nazwy własne

 

W tym miejscu znajdziesz wszystko, co chcesz lub powinieneś wiedzieć o nazwach własnych. Dowiesz się, które z nich piszemy małą literą, od których powstały przymiotniki a od których nie, czy od nazwy każdej miejscowości można utworzyć nazwę jej mieszkańca. Poznasz rozstrzygnięcia problemów związanych z nazwiskami i ich odmianą. A jeśli jakiejś odpowiedzi nie znajdziesz, możesz zadać pytanie naszym ekspertom.

  • Państwo Beredowie
    27.02.2019
    Witam,
    jak powinno się odmieniać w liczbie mnogiej nazwisko Bereda? Czy powinno się odmieniać:
    Sz. P. Krystyna i Józef Bereda czy Beredowie?

    Albo: Mamy zaszczyt zaprosić Państwa Krystynę i Józefa Beredów czy Bereda?

    Z góry dziękuję za odpowiedź!
    Iwona
  • Alessandro Magnasco
    15.02.2019
    Jak odmieniać nazwisko włoskiego malarza Alessandro Magnasco (I połowa XVIII wieku)?
  • Wstyd nie odmieniać nazwisk…
    7.02.2019
    Kiedy w pracy mówię o konieczności odmieniania nazwisk w pismach, napotykam na zdecydowany opór współpracowników. Zdecydowana większość uważa, że „wymyślam głupoty” oraz że bardziej urzędowo (!) jest, gdy nazwisko pozostaje nieodmienione. Dlatego proszę o podpowiedź, po jaką publikację z tego zakresu powinnam sięgnąć, żeby zwiększyć swoją wiarygodność i umieć odpowiedzieć na wszystkie podchwytliwe pytania typu „A jak odmienisz takie-i-takie nazwisko”.
  • Purdzianin i purdzianka
    5.02.2019
    Jakie jest prawidłowe określenie mieszkańca i mieszkanki miejscowości Purda (woj. warmińsko-mazurskie)?
  • Gorodeckaja
    4.02.2019
    Jak należy odmieniać nazwisko Gorodeckaja?
  • Zaproszenia ślubne
    11.01.2019
    Witam serdecznie. W 2020 r wychodzę za mąż układam listę gości ale nie wiem, jak odmienić nazwiska na zaproszeniach. Czy mogę prosić o pomoc?
  • Mieszkaniec Nieporętu
    20.12.2018
    Szanowna Pani Profesor!
    Bardzo proszę o pomoc w rozwiązaniu językowego dylematu dotyczącego nazwy mieszkańca Nieporętu. Jedyną forma, jaką znalazłam w słowniku, jest nieporęcianin ("Słownik ortograficzny” pod red. T. Karpowicza 2005), jednak wśród mieszkańców Nieporętu rozgorzał spór, a jego stronami są zwolennicy nazw nieporętczak i nieporęciak.

    Z wyrazami szacunku
    Anna Tomaszewska
  • Papua, D. Papui
    17.12.2018
    Szanowni Państwo,
    co sprawia, że dopełniacz nazwy Papua to Papui, a wyrazu statua może być zarówno statui, jak i statuy? Czy jest tu jakaś zasada, czy to kwestia uzusu?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Nazwiska Casey, Corey, Dudley
    13.12.2018
    Szanowni Państwo,
    zastanawia mnie zasada odmiany imion i nazwisk angielskich zakończonych w pisowni na -ey, a w wymowie na -i, jak Casey [kejsi], Corey [kori], Dudley [dadli] itp. Znam i stosuję tę normę, ale dlaczego odmieniamy je bliżej formy graficznej, sprowadzając do brzmienia [kejsej], [korej], [dadlej] i otrzymując formy Caseya, Coreyem, Dudleyu? Nie są to tak spolszczone imiona jak Disney, mówiąc te imiona, odmieniłabym odruchowo [kejsiego], [koriego], [dadlim].
  • Jedzie się do Muromia
    12.12.2018
    Szanowni Państwo,
    czy dopełniacz nazwy rosyjskiego miasta Murom brzmi Muromu, czy Muroma?
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Z poważaniem
    Maria Wirchanowska
  • Vathi a. Vathy
    12.12.2018
    Szanowna Poradnio,
    w książce, którą redaguję, użyto nazwy przylądek Vathy. Znane są jednak również inne warianty pisowni tej nazwy: Wati lub Vathi. Na którą jako redaktor powinienem się zdecydować?
  • Nazwisko Myszka
    7.11.2018
    Witam, mam pytanie dotyczące odmiany nazwiska Myszka. Czy poprawna jest odmiana:
    M. Myszka państwo Myszkowie
    D. Myszki Myszków
    C. Myszce Myszkom
    B. Myszkę Myszków
    N. Myszką Myszką
    Ms. Myszce Myszkach.

    Moje wątpliwości pojawiły się, ponieważ osoba nosząca to nazwisko zwróciła mi uwagę, że nie należy go odmieniać, co wzbudziło moje zdziwienie.
    Dziękuję za odpowiedź, Ina.
  • Nazwiska Macieja, Geneja
    2.11.2018
    Szanowni Państwo,
    jak należy odmieniać nazwiska typu Macieja, Geneja?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Indianin czy Indigena?
    2.11.2018
    Szanowni Państwo,
    w tygodniku „Polityka” (nr 32, 8.08-13.08.2018) pojawił się artykuł, w którym podważano adekwatność określenia Indianie w odniesieniu do rdzennych mieszkańców Ameryki Łacińskiej, sugerując, że dla wielu tamtejszych ludzi jest ono obraźliwe i niepoprawne politycznie. Proponowano za to stosowanie wyrazu (wg artykułu z łaciny) Indigena, czyli ‘miejscowy, tubylec’. Pytam więc o poprawność wyr. Indigena i ewentualną niepoprawność wyr. Indianin, bo w słownikach wzmianki nie znalazłem.
  • Pochodzenie nazwy miejscowej Dusowce
    25.10.2018
    Proszę o znalezienie pochodzenia nazwy miejscowości (dziś to Niziny) Dusowce pow. Przemyśl. Czy może pochodzić od nazwiska właściciela ziemi biskupa grekokatolickiego lub książąt ruskich?
  • Norweskie nazwy miast
    23.10.2018
    Szanowni Państwo, mam wątpliwości dotyczące odmiany norweskich nazw miejscowych, tych mniej znanych w Polsce. Wydajemy norweską serię kryminalną, w której co rusz pojawiają się nazwy Malvik, Larvik, Trondelag, Skien, Porsgrunn itd. (przepraszam za brak niektórych znaków diakrytycznych). Niektóre brzmią naturalnie, gdy się je odmienia, inne – już nie. Jaką zasadę odmiany przyjąć w literaturze pięknej? Z góry dziękuję za odpowiedź
  • Nazwisko Nydza
    16.10.2018
    Miałem pewien problem z nazwiskiem. Zleceniodawca nazywa się Nydza. Nazwisko jest odmienialne. Sprawdziłem – googluje się. W dokumentach dyplom trzeba było przyznać Panu Krzysztofowi – no i tutaj problem: Nydze czy Nydza. Wpisałem (komu, czemu) Nydze, człowiek zaś się oburzył. Powiedział, że nie wiem, jak się odmienia jego nazwisko. Sprawdziłem jeszcze raz w necie. Wszędzie znajdowałem dyplom, pismo, mieszkanie, itd. przyznano Panu Nydze. Nie znalazłem Panu Nydza. Proszę o poradę.
  • Dominikana
    28.09.2018
    Dzień dobry,
    jak jest prawidłowo: jadę na wakacje do Dominikany czy na Dominikanę?
  • Haiti
    25.09.2018
    Szanowni Państwo,
    Jestem zainteresowany nazwą wyspy, na której położone są Haiti oraz Republika Dominikany. Dlaczego w języku polskim nazywamy ją Haiti, a w większości języków, po dziś dzień, funkcjonuje nazwa Hispaniola? Dlaczego na gruncie języka polskiego zaszła zmiana z Hispaniola na Haiti w XIX wieku? Czy jest to kwestia związana z językiem czy może raczej z polityką?

    Z wyrazami szacunku
    Paweł S.
  • Marcello di Capua, D. Marcella di Capui itd.
    19.09.2018
    Szanowni Państwo,
    piszę monografię życia i twórczości włoskiego kompozytora Marcella di Capua – i właśnie, czy w tekście polskim powinienem to nazwisko odmieniać ? Dodam, że sprawa jest o tyle skomplikowana, że proste odniesienia do miasta w Kampanii nie muszą tu grać roli. Część badaczy uważa (niesłusznie), że di Capua jest przydomkiem artysty (z Kapui), natomiast w mojej opinii jest to nazwisko. Cząstka di jest pisana małą literą zgodnie z ortografią z epoki.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!