nazwy własne

W tym miejscu znajdziesz wszystko, co chcesz lub powinieneś wiedzieć o nazwach własnych. Dowiesz się, które z nich piszemy małą literą, od których powstały przymiotniki a od których nie, czy od nazwy każdej miejscowości można utworzyć nazwę jej mieszkańca. Poznasz rozstrzygnięcia problemów związanych z nazwiskami i ich odmianą. A jeśli jakiejś odpowiedzi nie znajdziesz, możesz zadać pytanie naszym ekspertom.

  • Nazwa instytucji działającej w dwóch dzielnicach

    5.02.2024
    5.02.2024

    Dzień dobry,

    instytucja XYZ miała w nazwie określenie Warszawa-Żoliborz. Obecnie objęła swoim działaniem również Bielany. Który zapis jest prawidłowy:

    XYZ Warszawa-Żoliborz-Bielany

    czy

    XYZ Warszawa Żoliborz-Bielany?

    Z góry dziękuję za odpowiedź. Pozdrawiam serdecznie.

  • Javier Milei

    5.02.2024
    5.02.2024

    Dzień dobry

    Jak należy odmienić nazwisko Javiera Milei?


    Serdeczności

    Mira Perlińska

  • Grecja – grecki, ale: Szwecja – szwedzki

    4.02.2024
    4.02.2024

    Dlaczego od tak podobnych do siebie nazw krajów "Grecja" i "Szwecja" tworzymy w odmienny sposób przymiotniki? Z jednej strony "szwedzki" z "dz", a z drugiej "grecki" z "c".

    Pozdrawiam serdecznie,

    Tomasz Mazurek

  • van den Blocke

    3.02.2024
    3.02.2024

    Dzień dobry,

    jak prawidłowo powinna wyglądać odmiana nazwiska: Willem van den Blocke; i w liczbie mnogiej: rodzina van den Blocke.

    Bardzo proszę o odpowiedź.

    Z wyrazami szacunku

    S

  • Kowale

    3.02.2024
    7.06.2023

    Niedaleko miejscowości, w której się wychowałem, są Kowale – Pańskie i Księże. Jeździło się do Kowali, było się z Kowali. Obecnie mieszkam gdzie indziej (na Dolnym Śląsku) i tu też są Kowale. Ale jest się z Kowal i jeździ się do Kowal.


    Skąd ta różnica (poza zwyczajem)?

  • uchyłek Meckela

    31.01.2024
    20.03.2022

    Szanowni Państwo,

    czy prawidłowa forma to "uchyłek Meckla" czy "uchyłek Meckela"? Słownik medyczny PZWl oraz słownik Stedmana podają "Meckla", natomiast mianownictwo Feneisa "Meckela".

    Z poważaniem

    Anna Nowosielska

  • Dywiz w nazwach miejscowych oraz w nazwach przystanków

    29.01.2024
    3.10.2021

    Szanowni Językoznawcy,

    co rządzi użyciem lub nieużyciem łącznika w nazwach miejscowych niektórych osiedli lub przystanków? Czym różnią się nazwy osiedli w Warszawie, takie jak Marymont-Potok, Marymont-Ruda od np. nazwy Bemowo Lotnisko (bez łącznika)? Czy stosowanie łącznika w nazwach przystanków typu: Podleśna-IMiGW, Łomianki-Szkoła, Nowy Świat-Uniwersytet, Wola-Ratusz jest poprawne? W jakim zakresie używa się w tych przypadkach norm dot. nazw miejscowości?

    Z poważaniem i pozdrowieniami

    J.J.

  • Cudzysłów użyty do wyodrębnienia pseudonimów

    27.01.2024
    27.01.2024

    Dzień dobry,

    proszę o informację dotyczącą zapisu pseudonimów bohaterów lektury „Kamienie na szaniec”. Czy należy je zapisywać w cudzysłowie?

    Dziękuję za pomoc :)

  • Indianin

    26.01.2024
    26.01.2024

    Czy nazwa Indianie również po polsku jest niepoprawna politycznie? Czy jest to tylko sztuczne przenoszenie anglosaskich sporów na nasz grunt? Jeśli mimo wszystko należałoby jej unikać, to czym ją zastąpić (zgrabniej niż Rdzenni Mieszkańcy Am. Płn.).

    Z góry dziękuję

    D.

  • Irlandzcy Trawelerzy

    25.01.2024
    25.01.2024

    Proszę o pomoc w tłumaczeniu określenia Irish Travellers — w odniesieniu do grupy etnicznej. Znalazłam między innymi Podróżnicy Irlandzcy — czy jest ono poprawne? Czy jest to oficjalny polski ekwiwalent tego określenia?

  • imiona dwuczłonowe
    24.01.2024
    21.01.2002
    Czy możliwe jest nadanie dziecku imienia dwuczłonowego, pisanego z łącznikiem (np. Hubert-Jan)? Zauważyłam, że pisowania taka jest przyjęta w krajach Unii Europejskiej. Czy w Polsce inne zasady dotyczą pisowni nazwisk dwuczłonowych (np. Świda-Zięba), czy też można te zasady zastosować także dla imion? W jakich słownikach szukać informacji na ten temat?
    Będę ogromnie wdzięczna za odpowiedź.
    Z poważaniem
  • Ukraińskie nazwisko Wychowanec´

    21.01.2024
    21.01.2024

    Witam,

    mam pytanie dotyczące transkrypcji ukraińskiego nazwiska Вихованець. Spotkałam się z zapisem "Wychowaniec", który wydaje się poprawny, jednak z zasad transkrypcji na stronie https://sjp.pwn.pl/zasady/Uwagi-szczegolowe-do-transkrypcji-wyrazow-ukrainskich;629712.html wynika, że na końcu wyrazu powinien znaleźć się znak zmiękczenia, czyli "Wychowanieć". Nie brzmi to dobrze i nie znam przykładów potwierdzających stosowanie takiej zasady w przypadku tej konkretnej końcówki. Będę wdzięczna za rozstrzygnięcie.

  • Zapis nazwisk

    19.01.2024
    19.01.2024

    Jak się zapisuje polskie nazwiska? Czy zapis tylko dużymi literami jest poprawny gramatycznie??

  • Zapis oraz szyk imion i nazwisk

    18.01.2024
    18.01.2024

    Jak zapisuje się imię i nazwisko? Czy zapisane tylko dużymi literami jest poprawne? Czy zapis w odwrotnej kolejności nazwiska i następnie imienia jest poprawny?

  • państwo Czarneccy

    18.01.2024
    18.01.2024

    Dzień dobry. Po ślubie przyjęłam nazwisko męża w formie męskiej — Czarnecki. W jaki sposób powinno się poprawnie odmieniać nazwisko w momencie kiedy ktoś zwraca się do nas jako do małżeństwa: Państwo Czarneccy czy Państwo Czarnecki?

  • Saszko

    16.01.2024
    16.01.2024

    Szanowni Państwo,

    jak należy odmieniać ukraińskie imię męskie Saszko (z „o” na końcu)?

    Z wyrazami szacunku

    Czytelniczka

  • Mieszkaniec Żuław

    8.01.2024
    8.01.2024

    Dzień dobry, jak poprawnie nazwać mieszkańca Żuław: Żuławianin czy Żuławiak?

    Pozdrawiam

    Agnieszka

  • Przyimki łączące się z nazwami państw

    5.01.2024
    5.01.2024

    Od długiego czasu nurtuje mnie używanie „na”, „w”, „we” w nazwach państw i miast. W większości używamy „w” lub „we” — w Polsce, w Holandii w Szwecji...., lub we Włoszech, we Francji (tu rozumiem, że początek nazwy ma 2 spółgłoski, z czego pierwsza jest „w” lub podobna w wymowie „f”).

    Czasem słyszymy, i to chyba nie jest poprawne, na Chorwacji, ale już na Islandii chyba jest OK (no bo to wyspa), tak jak np. na Sycylii.

    Jest też jedna anomalia językowa, odkąd pamiętam mówimy na Węgrzech i tu zupełnie nie wiem dlaczego. Czy mogłabym prosić o wyjaśnienie różnic.

    Pozdrawiam

    Dominika

  • Sylwia – Sylwii, ale: Ania – Ani

    4.01.2024
    4.01.2024

    Dlaczego Ani, ale Sylwii? Jak odróżnić, dla których imion dopełniacz powinien kończyć się na dwa „i”? Obydwa są obcego pochodzenia.

  • województwo brzeskokujawskie

    3.01.2024
    3.01.2024

    Szanowni Państwo,

    jak zapisywać nazwę województwa z okresu przedrozbiorowego: brzeskokujawskie czy brzesko-kujawskie? Nazwa pochodzi od Brześcia Kujawskiego.

    Z wyrazami szacunku

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego