słownictwo

  • celebrować

    6.04.2024
    6.04.2024

    Dzień dobry!

    Chciałbym zapytać o brak wstrzemięźliwości w używaniu danego słowa w sytuacjach powszechnych, zwyczajnych.

    Mam na myśli wyraz celebrować. Słowo to istnieje dla mnie tylko w znaczeniu odprawiania Mszy Świętej lub ewentualnie robienia czegoś z naprawdę wielkim dostojeństwem. Tymczasem w ostatnich latach coraz częściej słyszy się je w kontekście potocznym np. ,,celebrować życie’’, ,,celebrować chwilę’’ (podczas picia herbaty), piłkarze ,,celebrują strzelenie gola’’ (bo tak bardzo się z tego powodu cieszą) etc.

    Chciałbym się dowiedzieć, czy to słowo oprócz swego klasycznego znaczenia posiadło nagle dodatkową funkcję, by używać go przy zwykłych, typowych momentach życia?

  • Schemat składniowy czasownika chcieć

    6.04.2024
    6.04.2024

    Dzień dobry,

    mam pytanie: jeśli chodzi o przycisk na stronie internetowej, poprawnie byłoby napisać „Chcę zniżki” czy „Chcę zniżkę”? Chodzi o zniżkę, o której wcześniej było wspomniano w artykule marketingowym, a przycisk będzie znajdował się zaraz pod nim. Są tutaj podobne tematy, ale tam chyba chodziło nie o rzeczowniki rodzaju żeńskiego.

    Z wyrazami szacunku,

    Katarzyna

  • ekonomia biegu

    4.04.2024
    4.04.2024

    Ekonomia biegu czy ekonomika biegu? Wiem, że są to dwa różne słowa, natomiast nie mogę się zdecydować na jedno prawidłowe. W różnych artykułach również słowa te są używane zamiennie.

  • Czy słoń to słusznych rozmiarów koń?

    2.04.2024
    2.04.2024

    Mój kolega twierdzi, że wyraz "słoń" jest skrótem od "słusznych rozmiarów koń". Czy ma rację?

  • komfortowy

    2.04.2024
    2.04.2024

    Czy osoba może być „komfortowa”?

  • w każdym razie

    1.04.2024
    1.04.2024

    Dzień dobry, często słyszę w wypowiedziach określenie w „każdym bądź razie”. Czy jest to poprawna wypowiedź, czy powinno się używać sformułowania „w każdym razie”? Przykład: „W każdym bądź razie nie posłuchał mnie i zrobił jak uważał" czy: "w każdym razie nie posłuchał mnie i zrobił jak uważał". Z góry dziękuję za odpowiedź.

    Pozdrawiam - Maria

  • skarb

    31.03.2024
    31.03.2024

    Do której z podanych w „Słowniku języka polskiego PWN” definicji słowa skarb pasuje przykład:

    "Pogodzili się jednak w podeszłym wieku, a ich bogata korespondencja jest jednym z największych skarbów literatury amerykańskiej"?

    Z góry dziękuję i pozdrawiam,

    Hubert

  • modlić się na różańcu

    31.03.2024
    31.03.2024

    Czy "modlić się na różańcu” jest poprawne?

    Wydaje mi się, że powinno się używać „modlić się różańcem” w analogii do „modlić się modlitwą Ojcze Nasz...”.

    Magdalena

  • Hybrydy, tautonimy i fikcyjni fałszywi przyjaciele

    27.03.2024
    27.03.2024

    Szanowni Państwo,

    czy istnieje specjalne określenie na zjawisko językowe, jakim jest neologizm udający zapożyczenie z obcego języka, ale w tym języku faktycznie nieznany osobom używającym go jako ojczystego?


    Wydaje się, że przykładem takiego słowa jest "smoking", które udaje słowo angielskie, ale w znaczeniu w jakim używa się go w języku polskim, w ogóle w języku angielskim nie występuje. W języku francuskim też występuje przynajmniej kilka takich pseudoangielskich słów.


    Łukasz

  • Forma mian

    16.03.2024
    16.03.2024

    Pozdrawiam. W zdaniu z „O naprawie...” Modrzewskiego – Starosta, któryby temu dosyć nie czynił, niechajby starostwa zbył, a za występcę przeciwko rzeczypospolitej mian był – słowo „mian”, co to za część mowy? To czasownik? Dziękuję za odpowiedź.

    Jerzy ze Śląska

  • ENA i EOE

    14.03.2024
    14.03.2024

    Dzień dobry,

    jak powinno się zapisać: europejski nakaz aresztowania czy Europejski Nakaz Aresztowania, e.n.a. czy ENA i europejski obszar edukacji czy Europejski Obszar Edukacji, a jego skrót to EOE?

    Z góry dziękuję:-)

  • Niedokonane synonimy czasownika uwziąć się

    12.03.2024
    12.03.2024

    Jaki byłby poprawny odpowiednik czasownika „uwziąć (się)” w aspekcie niedokonanym lub jakiś zamiennik?

    Pozdrawiam

  • Eliminujemy tautologię

    11.03.2024
    11.03.2024

    Czy to jest poprawne zdanie: „Przenieśliśmy się do historii sprzed 250 milionów lat temu”?

  • porazić i przerazić

    8.03.2024
    8.03.2024

    Szanowni Państwo, zauważyłem, że w ostatnich kilku latach prawie wyłącznie mówi się i pisze, że coś, jakaś sytuacja, czyjeś zachowanie poraża. Już słowo przeraża nie wystarcza. Jak Państwo odnoszą się do tego neosemantyzmu, bo chyba tak słowo porażać można nazwać. Kiedyś miało ono inne znaczenie niż dziś. Z uszanowaniem Mirek

  • radziecki

    6.03.2024
    6.03.2024

    Szanowni Państwo,

    najserdeczniej proszę o udzielenie mi objaśnienia wobec następującego zagadnienia. Mianowicie są osoby, które podnoszą, że słowo „radziecki” odnosi się do ZSRR. Ale to przecież nieprawda, bowiem to słowo jest przymiotnikiem od rzeczownika „rada”. Ja jestem historykiem i na co dzień opisuję najróżniejsze sprawy, których zapisy są potwierdzone w księgach rady miasta (Nowego Sącza), czyli w księgach radzieckich.

    Moje pytanie jest następujące, krótkie i na temat: jak brzmi przymiotnik od słowa „rada” (rada miasta, rada gminy, rada powiatu)?


    Pozdrawiam najserdeczniej cały zespół specjalistów Poradni Językowej PWN!!!

    Grzegorz Olszewski

  • naczekać – naczekiwać

    5.03.2024
    5.03.2024

    Szanowni Państwo, czy w polskim języku występuje słowo naczekiwać? Ja osobiście zdumiałam się, jak je przeczytałam na jednej ze stron internetowych.

    Z szacunkiem dla Państwa pracy

    Krystyna

  • Wyrazy modne

    5.03.2024
    5.03.2024

    Szanowni Państwo, zauważyłem, że w ostatnim czasie dużą popularnością cieszy się słowo słaby: coś jest słabe, słabo to widzę itd. W samym słowie nie ma nic złego, pod warunkiem że nie jest nadużywane, ale niestety wydaje mi się, że jest. Czy mają Państwo podobne odczucia?

  • afiksoid, prefiksoid, sufiksoid

    1.03.2024
    1.03.2024

    Szanowni Państwo,

    co oznaczają terminy afiksoid, prefiksoid, sufiksoid? Różne publikacje językoznawcze zdają się używać tych terminów na różne sposoby i zastanawia mnie, czy istnieje jakaś spójna ich definicja.

    Pozdrawiam serdecznie

  • Litera ó

    29.02.2024
    29.02.2024

    Dzień dobry, mam dwa zapytania odnośnie wymiany w następujących słowach, czy dobrze to interpretuje?

    Koszykówka — w przyrostku „-ówka” używamy „ó” również wymienne na „o” (piłka) koszykowa.

    Kraków — krakowski, krakowskie ,„ó” wymienne na „o”.

    Dziękuję

  • dziesiątoroczny

    28.02.2024
    28.02.2024

    Witam.

    Czy użycie w poniższym zdaniu słowa „dziesiątoroczny” można uznać za prawidłowe?

    „Poszedłem na dziesiątoroczny zjazd absolwentów liceum”.

    W sensie: „Poszedłem na dziesiąte doroczne spotkanie absolwentów liceum”.

    Słowo to zaczerpnąłem ze Słownika Języka Polskiego wydanego przez Maurycego Orgelbranda w Wilnie w 1861 roku: https://cutt.ly/gwX8oWC8

    Pozdrawiam, Indragor.

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego