• Jebs
    6.11.2019
    Dzień dobry!
    Nie mogę znaleźć ani w słowniku, ani w poradni słowa jebs, które pozostaje popularne w niektórych kręgach młodzieżowych. Czy należy to słowo traktować jako wulgaryzm, tak jak np. kurde, które w słowniku się znajduje? A może to określenie nienacechowane i młodzież może je stosować na lekcji – co dla mnie jednak nie wydaje się oczywiste...

    Będę bardzo wdzięczna za odpowiedź.

    Z wyrazami szacunku,
    Danuta M.
  • Czy sałata to sałatka?
    4.11.2019
    Razi mnie maniera zastępowania nazwy potrawy sałatka słowem sałata w menu restauracji i wypowiedziach rozmaitych ekspertów w programach kulinarnych. Czy słusznie?
  • Sady
    30.10.2019
    Opisując wygląd swojej koleżanki, moja mama określiła ją słowem sada. Nigdy nie spotkałem się z takim słowem, więc poprosiłem o wyjaśnienie. Sady to według niej ktoś o ciemnej karnacji. Dodała, że często słyszy takie określenie, jednak znajomi, których o to zapytałem, go nie znają. Czy taki przymiotnik rzeczywiście funkcjonuje? Czy może jest to regionalny synonim słowa śniady albo smagły? Te słowa są zbliżone w brzmieniu i znaczeniu.

    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • Kupiłem ziemniaki od Niemców
    28.10.2019
    Czy poprawnym i logicznym jest powiedzieć kupiłem ziemniaki od Niemców lub zapłaciłem za ziemniaki Niemcom, jeśli kupiłem ziemniaki w sklepie, a sklep sprowadza je z Niemiec i tam za nie płaci. Znaczenie słownikowe słowa kupić tego nie uwzględnia. Może jest tak dlatego, że jest coś takiego jak pośrednie kupno? Czy słowo kupiłem, zapłaciłem jest tutaj poprawne, skoro faktycznie ziemniak kupiłem w danym sklepie?
  • Kobieta niepracująca
    28.10.2019
    Szanowni Państwo,
    czy istnieje w języku polskim neutralne określenie statusu kobiety niepracującej, zajmującej się domem, dziećmi itp.? Chodzi mi o słowo podobne do francuskiego femme au foyer czy angielskiego housewife – o słowo nieobraźliwe i możliwe do codziennego stosowania.
    Pozdrawiam,
    Jakub Jagiełło
  • Ciekawy a interesujący
    25.10.2019
    Dzień dobry! Mam pytanie, dotyczące słów ciekawy i interesujący. Czy jest jakaś różnica między nimi i reguły, kiedy ich trzeba używać, czy to są synonimy?
    Z góry dziękuję za odpowiedź!
  • Psychiczny a psychologiczny
    24.10.2019
    W pewnej reklamie można usłyszeć, że środek wspomaga funkcje psychologiczne u dzieci. Czy nie powinno być psychiczne? Przecież tekst reklamy sugeruje, że dzieci zostaną psychologami...
  • Jeszcze o lilipucie
    18.10.2019
    Szanowna Pani Profesor,
    bardzo dziękuję za odpowiedź. Jeśli można, mam jeszcze pytanie uszczegóławiające. Rzeczywiście w internecie można znaleźć liczne przykłady użycia nazw kogut liliput, liliputek, np.: „Ma siedem kur i koguta liliputa, który ma już 15 lat”, „U babci Jasi jest kogut liliputek” itd.
    Czy można określić go skrótowo (por. np. piekarnia-liliput, https://sjp.pwn.pl/doroszewski/liliput;5446772.html) jako liliput, liliputek?
    Chodzi mi wyłącznie o aspekt językowy.
    Z poważaniem
    AD
  • Nazwiska Babini i Kross
    16.10.2019
    Szanowni Państwo,
    chciałam zapytać o odmianę nazwisk obcojęzycznych: Babini oraz Kross. Jaka będzie poprawna forma w dopełniaczu liczby mnogiej?
    Z wyrazami szacunku
  • Wokacja
    16.10.2019
    Czy istnieje w języku polskim słowo wokacja w znaczeniu: ‘nadawać się do czegoś’, ‘być powołanym do czegoś’? Mam wrażenie, ze spotkałem je w jakimś tekście.
    W języku hiszpańskim w tekstach geograficznych, które często czytam, słowo to występuje w takich konstrukcjach jak:. ...gleby najlepiej nadające się do uprawy bananów lub pszenicy i buraków (con vocación a...). W tekstach w języku polskim pisze się o glebach pszenno-buraczanych.
    Czy słowo wokacja może pojawić się w języku polskim?
  • Co zawieramy, a w co wstępujemy?
    14.10.2019
    Witam, zwracam się do Was z pytaniem odnośnie pewnego zwrotu. Mianowicie jaka forma jest prawidłowa: zawrzeć związek małżeński czy wstąpić w związek małżeński?
    Z góry dziękuje :)
  • Uważność
    14.10.2019
    Szanowni Państwo,
    nurtuje mnie stosunkowo młode słowo uważność, a w zasadzie jego nieobecność w słowniku lub choćby w Korpusie z przykładami z mowy i pisma. Wyrażenia typu trening uważności, uważnośćtu i teraz, jak i sama uważność są stosowane bardzo często w dziedzinie psychologii i coachingu.
    1. Czy można je traktować jako poprawne i posługiwać się nimi, zważywszy na uzus?
    3. Czy sądzą Państwo, że staną się pełnoprawnymi synonimami uwagi?

    Dziękuję i pozdrawiam
    Joanna
  • Kogut liliput?
    3.10.2019
    Szanowni Państwo,
    liliputka to kura o rozmiarach mniejszych niż przeciętne. Czy koguta tej rasy można skrótowo określić jako liliput, liliputek?
    AD
  • Utwórz, stwórz – po raz drugi
    3.10.2019
    Czytałam wyczerpującą odpowiedź na pytanie o czasowniki utwórz i stwórz, pani Katarzyny Kłosińskiej.
    Zastanawia mnie, jak odnieść się do konkretnego sformułowania stwórz drzewo genealogiczne. Czy nie lepiej brzmi: utwórz drzewo genealogiczne? Mam na myśli sytuację, kiedy chcemy takie drzewo rozpocząć od zera i w ramach strony internetowej.
    Bardzo jestem ciekawa Pana/Pani opinii i z niecierpliwością czekam na odpowiedź.
    Pozdrawiam serdecznie,
    Ruski Kosmonauta
  • Szpital, ale hospitalizacja
    1.10.2019
    Dlaczego w języku polskim używamy słowa szpital, ale jako słowo pochodne od niego występuje hospitalizacja? W angielskim pochodzi ono od hospital i jest to zrozumiałe. Ale dlaczego w polskim także tak jest?
  • Forma żeńska od choreg
    23.09.2019
    Problem dotyczy starożytności, ale dyskutowany jest mocno w ostatnich dziesięcioleciach... SJP zna termin choreg – ja muszę użyć żeńskiej formy. Per analogiam: biologbiolożka, ale strategstrateżka już nie znalazłem. Czy użycie formy choreżka bez przypisu w tekście jest uzasadnione, bo dociekliwy czytelnik i tak wpadnie na właściwy trop i ewent. poszuka w słowniku chorega?
  • Przewodniczący czy przewodnicząca?
    23.09.2019
    Czy kiedy piszemy (ogólnie) o stanowiskach obsadzanych przez kobiety, używamy formy żeńskiej? Chodzi mi o zdania w stylu: Na przewodniczącego/przewodniczącą (?) wybrano Annę Kowalską. Chcę dostosować się do zalecenia o używaniu form żeńskich (bo w nie wierzę), ale to nadal forma męska jest neutralna, a podczas wyborów nie wiedziano jeszcze, kto zostanie wybrany. Innymi słowy, forma przewodniczącą byłaby chyba achronologicznym „spoilerem”?
  • Dowciapkować
    20.09.2019
    Dzień dobry, chciałbym zapytać o słowo wymyślone przeze mnie, czyli dowciapkować. Użyłem go w kontekście: Jasiu, bardzo proszę dowciapkuj sobie na przerwie. Czy wyraz wymyślony przeze mnie może mieć zabarwienie pejoratywne, wulgarne? Bardzo proszę o odpowiedź, jest to dla mnie bardzo ważne.

    Z góry dziękuję
  • Za dwa dni kalendarzowo
    17.09.2019
    Czy istnieje określenie czasu jako za dwa dni kalendarzowo, nie ma słowa kalendarzowo w słowniku i jak to rozumieć? Czy można mówić za dwa dni i myśleć o dniach kalendarzowo, nie dzień jako 24 h, bo jeśli mówię właśnie tak to jak to rozumieć kalendarzowo czy dobowo jako 2x 24h?
  • Na pewno a z pewnością
    17.09.2019
    Witam, jaka jest różnica między stwierdzeniem: na pewno a z pewnością?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego