nazwy własne

 

W tym miejscu znajdziesz wszystko, co chcesz lub powinieneś wiedzieć o nazwach własnych. Dowiesz się, które z nich piszemy małą literą, od których powstały przymiotniki a od których nie, czy od nazwy każdej miejscowości można utworzyć nazwę jej mieszkańca. Poznasz rozstrzygnięcia problemów związanych z nazwiskami i ich odmianą. A jeśli jakiejś odpowiedzi nie znajdziesz, możesz zadać pytanie naszym ekspertom.

  • Santoryn i Thira

    3.12.2020

    Jaka jest poprawna polska nazwa greckiej wyspy (a w zasadzie grupy wysp) Santorini (Thira), w szczególności czy poprawna jest nazwa "Santoryn", którą usłyszałem w filmie dokumentalnym o Grecji emitowanym przez Planete+. Przez kilka lat mieszkałem w Grecji, ale nigdy nie słyszałem nazwy "Santoryn". Zarówno Grecy, jak i cudzoziemcy używają wyłącznie nazwy Santorini lub Thira.

    Dziękuję za odpowiedź.

  • Kamila w wołaczu

    27.11.2020

    Szanowni Państwo,

    czy są ogólne zasady odmiany imion przez przypadki? Przykładowo - wołacz imienia Kamila to Kamilo czy Kamilu?


    Z wyrazami szacunku,

    Kamila

  • biblijna Rama

    19.11.2020

    Szanowni Państwo,

    czy nazwę miejscowości biblijnej Rama powinno się odmieniać?


    Łączę wyrazy szacunku

    R.L.

  • diecezja kamieniecko-podolska

    18.11.2020

    Jak powinna brzmieć poprawna nazwa diecezji w Kamieńcu Podolskim: Diecezja kamieniecka, Diecezja kamienieckopodolska, czy też Diecezja Kamieniecko-Podolska? Archidiecezja Lwowska, do której metropolii należy diecezja w Kamieńcu stosuje na swojej stronie www (w polskojęzycznej wersji) określenie Diecezja Kamieniecko-Podolska, podobnie w wersji ukraińskiej. Tę samą nazwę używa „Schematyzm Diecezji Kamieniecko-Podolskiej” wyd. przez tamtejszą kurię. Z kolei nazwa łacińska to Dioecesis Camenecensis.

  • Czechy czy Republika Czeska?

    17.11.2020

    W polskim tłumaczeniu traktatu zjednoczeniowego z Unią Europejską (a konkretnie – w tekście dostępnym w portalu Gazeta.pl) nagminnie występuje wyrażenie Republika Czeska, podczas gdy w tych samych kontekstach (często wręcz w tym samym zdaniu) pisze się: Polska, Węgry, Estonia itd. Czy w takim wypadku Republika Czeska nie jest po prostu niefortunną kalką z angielskiego Czech Republic? Chyba należałoby napisać Czechy, a Republikę Czeską zarezerwować dla tych kontekstów, w których podaje się pełne nazwy państw: Rzeczpospolita Polska, Republika Węgierska itp. Problem ten dotyczy zresztą nie tylko przytoczonego traktatu, ale i innych publikacji, jak np. reklamy biur turystycznych.

  • Pełczyskapełczyski

    14.11.2020

    Szanowni Państwo,

    bardzo proszę o rozstrzygnięcie pewnego dylematu językowego. W województwie świętokrzyskim znajduje się miejscowość Pełczyska. Jak powinien brzmieć przymiotnik utworzony od tej nazwy miejscowej? Pełczyski, pełczyska, pełczyskie czy pełczyński, pełczyńska, pełczyńskie?

    W dostępnych mi słownikach nie znalazłem informacji na ten temat, a w praktyce językowej (szczególnie pisanej) zauważam stosowanie obu form (z naciskiem na pierwszy wariant).


    Dziękuję!

    Piotr

  • iracki Kurdystan

    11.11.2020

    Zwracam się do Państwa z prośbą o pomoc w ustaleniu poprawnej pisowni. Pracuję w fundacji Orla Straż, która pomaga ofiarom terroryzmu na Bliskim Wschodzie. Naszym obszarem działań jest głównie Irak oraz... no właśnie. Iracki Kurdystan, czy iracki Kurdystan? Chodzi o pisownię słowa "Iracki/iracki". Nie mogę znaleźć żadnych rzetelnych informacji na ten temat. Oficjalna nazwa tego autonomicznego regionu brzmi Kurdyjski Rząd Regionalny lub Region Kurdystanu (czasem Kurdystan lub Rząd Regionalny Kurdystanu). Kraj, czy też region istnieje od 1991 roku. Ma swoje przedstawicielstwo w Polsce. Można stosować jedną z podanych przeze mnie nazw, ale w artykułach i mediach społecznościowych staramy się posługiwać najbardziej przystępną i najprostszą nazwą. Jak jest z tym Kurdystanem? Jest on iracki, bo należy do Iraku, czy Iracki, sugerujący położenie, ale zaznaczający odrębność narodową, czy wręcz państwową?

    Bardzo proszę o poradę. Pozdrawiam serdecznie.

    Dawid Czyż

  • Gut a Czuba

    8.11.2020

    Gdy odmieniam nazwisko Czuba we wszystkich przypadkach są różne końcówki, ale jeśli odmieniam nazwisko Gut to od mianownika po wołacz wszędzie wychodzi mi ta sama forma Gut z końcówką zerową, czy tak ma być; czy to poprawne?

  • odmiana nazwisk zakończonych na -o

    7.11.2020

    „Słowiańskie nazwiska zakończone na -o odmieniamy jak nazwiska zakończone na -a” (Słownik nazw własnych). Zgodnie z tym: z Latą, Klaczką, Sopoćką i… Puzią. W zasadach pisowni stoi, że „nazwiska włoskie zakończone na -o odmieniają się tak, jak polskie nazwiska typu Puzio”. Przykłady (z Boccacciem, Leoncavallem) zwrotnie sugerują, że z Puziem. Czy „nazwiska typu Puzio” są przemilczanym w zasadach wyjątkiem. A Rechnio – czy jest „typu Puzio”?

  • Nazwiska polskie noszone przez Amerykanów 

    2.11.2020

    Jak odmienić i zapisać nazwiska o polskim lub słowiańskim pochodzeniu, ale noszone przez Amerykanów? Np. rodzina Zajac od kilku pokoleń wymawia swoje nazwisko „zei-dżek” , czy w takim razie znam Stuarta Zajaka, Zajac'a czy Zajaca? Jeśli Amerykanin wymawia swoje nazwisko „si-zla”,  to czy pracując z nim pracuję z Cieslą, Cieślą lub z Jackiem Ciesla? Czy mówię wtedy o Ciesli, Cieśli a może nawet o Cieslim (sizlim)?

  • Karabach

    2.11.2020

    Mam pytanie dotyczące Republiki Górskiego Karabachu, o której ostatnio głośno w mediach. W polskiej telewizji często słyszę wymowę z akcentem na ostatnią sylabę w słowie Karabach. Czy to poprawna wersja?

  • Nazwiska Czuba i Gut

    1.11.2020

    Czy nazwisko Czuba i Gut powinno się odmieniać?

  • Nazwisko Fuławka w liczbie mnogiej

    29.10.2020

    Jak prawidłowo pisać nazwisko rodziców: Fuławka czy Fuławkowie?

  • Niech żyje wołacz!

    23.10.2020

    Witam serdecznie,

    Większość prezenterów tv, zadając pytanie dziennikarzom podczas relacji live, zwraca się do nich w mianowniku: Marek, powiedz jakie zarzuty usłyszał sprawca. Czy poprawniej nie byłoby w wołaczu: Marku, powiedz...? Osobiście bardzo mnie to drażni i boli w uszy. A jeżeli nawet w języku mówionym dopuszczalne jest używanie formy mianownika, to czy jednak dziennikarze, jako ci „kształtujący społeczeństwo”, nie powinni używać oryginalnej formy?

    Dziękuję

  • Imię Jasiri

    16.10.2020

    Chciałbym się dowiedzieć, dlaczego niektórych imion i nazw własnych obcego pochodzenia nie można w żaden sposób odmieniać przez przypadki w języku polskim. Dla przykładu podam imię pewnej postaci, które pochodzi z języka suahili:  Jasiri (na marginesie słowo to oznacza 'odważny'). Co powoduje, że takiego imienia nie można odmienić przez przypadki? Czy istnieje jakaś ogólna zasada, która o tym decyduje?

  • Wall Street

    16.10.2020

    Dzień dobry!


    Dlaczego nazwa ulicy w Nowym Jorku Wall Street nie odmienia się w języku polskim przez przypadki?

  • Nowy Świat 

    14.10.2020

    Szanowni Państwo,

    Na Ukrainie jest kurort, który nazywa się Nowy Świat. Jadę więc do Nowego Świata (jak mówimy o Ameryce), czy do Nowego Światu (jak o warszawskiej ulicy)?

    Z poważaniem

    Czytelniczka

  • Nazwisko Dmitroca

    4.10.2020

    Czy nazwisko poety, które w mianowniku ma postać Dmitroca, odmienia się jak karoca (w dopełniaczu Dmitrocy), czy jak carioca (w dopełniaczu Dmitroki)?

  • Chińskie imiona i nazwiska

    3.10.2020

    Jak odmienia się chińskie imiona i nazwiska? Książkę dedykuję Hanowi Chiangowi? Hanowi Chiang?

    Z góry dziękuję

    D.

  • Liw

    2.10.2020

    Szanowni Państwo,

    proszę o wyjaśnienie odmiany nazwy wsi Liw. Jako miejscowi używamy odmiany LiwLiwa, w Liwie itd., natomiast w piśmiennictwie ogólnopolskim stosowana jest z reguły odmiana Liw Liwu w dopełniaczu. Za naszą formą odmiany przemawia używanie już w XIV wieku odmiany LiwLiwa, np. w legendzie i nazwie herbu Doliwa. Będę bardzo wdzięczny za wyjaśnienia w tej kwestii i podanie poprawnej formy odmiany nazwy Liw


    Z poważaniem, Roman Postek

    Muzueum Zbrojownia na Zamku w Liwie

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego