mi?
    Za odpowiedź z góry dziękuję!
  • plątać i sprzątać
    10.01.2003
    Dzień dobry, cieszę się (właściwie to mam nadzieję), że mi Pan pomoże. Otóż: plątamy się, czy może plączemy się, np. bezcelowo?… I skąd wziął mi się ten problem?
    Z góry dziękuję i życzę miłego dnia bądź nocy…
  • orłu czy orłowi?
    3.01.2003
    Najlepszego w Nowym Roku itd., a teraz do konkretów. Znowu mam problem. Jak się mówi/pisze: orłowi czy orłu? Tylko proszę nie mówić, że forma orłowi jest niepoprawna. Wyklucza ją Fleksja polska J.Tokarskiego, ale to chyba jakaś ściema. Jak Pan sądzi?
    Pozdrowienia.
  • formy potencjalne
    2.01.2003
    Szanowni Państwo!
    grając w scrabble, spotkałam sie z określeniem uważałom i uważałoś – ponoć jako odmiana czasownika uważać w czasie przeszłym rodzaju nijakiego. Powiedziano mi, iż jest to forma potencjalna i być może niedługo zostanie uznana za powszechną. Jakoś nie mogę sobie tego przyswoić. Czy to samo objęłoby np. czasowniki: pisać, mówić, czytać? Moim zdaniem wyrazy te określają czynności wykonywane jedynie przez osoby o określonej płci, stąd do tej pory występowała tylko ich odmiana żeńska i męska. Będę wdzięczna za rozwianie moich wątpliwości: czy formy uważałom, uważałoś itp. można uznać za poprawne?
    Bardzo dziekuję.
    Z poważaniem
    Małgorzata Żabówka
  • tata
    31.12.2002
    Czy istnieje, a jeśli tak to jak brzmi liczba mnoga od rzeczownika tata?
  • tło
    23.12.2002
    Bardzo proszę o rozwiazanie drobnego zagadnienia jezykowego. Mianowicie, jak brzmi dopełniacz liczby mnogiej od rzeczownika tło?
    Pozdrawiam
    Piotr
  • mleć czy mielić?
    23.12.2002
    Panie Profesorze!
    Dlaczego czasownik mleć i zemleć ma taką trudną odmianę? Większośc Polaków nie umie go odmieniać poprawnie. Powiem więcej, nawet studenci filologii polskiej mają z tym czasownikiem kłopot. Skąd się wzięła taka trudna odmiana? Czy nie warto by było uprościć ją. Po co ma być męłłem w czasie przeszłym. Nie może być po prostu mieliłem? Skoro większość Polaków nie używa poprawnej odmiany, po co na siłę ją utrzymywać?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego