nazwy własne

W tym miejscu znajdziesz wszystko, co chcesz lub powinieneś wiedzieć o nazwach własnych. Dowiesz się, które z nich piszemy małą literą, od których powstały przymiotniki a od których nie, czy od nazwy każdej miejscowości można utworzyć nazwę jej mieszkańca. Poznasz rozstrzygnięcia problemów związanych z nazwiskami i ich odmianą. A jeśli jakiejś odpowiedzi nie znajdziesz, możesz zadać pytanie naszym ekspertom.

  • Dywiz w nazwach miejscowych oraz w nazwach przystanków

    3.10.2021
    3.10.2021

    Szanowni Językoznawcy,

    co rządzi użyciem lub nieużyciem łącznika w nazwach miejscowych niektórych osiedli lub przystanków? Czym różnią się nazwy osiedli w Warszawie, takie jak Marymont-Potok, Marymont-Ruda od np. nazwy Bemowo Lotnisko (bez łącznika)? Czy stosowanie łącznika w nazwach przystanków typu: Podleśna-IMiGW, Łomianki-Szkoła, Nowy Świat-Uniwersytet, Wola-Ratusz jest poprawne? W jakim zakresie używa się w tych przypadkach norm dot. nazw miejscowości?

    Z poważaniem i pozdrowieniami

    J.J.

  • Olko i Jajko

    2.10.2021
    2.10.2021

    Jak odmienia się nazwisko Oko i Jajko (noszone przez mężczyzn)? Zgodnie z ogólnym wzorcem odmiany nazwisk na -o? Stosowanie tego wzoru do tych nazwisk wydaje się nienaturalne.

  • Moholy-Nagy

    1.10.2021
    1.10.2021

    Szanowni Państwo,

    chciałabym się upewnić co do rekomendowanego modelu odmiany nazwiska László Moholy-Nagy (na stronie https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/odmiana-i-zapis-nazwisk-wegierskich;12002.html). O ile mi wiadomo, wybór wzorca fleksyjnego zależy od wymowy nazwiska obcego, ale nazwisko Kodaly w wymowie kończy się na ‘j’ [Kodaj], natomiast Moholy - na ‘i’ [Moholi]. Czy wobec tego to drugie nazwisko nie powinno się odmieniać: Moholyego-Nagya, Moholyemu-Nagyowi, Moholym-Nagyu?

  • Asfaleia

    30.09.2021
    30.09.2021

    Jak odmieniać nazwę greckiej tajnej policji, w mianowniku Asfaleia? Ze względu na...

    Dziękuję

    D.

  • Spolszczona wymowa nazwy stolicy Burkina Faso

    30.09.2021
    30.09.2021

    Jak w języku polskim wymawiać stolicę Burkina Faso – Wagadugu? Przez W czy przez Ł?

  • Niger, nigerski

    28.09.2021
    28.09.2021

    Szanowna Redakcjo,

    intryguje mnie państwo Niger, a ściślej przymiotnik, który mógłby być od niego utworzony. Na nieszczęście Nigru, na mapie świata istnieje Nigeria, więc coś jest nigeryjskie. Co dzieje się z biednym Nigrem? Nie spotyka się raczej formy: "nigryjski". Przecież zdanie: rząd nigryjski został stworzony, zdaje się być dorzeczne i poprawne. Czy zatem pozostaje nam posługiwać się obejściami typu: rząd Nigru się ukonstytuował? Jak rzecz z tym Nigrem się przedstawia?

    Jarek z Lublina

  • Mieszkańcy Izabelina

    18.09.2021
    18.09.2021

    Dzień dobry,

    jak prawidłowo nazwać mieszkańca i mieszkankę Izabelina? Izabelinianin czy izabelińczyk? Izabelinianka czy izabelinka? To ostatnie wydaje mi się zabawne, ale skoro jest londynka...


    Z poważaniem

    Karolina Dubaniewicz

  • Tsipras

    15.09.2021
    18.04.2021

    Dzień dobry!

    Dlaczego polskie media robią byłemu premierowi Grecji Aleksisowi Tsiprasowi „krzywdę” i zapisują jego nazwisko jako Aleksis Cipras (przez "C" zamiast "Ts"), skoro nazywa się on Αλέξης Τσίπρας?

  • Czy zaklęcia to apelatywy?

    30.07.2021
    30.07.2021

    Dzień dobry. Nurtuje mnie rozróżnienie między onimami, a apelatywami. O ile informacji co traktować jako onim/bionim/.../itd. jest wiele, o tyle co traktować jako apelatyw już mniej. Nurtują mnie nazwy czarów w książkach o Harrym Potterze. Czy nazwa czaru- "cruciatus" jest onimem, czy może apelatywem i czy klasyfikuje się tak samo jego inkantację "crucio"? Prace skupiające się na onimach w tej serii omijają czary. Dlatego że są apelatywami?

    Z wyrazami szacunku,

    B.

  • Jezioro Księże, a więc czyje?

    27.07.2021
    27.07.2021

    Witam,

    bardzo proszę o pomoc. Nie mogę doszukać się etymologii nazwy jeziora Jezioro Księże. Jezioro to położone jest w gminie Biskupiec w woj. warmińsko-mazurskim.

    Pozdrawiam serdecznie Elżbieta Olszta

  • Nazwisko Kozioł

    17.07.2021
    17.07.2021

    Jak odmienić moje nazwisko? Przyznaję, że już sam mam problem, co odpowiadać pytającym.

  • Chojna-Duch

    26.06.2021
    26.06.2021

    Szanowni Państwo,

    bardzo proszę o rozstrzygnięcie i podanie paradygmatu odmiany nazwiska Chojna-Duch, którego nosicielką jest kobieta. Czy odmienia się ono według paradygmatu rzeczownikowego czy przymiotnikowego.

    Dziękuję i pozdrawiam serdecznie.

  • Odnówmy Europę

    24.06.2021
    24.06.2021

    W Parlamencie Europejskim na gruncie frakcji liberałów (ALDE) powstała frakcja Renew Europe. Niektórzy tłumaczą to jako Odnowić Europę. Co prawda tłumaczenie jest dosłowne (aczkolwiek wówczas forma angielska brzmiała by To Renew Europe), ale czuć, że jest coś nie tak. Jak poprawnie spolszczyć tę nazwę? Czy lepiej zostawiać w oryginale?

  • Frija w dopełniaczu

    24.06.2021
    24.06.2021

    Dzień dobry!


    Jaka jest prawidłowa forma imienia Frija w dopełniaczu – Frii czy Friji? Choć wydaje mi się, że zasady wskazują na to pierwsze, językowa intuicja podpowiada to drugie, a w znalezionych w internecie przykładach występowały obie formy.


    Z góry dziękuję za odpowiedź!

  • Korbel

    21.06.2021
    21.06.2021

    Dzień dobry,

    uprzejmie proszę o informację, jak należy odmieniać nazwisko Korbel.

    Zapraszam Państwa Korblów  czy Korbelów? Przyjechali Państwo Korblowie, czy Korbelowie?

    Pozdrawiam

  • Kędra

    14.06.2021
    14.06.2021

    Dzień dobry, mam pytanie dotyczące odmiany mojego nazwiska - jaka forma jest poprawna? Zaproszenie dla Aleksandry Kędry czy  Zaproszenie dla Aleksandry Kędra?

  • Pisownia nazw witryn internetowych

    13.06.2021
    13.06.2021

    Encyklopedia teatru polskiego w internecie

    Dzień dobry,

    jak poprawnie powinniśmy zapisywać nazwę portalu internetowego: Encyklopedia teatru polskiego (http://www.encyklopediateatru.pl). Czy nazwę tę, brzmiącą przecież jak tytuł książki, należy zapisywać właśnie jak tytuł książki, czy raczej jak nazwę strony WWW (tu słownik nakazuje zapisów wszystkich wyrazów wielkimi literami). Redaktorzy strony wybrali opcję książkową i moim zdaniem się mylą.


    Dobrego dnia

    Andrzej Dembowski

  • Czy można zastrzec brak odmiany nazwiska?

    12.06.2021
    12.06.2021

    Dzień dobry,

    mam pytanie dotyczące odmiany nazwisk żeńskich składających się z dwóch członów zakończonych na literę a. Czy można zastrzec sobie brak odmiany drugiego członu i czy wówczas jest to poprawne? Np. Rozmawiam z Anną Miłą-Dobra.

    Będę wdzięczna za odpowiedz.

    Pozdrawiam Joanna 

  • Rodzaj Bielska-Białej

    9.06.2021
    9.06.2021

    Dzień dobry,

    koleżanka z pracy zapytała mnie, czy jeśli chce powiedzieć, że miasto Bielsko-Biała jest piękne bez użycia słowa  miasto to:

    - powinna powiedzieć: „Bielsko-Biała jest piękna.”

    - powinna powiedzieć: „Bielsko-Biała jest piękne”

    Różne słowniki podają inny rodzaj tej miejscowości, skąd pojawiają się problemy. Taki sam dylemat występuje w mieście Skarżysko-Kamienna.

    Z góry dziękuję za rozwiązanie tego problemu. :)

  • pożedzki

    7.06.2021
    7.06.2021

    Szanowni Państwo, jak brzmi polski przymiotnik z nazwy chorwackiego miasta "Požega"?


    Czy jest w publikacji Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata ( http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/wykaz_polskich_nazw_geograficznych.pdf ) błąd?


    Jest:

    żupania pożedzko-slawońska (chorw. Požeško-slavonska županija)


    Czy powinno być?:

    żupania pożesko-slawońska (chorw. Požeško-slavonska županija)


    Dziękuję pięknie.

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego