wymowa

 
Są tu rozstrzygnięcia większości problemów związanych z wymową: mówimy miękko gienerał, czy twardo generał; prawidłowa wymowa to wyłączać, czy może wyłanczać; lepiej wziąść czy wziąć; jak akcentujemy matematyka czy matematyka?
  • akcentowanie rzeczowników na -ika, -yka
    14.03.2003
    Na którą sylabę przypada akcent w wyrazie motyka? Moja nauczycielka uważa, że na 3 od końca. Czy to prawda?
  • nauka
    14.03.2003
    Jak należy akcentować (więc także wymawiać) słowo nauka? Sądzę, że jest to trzysylabowe słowo polskie, więc akcent pana na u (przedostatnia sylaba). Przeważnie jednak słyszę w tym słowie akcent na na, co brzmi [nałka]. Pozdrawiam.
  • opera
    21.02.2003
    Bardzo proszę o wyjaśnienie kwestii akcentowania słowa opera – na którą sylabę powinien padać akcent w tym wyrazie? Pozdrawiam i dziękuję za odpowiedź.
  • akcent
    10.01.2003
    Jak powinny być akcentowane wyrazy liceum i idea? Dziennikarze tvn akcentują trzecią sylabę od końca. Czy mają rację?
  • „tutej”
    23.12.2002
    Często w TV słyszę w wypowiedziach znanych osób słowo tutej zamiast tutaj. Proszę o komentarz, skąd bierze się taka nieprawidłowość i czy to jeszcze jest nieprawidłowość, skoro znane postacie lansują słowo tutej.
  • adaptacja fonetyczna obcych nazw
    18.12.2002
    Mamy w języku polskim nazwy obcojęzyczne (przeważnie angielskie) wymawiane w sposób dość niesamowity: Kawa Jacobs – wym. [jakobs], transatlantyk Titanic – wym. [titanik]. Ejże! Wymawiajmy to albo w całości po polsku, albo w całości po angielsku: odpowiednio [jacobs] albo [dżekebs] – [titanic], albo [tajtanik]. Czyż można wymawiać wyraz, korzystając z jednej sylaby polskiej, a z jednej angielskiej? Przecież jest to co najmniej dziwne! Równie dobrze można by wymawiać te wyrazy jako – odpowiednio – [dzejcobs], [tajtanic]. Brzmi dziwolągowato, ale... spełnia przecież warunki narzucone wymową pokutującą w naszym języku (uzusową? – chyba raczej dziwaczną...).
    Pozdrawiam serdecznie!!!
  • wymowa obcych nazwisk
    26.11.2002
    Moje pytanie raczej nie dotyczy języka polskiego, ale mam nadzieję, że można kwestię przeze mnie poruszoną rozważyć. Otóż, zajmując się historią najnowszą, często napotykam na obce nazwiska, nie wiedząc, jak je wymówić. Zupełną trudność sprawiają mi nazwiska osób pochodzących z terenów pogranicza językowego. Jak zatem wymówić nazwisko obecnego premiera Luksemburga Jeana-Claude'a Junckera. Imię jest wybitnie francuskie, lecz nazwisko sprawia wrażenie bardziej niemieckiego, zatem [junker] czy [żinker]. Podobnie nazwisko Alzatczyka i francuskiego ministra spraw zagranicznych Roberta Schumana (tu jednak zapewne wystarczająco utarła się wymowa [szuman], a [szima] brzmiałoby chyba dość dziwacznie). Również nazwisko obecnego premiera Belgii sprawia pewne trudności: Guy Verhofstadt. Zapewne [gi ferhofsztat], ale czy na pewno?
  • mówiąc żywą łaciną...
    25.11.2002
    Proszę o podanie poprawnej wymowy połączenia literowego ti w wyrazach i zwrotach zapożyczonych z łaciny i nie spolszczonych. Nie znam języka łacińskiego, a napotykając się na takie wyrażenia jak invocatio Dei, nie wiem, czy należy je wymawiać, tak jak są pisane [inwokatjo], czy też tak, jak niektórzy dziennikarze, sugerując się wymową pochodnego wyrazu spolszczonego [inwokacjo], tak jak np. inwokacja.
    Z góry dziękuję.
  • nazwiska na -wski
    18.11.2002
    Witam!
    Proszę o wyjaśnienie poprawności wymowy nazwiska Kogowski. Chciałabym wiedzieć, która forma jest poprawna: czy zgodna z pisownią [Kogowski], czy bez w, czyli [Kogoski]?
    Dziękuję.
  • nazwy języków programowania
    18.10.2002
    Jak wymawiać nazwy: Visual Basic, C++, Java? Zgodnie z polską czy angielską wymową?
  • yachtclub
    18.10.2002
    Jak należy poprawnie wymawiać (zakładając, oczywiście, że dany „potworek językowy” ma rację bytu w języku polskim...) wyrażenia złożone z dwóch wyrazów, z których jeden brzmi po polsku, a drugi po angielsku – typu yacht club (dlaczego, u licha, nie klub jachtowy!)?
    1. całość po polsku, tzn [yachtclub]?
    2. całość po angielsku, tzn [jachtklab]?
    3. pierwszy wyraz po polsku, a drugi po angielsku (horrorek pokutujący wśród milionów Polaków), tzn [jachtklub]?
    4. pierwszy wyraz po angielsku, a drugi po polsku (dlaczego nie...), tzn [yachtklab]?
    Podobnie Always Plus (dlaczego nie, u licha, Zawsze Plus!), analogicznie: [alwaysplus], [olłejzplas], [alwaysplas], [olłejzplus] (treść nawiasu jw.).
  • o pospiesznym organizmie
    14.10.2002
    Witam,
    Moje pytanie dotyczy wymowy wyrazów takich jak organizmie (zgodnie z pisownią, czy raczej [organiźmie]?) oraz pospieszny (zgodnie z pisownią, czy może [pośpieszny]?). Przyznam, że mi bardziej podobają się wersje z ś i ź...
    Pozdrawiam,
    Tomasz Furtak
  • nazwa litery V
    27.08.2002
    Bardzo proszę o odpowiedź na pytanie, w jaki sposób wymawiać należy głoskę v? W środkach masowego przekazu często jest wymawiana z niemieckiego „fau”, jednak znam wykładowcę, który twierdzi, że po polsku to „we”. Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • prezydent, reguła, komitet
    15.07.2002
    Witam serdecznie!
    Bardzo proszę o wyjaśnienie kwestii poprawności akcentu w następujących słowach: prezydent, reguła, komitet. Regułą właśnie stało się bowiem w telewizji polskiej akcentowanie na pierwszą sylabę. Brzmi to, przyznam, trochę dziwnie... Dziękuję za odpowiedź.
  • Arkansas
    28.06.2002
    Szanowna Redakcjo!
    Bardzo proszę o odpowiedź na trudne pytanie o wymowę nazwy stanu Arkansas. Podobno ile źródeł, tyle odpowiedzi. Ja obstawałam przy Markowskim, lektor przy wymowie: Arkansą. Co gorsza - stwierdził, że tylko taka wymowa jest poprawna (przynajmniej w Telewizji!). Bardzo proszę o komentarz.

    Z wyrazami szacunku,
    Grażyna Cejmerowska
  • Weronika, Dominika
    27.05.2002
    Na którą sylabę powinien przypadać akcent w imionach typu Weronika czy Dominika. Ja akcentuję tak jak w kościele, czyli na 3-cią od końca, zaś wszyscy wokół mnie akcentują na 2-gą od końcu. Kto ma rację?
    Dziękuję z góry i serdecznie pozdrawiam.
  • znaczy
    17.05.2002
    Spotkałem się z bardzo częstym używaniem słowa naczy. Miało ono zastąpić słowo znaczy. Czy ta forma jest poprawna?
  • etui
    16.05.2002
    Bardzo się zdziwiłem, kiedy w „Innym słowniku języka polskiego PWN” zobaczyłem wymowę wyrazu etui z akcentem na i. Nigdy nie spotkałem się z taką wymową. Akcent stawiam na tu, tak też słyszę u innych. Czy to błąd?
  • akcent główny i poboczny
    7.05.2002
    Jak poprawnie należy akcentować słowo telekomunikacja? Czy tu aby nie należy zaakcentować dwóch sylab? Pierwszej i przedostatniej?

    Pozdrawiam serdecznie,
    Maja
  • ę, ą przed spółgłoskami szczelinowymi i w wygłosie
    3.04.2002
    Jak wymawiać słowo szczęście (a śćiślej jak wymawiać głoskę "ę" - jaka jest zasada wymowy ę przed s i ś)?
    Jak należy poprawnie wymawiać nosówkę ą na końcu wyrazu, np. widzą, skaczą, z kobietą, z wiarą etc.?
    Dziękuję
    Życzę zdrowych i spokojnych świąt Wielkiej Nocy
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego