nazwy własne

W tym miejscu znajdziesz wszystko, co chcesz lub powinieneś wiedzieć o nazwach własnych. Dowiesz się, które z nich piszemy małą literą, od których powstały przymiotniki a od których nie, czy od nazwy każdej miejscowości można utworzyć nazwę jej mieszkańca. Poznasz rozstrzygnięcia problemów związanych z nazwiskami i ich odmianą. A jeśli jakiejś odpowiedzi nie znajdziesz, możesz zadać pytanie naszym ekspertom.

  • Niech żyje wołacz!

    23.10.2020
    23.10.2020

    Witam serdecznie,

    Większość prezenterów tv, zadając pytanie dziennikarzom podczas relacji live, zwraca się do nich w mianowniku: Marek, powiedz jakie zarzuty usłyszał sprawca. Czy poprawniej nie byłoby w wołaczu: Marku, powiedz...? Osobiście bardzo mnie to drażni i boli w uszy. A jeżeli nawet w języku mówionym dopuszczalne jest używanie formy mianownika, to czy jednak dziennikarze, jako ci „kształtujący społeczeństwo”, nie powinni używać oryginalnej formy?

    Dziękuję

  • Imię Jasiri

    16.10.2020
    16.10.2020

    Chciałbym się dowiedzieć, dlaczego niektórych imion i nazw własnych obcego pochodzenia nie można w żaden sposób odmieniać przez przypadki w języku polskim. Dla przykładu podam imię pewnej postaci, które pochodzi z języka suahili:  Jasiri (na marginesie słowo to oznacza 'odważny'). Co powoduje, że takiego imienia nie można odmienić przez przypadki? Czy istnieje jakaś ogólna zasada, która o tym decyduje?

  • Wall Street

    16.10.2020
    16.10.2020

    Dzień dobry!


    Dlaczego nazwa ulicy w Nowym Jorku Wall Street nie odmienia się w języku polskim przez przypadki?

  • Nowy Świat 

    14.10.2020
    14.10.2020

    Szanowni Państwo,

    Na Ukrainie jest kurort, który nazywa się Nowy Świat. Jadę więc do Nowego Świata (jak mówimy o Ameryce), czy do Nowego Światu (jak o warszawskiej ulicy)?

    Z poważaniem

    Czytelniczka

  • Nazwisko Dmitroca

    4.10.2020
    4.10.2020

    Czy nazwisko poety, które w mianowniku ma postać Dmitroca, odmienia się jak karoca (w dopełniaczu Dmitrocy), czy jak carioca (w dopełniaczu Dmitroki)?

  • Chińskie imiona i nazwiska

    3.10.2020
    3.10.2020

    Jak odmienia się chińskie imiona i nazwiska? Książkę dedykuję Hanowi Chiangowi? Hanowi Chiang?

    Z góry dziękuję

    D.

  • Liw

    2.10.2020
    2.10.2020

    Szanowni Państwo,

    proszę o wyjaśnienie odmiany nazwy wsi Liw. Jako miejscowi używamy odmiany LiwLiwa, w Liwie itd., natomiast w piśmiennictwie ogólnopolskim stosowana jest z reguły odmiana Liw Liwu w dopełniaczu. Za naszą formą odmiany przemawia używanie już w XIV wieku odmiany LiwLiwa, np. w legendzie i nazwie herbu Doliwa. Będę bardzo wdzięczny za wyjaśnienia w tej kwestii i podanie poprawnej formy odmiany nazwy Liw


    Z poważaniem, Roman Postek

    Muzueum Zbrojownia na Zamku w Liwie

  • urząd miasta czy urząd miejski?

    30.09.2020
    29.09.2011

    Jaka jest różnica między Urzędem Miasta a Urzędem Miejskim? Przypuszczam, że obie formy są poprawne. Przykładowo na tablicy przed budynkiem Urząd Miasta, a na stronie internetowej Portal Urzędu Miejskiego?

  • Przymiotnik od nazwy Stany Zjednoczone

    27.09.2020
    27.09.2020

    Dzień dobry!

    Czy od nazwy państwa  Stany Zjednoczone  można utworzyć przymiotnik, na podobnej zasadzie jak w języku hiszpańskim (los Estados Unidos - przymiotnik: estadounidense)?

  • Imię Veronica

    11.09.2020
    11.09.2020

    Jak należy odmieniać w pisowni imię Veronica?

  • Nazwisko Papadopoulos

    26.08.2020
    26.08.2020

    Jak poprawnie odmienić greckie nazwisko Papadopoulos? Wiem, że w zależności od płci, dla mężczyzn, w mianowniku, będzie to Papadopoulos, a dla kobiet Papadopoulou. Niestety tutaj zaczyna się problem. Jak odmienić to nazwisko w języku polskim w pozostałych przypadkach?

  • Bianca
    9.07.2020
    9.07.2020
    Dzień dobry,
    koleżanka we Włoszech nadaje swojej córce imię Bianca. Jaka będzie prawidłowa odmiana tego imienia w języku polskim? Zastosowałam analogię z Lorki, ale wtedy z narzędnika znika nam to wygodne k i mamy: z Biancą. Czy przypadkiem poprawna nie byłaby także forma: z Bianką?
    Dziewczynka będzie w połowie Polką, więc bardzo zależy nam na rozstrzygnięciu tej kwestii i poznaniu prawidłowych form.
    Pozdrawiam serdecznie
    Kamila Goszczyńska
  • Nazwiska odmieniamy!
    6.07.2020
    6.07.2020
    Dzień dobry,
    chciałabym uzyskać poradę językową. Niestety w pracy występuje wiele sporów, wypadałoby je rozwiać. Przygotowujemy dyplomy dla dzieci. Moje pytanie brzmi: czy nazwiska męskie w języku polskim odmieniamy? Np Dyplom dla … (Jana Misiaka, Jana Misiak? Karola Krekora czy Karola Krekory).
    Moim zdaniem nazwiska dzieci powinny zostać odmienione, tak jak imiona.
    Czy mogłabym prosić o pomoc?
    Z wyrazami szacunku
    Magdalena Matusiak
  • odmiana nazwisk

    2.07.2020
    24.01.2011

    1. Jak należy odmieniać nazwiska Márai (pisarz węgierski) oraz Molyneux (projektant gier)?

    2. Z jakich zasad dotyczących odmiany należy skorzystać, gdy dana osoba ma nazwisko pochodzące z innego języka niż jej ojczysty? Jeżeli Francuz ma węgierskie nazwisko, to odmieniamy je wg zasad mówiących o deklinacji nazwisk francuskich czy angielskich?

  • Państwowa Uczelnia Stanisława Staszica
    22.06.2020
    22.06.2020
    Szanowni Państwo,
    mam wątpliwości co do nowej nazwy uczelni, w której studiuję. W zeszłym roku zaproponowano zmianę nazwy, konkurs wygrała Państwowa Uczelnia Stanisława Staszica. Zastanawiam się czy w nazwie uczelni nie powinno występować słowo imienia? Stanisław Staszic nie jest właścicielem, ani nawet założycielem tej, powstałej w 2000 roku, uczelni.
    Bardzo proszę o pomoc, rozmyślam nad tym od wielu miesięcy.
    Barbara
  • Imię Niko
    22.06.2020
    22.06.2020
    Dzień dobry,
    czy imię męskie Niko odmienia się tak samo jak Iwo, Bruno, Hugo, czyli Nikona, z Nikonem itd. czy też dopuszczalna jest odmiana Nika, z Nikiem itd.?
  • Zbrożkówna, czyli z domu Zbrożek
    16.06.2020
    16.06.2020
    Która forma jest poprawna w tekście biogramu: Jadwiga Harasowska z domu Zbrożek, czy Jadwiga Harasowska z domu Zbrożkówna?
    Istniejące informacje w Poradni nie są jednoznaczne.
    Dziękuję i przesyłam pozdrowienia
  • Lundee
    15.06.2020
    15.06.2020
    Dzień dobry
    Biedzę się nad odmianą nazwiska Lundee. I nie wiem, czy to będzie tak jak MeriméeMeriméego? Czy tak jak CapoteCapotego? Zapis Lundeego wydaje mi się dziwny, ale zapis Lundee’ego jest jeszcze gorszy.
    Proszę o pomoc. Z góry dziękuję!
  • Witebsk
    15.06.2020
    15.06.2020
    Dlaczego po polsku nazywamy białoruskie miasto Witebsk, skoro po białorusku nazwa ta to Wiciebsk? Brzmi to jak dawanie priorytetu transliteracji rosyjskiej nazwy tego miasta nad nazwę rodzimą (na podobną modłę jak mówienie Łukaszenko zamiast Łukaszenka). Z góry dziękuję za odpowiedź!
  • Czarnobyl
    1.06.2020
    1.06.2020
    Szanowni Państwo!
    Pamiętam dobrze awarię w Czernobylu. Zastanawia mnie, od kiedy Czernobyl jest Czarnobylem i dlaczego nigdy nie był Cziernobylem.
    Pozdrawiam
    Marcin Nowak
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego