nazwy własne

W tym miejscu znajdziesz wszystko, co chcesz lub powinieneś wiedzieć o nazwach własnych. Dowiesz się, które z nich piszemy małą literą, od których powstały przymiotniki a od których nie, czy od nazwy każdej miejscowości można utworzyć nazwę jej mieszkańca. Poznasz rozstrzygnięcia problemów związanych z nazwiskami i ich odmianą. A jeśli jakiejś odpowiedzi nie znajdziesz, możesz zadać pytanie naszym ekspertom.

  • Obce nazwy instytucji w polskim tekście

    17.12.2020
    17.12.2020

    Dzień dobry,

    Czy w książce tłumaczonej wszystkie nazwy instytucji konsekwentnie powinny być tłumaczone, nawet jeśli nazwa nie figuruje w j. pol?

    Pozdrawiam!

  • przymiotniki dzierżawcze od Hugo i Nerval

    14.12.2020
    21.03.2013

    Czy przymiotniki Hugoliański (od: Victor Hugo) i Nervaliański (od: Gérard de Nerval) zostały utworzone prawidłowo? Według mnie powinno być: Hugowski i Nervalowski (analogicznie do: StendhalStendhalowski).

  • Nazwisko Bontemps

    13.12.2020
    13.12.2020

    Bardzo proszę o odmienienie przez przypadki:

    Piotr Bontemps

    Róża Bontemps

    Róża i Piotr Bontemps (Bontempsowie?).

    Generał Bontemps był Francuzem, który wstąpił do polskiego wojska. Jest, z żoną, pochowany w Polsce. W Polsce żyją następcy tego małżeństwa o ich nazwisku, którzy, jak przypuszczam, zapewnią, że są Polakami. Czy w języku polskim odmiana tego nazwiska noszonego przez Francuza odmienia się tak samo jak nazwisko Polaka?


    Z góry dziękuję.

    Serdecznie pozdrawiam

  • gmina miasto Wrocław

    12.12.2020
    12.12.2020

    Piszę w sprawie odmiany nazwy jednostki samorządu terytorialnego. Czy jak formułuje się gminę jako uczestnika w danym postępowaniu sądowym, to czy powinno się napisać np. Gmina Miasto Wrocław czy Gmina Miasta Wrocławia? Czy jest to nazwa własna i wobec tego nie odmienia się, nawet w treści pisma?

    Pozdrawiam

    Kamila

  • Zamek Spiski, Zamek Orawski

    12.12.2020
    12.12.2020

    Szanowni Państwo,

    Mam pytanie o pisanie z dużej litery nazw obiektów: z/Zamek Spiski lub z/Zamek Orawski - słowo "zamek" jest tu chyba integralną częścią nazwy (będącej tłumaczeniem z języka słowackiego: Spišský hrad i Oravský hrad), więc chyba zachodzi przypadek bardziej podobny do zwrotów Wały Chrobrego, Brama Floriańska czy Zamek Ujazdowski niż wyrażeń, w których słowo "zamek" (lub "pałac" itp.) pisane jest, jako określenie gatunkowe, z małej.

    Z wyrazami uszanowania,

    Krzysztof Magnowski

  • Odmieniamy nazwę

    8.12.2020
    8.12.2020

    Szanowni Państwo,

    bardzo proszę o pomoc w sprawie odmiany nazwy miasta w Niemczech: Münster. Słowniki ortograficzne i nazw własnych zalecają odmieniać (rozumiem, że analogicznie np. do Trewir czy Weimar), ale zleceniodawca upiera się przy nieodmienianiu (uciekł z Münster itp.). Powołuje się przy tym na opinię prof. Miodka wyrażoną gdzieś w internecie. Czy jest sens upierać się przy odmianie?

    Z poważaniem

    M.D.

  • Nazwa Szczyrzyc

    6.12.2020
    6.12.2020

    Jaka jest etymologia nazwy miejscowości w województwie małopolskim Szczyrzyc

  • Santoryn i Thira

    3.12.2020
    3.12.2020

    Jaka jest poprawna polska nazwa greckiej wyspy (a w zasadzie grupy wysp) Santorini (Thira), w szczególności czy poprawna jest nazwa "Santoryn", którą usłyszałem w filmie dokumentalnym o Grecji emitowanym przez Planete+. Przez kilka lat mieszkałem w Grecji, ale nigdy nie słyszałem nazwy "Santoryn". Zarówno Grecy, jak i cudzoziemcy używają wyłącznie nazwy Santorini lub Thira.

    Dziękuję za odpowiedź.

  • Kamila w wołaczu

    27.11.2020
    27.11.2020

    Szanowni Państwo,

    czy są ogólne zasady odmiany imion przez przypadki? Przykładowo - wołacz imienia Kamila to Kamilo czy Kamilu?


    Z wyrazami szacunku,

    Kamila

  • biblijna Rama

    19.11.2020
    19.11.2020

    Szanowni Państwo,

    czy nazwę miejscowości biblijnej Rama powinno się odmieniać?


    Łączę wyrazy szacunku

    R.L.

  • diecezja kamieniecko-podolska

    18.11.2020
    18.11.2020

    Jak powinna brzmieć poprawna nazwa diecezji w Kamieńcu Podolskim: Diecezja kamieniecka, Diecezja kamienieckopodolska, czy też Diecezja Kamieniecko-Podolska? Archidiecezja Lwowska, do której metropolii należy diecezja w Kamieńcu stosuje na swojej stronie www (w polskojęzycznej wersji) określenie Diecezja Kamieniecko-Podolska, podobnie w wersji ukraińskiej. Tę samą nazwę używa „Schematyzm Diecezji Kamieniecko-Podolskiej” wyd. przez tamtejszą kurię. Z kolei nazwa łacińska to Dioecesis Camenecensis.

  • Czechy czy Republika Czeska?

    17.11.2020
    25.03.2003

    W polskim tłumaczeniu traktatu zjednoczeniowego z Unią Europejską (a konkretnie – w tekście dostępnym w portalu Gazeta.pl) nagminnie występuje wyrażenie Republika Czeska, podczas gdy w tych samych kontekstach (często wręcz w tym samym zdaniu) pisze się: Polska, Węgry, Estonia itd. Czy w takim wypadku Republika Czeska nie jest po prostu niefortunną kalką z angielskiego Czech Republic? Chyba należałoby napisać Czechy, a Republikę Czeską zarezerwować dla tych kontekstów, w których podaje się pełne nazwy państw: Rzeczpospolita Polska, Republika Węgierska itp. Problem ten dotyczy zresztą nie tylko przytoczonego traktatu, ale i innych publikacji, jak np. reklamy biur turystycznych.

  • Pełczyskapełczyski

    14.11.2020
    14.11.2020

    Szanowni Państwo,

    bardzo proszę o rozstrzygnięcie pewnego dylematu językowego. W województwie świętokrzyskim znajduje się miejscowość Pełczyska. Jak powinien brzmieć przymiotnik utworzony od tej nazwy miejscowej? Pełczyski, pełczyska, pełczyskie czy pełczyński, pełczyńska, pełczyńskie?

    W dostępnych mi słownikach nie znalazłem informacji na ten temat, a w praktyce językowej (szczególnie pisanej) zauważam stosowanie obu form (z naciskiem na pierwszy wariant).


    Dziękuję!

    Piotr

  • iracki Kurdystan

    11.11.2020
    11.11.2020

    Zwracam się do Państwa z prośbą o pomoc w ustaleniu poprawnej pisowni. Pracuję w fundacji Orla Straż, która pomaga ofiarom terroryzmu na Bliskim Wschodzie. Naszym obszarem działań jest głównie Irak oraz... no właśnie. Iracki Kurdystan, czy iracki Kurdystan? Chodzi o pisownię słowa "Iracki/iracki". Nie mogę znaleźć żadnych rzetelnych informacji na ten temat. Oficjalna nazwa tego autonomicznego regionu brzmi Kurdyjski Rząd Regionalny lub Region Kurdystanu (czasem Kurdystan lub Rząd Regionalny Kurdystanu). Kraj, czy też region istnieje od 1991 roku. Ma swoje przedstawicielstwo w Polsce. Można stosować jedną z podanych przeze mnie nazw, ale w artykułach i mediach społecznościowych staramy się posługiwać najbardziej przystępną i najprostszą nazwą. Jak jest z tym Kurdystanem? Jest on iracki, bo należy do Iraku, czy Iracki, sugerujący położenie, ale zaznaczający odrębność narodową, czy wręcz państwową?

    Bardzo proszę o poradę. Pozdrawiam serdecznie.

    Dawid Czyż

  • Gut a Czuba

    8.11.2020
    8.11.2020

    Gdy odmieniam nazwisko Czuba we wszystkich przypadkach są różne końcówki, ale jeśli odmieniam nazwisko Gut to od mianownika po wołacz wszędzie wychodzi mi ta sama forma Gut z końcówką zerową, czy tak ma być; czy to poprawne?

  • odmiana nazwisk zakończonych na -o

    7.11.2020
    4.12.2007

    „Słowiańskie nazwiska zakończone na -o odmieniamy jak nazwiska zakończone na -a” (Słownik nazw własnych). Zgodnie z tym: z Latą, Klaczką, Sopoćką i… Puzią. W zasadach pisowni stoi, że „nazwiska włoskie zakończone na -o odmieniają się tak, jak polskie nazwiska typu Puzio”. Przykłady (z Boccacciem, Leoncavallem) zwrotnie sugerują, że z Puziem. Czy „nazwiska typu Puzio” są przemilczanym w zasadach wyjątkiem. A Rechnio – czy jest „typu Puzio”?

  • Nazwiska polskie noszone przez Amerykanów 

    2.11.2020
    2.11.2020

    Jak odmienić i zapisać nazwiska o polskim lub słowiańskim pochodzeniu, ale noszone przez Amerykanów? Np. rodzina Zajac od kilku pokoleń wymawia swoje nazwisko „zei-dżek” , czy w takim razie znam Stuarta Zajaka, Zajac'a czy Zajaca? Jeśli Amerykanin wymawia swoje nazwisko „si-zla”,  to czy pracując z nim pracuję z Cieslą, Cieślą lub z Jackiem Ciesla? Czy mówię wtedy o Ciesli, Cieśli a może nawet o Cieslim (sizlim)?

  • Karabach

    2.11.2020
    2.11.2020

    Mam pytanie dotyczące Republiki Górskiego Karabachu, o której ostatnio głośno w mediach. W polskiej telewizji często słyszę wymowę z akcentem na ostatnią sylabę w słowie Karabach. Czy to poprawna wersja?

  • Nazwiska Czuba i Gut

    1.11.2020
    1.11.2020

    Czy nazwisko Czuba i Gut powinno się odmieniać?

  • Nazwisko Fuławka w liczbie mnogiej

    29.10.2020
    29.10.2020

    Jak prawidłowo pisać nazwisko rodziców: Fuławka czy Fuławkowie?

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego