wymowa

 
Są tu rozstrzygnięcia większości problemów związanych z wymową: mówimy miękko gienerał, czy twardo generał; prawidłowa wymowa to wyłączać, czy może wyłanczać; lepiej wziąść czy wziąć; jak akcentujemy matematyka czy matematyka?
  • akcent wyrazów jednosylabowych
    11.05.2004
    Jak akcentować wyrazy jednosylabowe?
  • głoski miękkie
    6.02.2004
    Mam dziecko w pierwszej klasie szkoły podstawowej, bardzo trudno mu rozróżnić spółgłoski miękkie. W jaki najprostszy sposób można byłoby mu to wyjaśnić?
  • włączać
    23.01.2004
    Witam.
    Mam pytanie dotyczące wielu Państwa odpowiedzi; wielokrotnie spotykam się ze zdaniem, iż jedno wyrażenie lub słowo jest bardziej poprawne od drugiego tylko dlatego, że jest częściej używane. Jak to stwierdzenie zastosować do słowa włączać, które jest stosowane bardzo rzadko (zazwyczaj mówi się [włanczać])? Niepoprawnie mówią nawet osoby wykładające na uczelniach, chociaż to od nich powinniśmy się uczyć. Oczywiście nie jest to jedyny przykład.
    Z wyrazami szacunku
    Angelika Kowaska
  • wartburg i volkswagen
    2.01.2004
    Jak poprawnie należy wymawiać słowo volkswagen? Słyszałem już wymowę [wolgzwagen] i nawet [wolzwagen]! Ja natomiast zawsze zastanawiam się, czy wymawiać [folkswagen] czy [folgzwagen].
    I jeszcze jedna sprawa, dotycząca wartburga: czy poprawna jest wymowa [warburk]?
    Pozdrawiam.
  • transakcja
    24.12.2003
    Jak poprawnie należy wymawiać słowo transakcja? Przez s czy przez z? A jeżeli przez z, to skąd się ta wymowa wzięła?
    Pozdrawiam.
  • najMNIEJ wiceKRÓL
    24.12.2003
    Na którą sylabę powinien padać akcent w wyrazie najmniej (jako stopień najwyższy od mało)? Zdecydowana większość ludzi akcentuje najMNIEJ, czyli oksytonicznie, natomiast słowniki nie podają żadnej informacji na temat akcentu w tym wyrazie, z czego można wnioskować, że poprawny jest jedynie akcent na pierwszą sylabę.
    Pozdrawiam.
  • zdzierać, zdziwiony, Zdzisław itp.
    24.12.2003
    Czy wymowa wyrazów rozcinać, rozcierać, zdzierać, zdziwiony, Zdzisław, bezczelny jako [rośc'inać], [rośc'erać], [źdz'erać], [źdz'iw'jony], [źdz'isłaf], [beszczelny] jest nadal uznawana za mało staranną? Według mnie, zwłaszcza w czterech ostatnich wypadkach ([zdz'erać], [zdz'iw'jony], [zdz'isłaf], [besczelny]), wymowa staranna brzmi niezbyt naturalnie i pedantycznie.
    Pozdrawiam.
  • bezdźwięczny sakwojaż
    19.12.2003
    Mam pytanie, jak poprawnie wymawiać słowo sakwojaż. Większość ludzi z mojego otoczenia wymawia je [sagwojasz]. Warto dodać, że jeszcze parę lat temu myślałem, że ten wyraz pisze się przez g! Skoro jednak piszemy przez k, to powinniśmy wymawiać [sakfojasz]. Z drugiej strony jednak strony dziwnie brzmi ubezdźwięcznianie pierwszej głoski wyrazu wojaż, który jest częścią sakwojażu. Jak zatem poprawnie wymawiać ten wyraz?
    Pozdrawiam serdecznie.
  • Czy kadr i wiatr się rymują?
    19.12.2003
    Czy w wyrazach: bóbr, kadr, kadm, wydm, mężczyzn, przyjaźń przedostatnia głoska powinna być wymawiana zgodnie z pisownią, czy bezdźwięcznie (odpowiednio: [bupr], [katr], [katm], [wytm], [męszczysn], [pszyjaśń])? Mnie jedyną naturalną wymową wydaje się ta druga, ale większość ludzi wymawia te głoski dźwięcznie, zgodnie z pisownią. Kto ma rację?
    Pozdrawiam serdecznie.
  • słowa bez samogłosek
    17.12.2003
    Witajcie. Mam takie trochę dziwne pytanie, otóż czy w języku polskim istnieje słowo, w którym nie występuje samogłoska?
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • kłopoty z z
    11.12.2003
    Konrad Szołajski nakręcił komedię pt. Człowiek z... (nagłe urwanie wypowiedzi po przyimku, chodzi o aluzję do Człowieka z marmuru i Człowieka z żelaza). Czy w tym tytule z jest sylabą?
    Czy w wymowie pojawia się na końcu samogłoska y? Na czym polega różnica w wymowie człowiek z... i człowiek zy (na przykład człowiek pracujący dla organizacji o nazwie Zy, bo wydaje mi się, że da się tę różnicę uwzględnić w brzmieniu)?
  • ę
    16.10.2003
    Dzień dobry. Mam następujące pytanie: czy głoskę ę można uznać za dyftong? Przynajmniej takie ę, jakie słyszymy na co dzień, bo mam wrażenie, że nieco innym ę posługują się np. aktorzy.
    Z góry dziękuję.
  • Genio
    2.10.2003
    Mam do Państwa pytanie ondośnie wymowy słowa (imienia) Geniu. Czy mówimy [Geniu], tak jak piszemy, czy [Gieniu], jak czasami słyszymy?
    Dziękuję za odpowiedź.
    Pozdrawiam
    Ada
  • dźwięczne [v] w wymowie wielkopolskiej
    17.09.2003
    Szanowni Państwo,
    Chciałbym dowiedzieć się, jak powinno być wymawiane słowo świt. Ponieważ dotychczas wydawało się mi, że prawidłowa i jedyna wymowa tego słowa to [śf'it]. Jednakże słyszałem, że [śv'it] jest również dopuszczalne. Zdumiało mnie to bardzo, ponieważ sądziłem był, że jeśli dźwięczna spółgłoska występuje po bezdźwięcznej, wtedy również staje się bezdźwięczna. Osobiście trudno jest mi powiedzieć [śv'it] i nie słyszałem nikogo mówiącego tak. Więc jaka jest prawda?
    Z poważaniem,
    W. Szostak
  • Jak wymawiać ?
    9.09.2003
    Kiedyś w mojej obecności wywiązała się dyskusja nt. poprawnej wymowy wyrazów zakończonych , . Koleżanka fonetyk i językoznawca dowodziła, iż wymowa, w której słychać [ę], a nie [e] itp. jest niepoprawna (zbyt staranna; notabene nie była ZBYT staranna, raczej normalna). Nie zgadzam się z nią i dlatego postanowiłam zapytać.
    Pozdrawiam serdecznie i z góry dziękuję za odpowiedź.
    D.B.
  • lipa
    11.07.2003
    Dzień dobry!
    Jak należy wymawiać i po l, np. w lipa, liść, policja itd.? To znaczy czy miękko l-i-p-a, czy twardo l-y-p-a?
    Pozdrawiam.
    Andrzej Fortuna
  • Quo vadis?
    19.05.2003
    Quo vadis – jak to poprawnie wymawiać? Dzisiaj przesłuchiwany przez komisję sejmową prezes Jarosław Pachowski wielokrotnie mówił kuo. Czy tak ma być?
    Wdzięczny za odpowiedź
    AND
  • Amica
    13.05.2003
    Uprzejmie proszę o utwierdzenie mnie w przekonaniu, że słowo Amica (nazwa własna polskiego producenta sprzętu AGD oraz tych wyrobów) wymawiać należy właśnie [amica] – tak jak np. ulica, kotwica, dzielnica, stolica. Wymowę [amika] uważam za rażąco niepoprawną, a posługuje się nią przytłaczająca większość osób...
  • Jak wymawiamy ł?
    15.04.2003
    Pytanie: Szanowni Państwo!
    Wielokrotnie spotykam w odpowiedziach o wymowie użycie [ł] dla wskazania niezgłoskotwórczego [u] (V1 – [fał 1], feng shui - [fank szłej]). Jest dość znaczna ilość użytkowników języka polskiego, zwłaszcza na wschodzie, która w dalszym ciągu używa twardego [ł]. Do niedawna w szkołach teatralnych właśnie uczono twardego [ł] jako poprawnego scenicznie. Tłumaczenia wymowy tego typu mogą być dla nich mylące. Trudno dzieciom, mówiącym twardo [ł], wytłumaczyć, że spotkane w komiksach [Łał] musi być czytane jako [Uau]... Czyżby nie można było do oznaczenia niezgłoskotwórczego [u] użyć innego znaku i nie krzywdzić użytkowników twardego [ł], które z taką nostalgią wspominają Polacy w Macierzy? Język polski jest używany nie tylko w kraju, więc ignorowanie w słownikach wymowy użytkowników twardego [ł] (historycznie usprawiedliwionego i poprawnego z punktu widzenia języka polskiego!) jest krzywdzące.
    Z poważaniem,
    Mirosław Szejbak
  • jabłko
    27.03.2003
    Jak się poprawnie mówi: [jabko] czy [jabłko]?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego