pragmatyka

 
To skarbnica informacji o tym, których wyrazów i wyrażeń używać w określonych sytuacjach, jaki wpływ na znaczenie lub rozumienie tekstu ma sytuacja, kontekst, nadawca lub odbiorca. Dowiesz się tu: jak zwracać się do określonej osoby; kiedy stosować wielką literę w zwrotach grzecznościowych; jak pisać tytuły naukowe lub stanowiska w formach adresatywnych; czy można napisać ?Witam? w e-mailu; kiedy zrozumiały jest zwrot ?Jestem samochodem?.
  • tytuł i stanowisko
    9.12.2011
    Wedle zasady ogólnej stopnie i tytuły naukowe umieszcza się przed nazwiskiem, a stanowisko uczelniane (jeśli chce się je zaznaczyć) – po nazwisku, np. dr hab. Jan Nowak, prof. UW. Czy wobec tego prawidłowy jest zapis: prof. zw. dr hab. Adam Król? Profesor zwyczajny to wszak stanowisko uczelniane, a nie tytuł naukowy. Czy w takim przypadku (jeśli właśnie zależy nam na wymienieniu tego stanowiska) nie powinno być raczej: prof. dr hab. Adam Król, prof. zw.?
  • do wiadomości Pani Kowalskiej
    4.12.2011
    2 października 2011 udzielili Państwo odpowiedzi, że pisownia wielką literą formy grzecznościowej pan, w przypadku gdy chodzi o osobę trzecią, a nie o adresata pisma, jest nieuzasadnione (przykład: „Skontaktował się ze mną w tej sprawie pan Jan Nowak”). Spotykam się z użyciem wielkiej litery w korespondencji mailowej, kiedy list wysyłany jest również do wiadomości osoby, o której mowa w treści: „Przesyłam treść maila również do wiadomości Pani Kowalskiej”. Czy takie użycie jest uzasadnione?
  • list do urzędu
    23.11.2011
    Szanowni Eksperci,
    w jaki sposób należy zaadresować list do urzędu, jeżeli chcemy, by trafił on do konkretnej osoby. Gdzie należy wpisać i w jaki sposób (Sz.P., W.P.?) imię i nazwisko adresata. Na przykład:
    Urząd Marszałkowski
    (Sz.P./W.P.)? Beata Nowak
    ul. XY
    00-300 Poznań
    A może należy zastosować archaiczny chyba już zwrot: do rąk Pani...? A jeśli tak, to w którym miejscu (po adresie czy pomiędzy nazwą a ulicą)?
    Dziękuję za wskazówki
    Pozdrawiam
    Tomasz
  • zwroty do adresata w podręczniku
    17.11.2011
    Witam Pana.
    Tłumacze podręcznik, w którym jest bardzo dużo zwrotów bezpośrednich do adresata, czyli zaimków osobowych dzierżawczych. Czy powinnam je pisać z wielkiej, czy z małej litery? Wydaje mi się ze z małej, ponieważ nie jest to list, ale nie jestem pewna.
    Z wyrazami szacunku
    Ada Konieczny
  • zaproszenie
    3.11.2011
    Dzień dobry!
    Samorząd pewnej klasy organizuje wieczorek literacki. Jak powinien podpisać zaproszenia?
    Zaprasza Samorząd Klasy 6b.
    Zaprasza samorząd klasy 6b.
    Czy na zaproszeniu powinno się umieszczać informacje o pełnionej przez adresata funcji?
    Zapraszamy Przewodniczącego Komisji Bezpieczeństwa Pana Jana Borutę...
    Zapraszamy Szanownego Pana Jana Borutę...
  • kredyt z ratą
    12.10.2011
    Czy wyrażenie kredyt z niską ratą, z wysoką ratą jest poprawne? Czy jest potoczne, czy należy do ogólnej odmiany polszczyzny? Można je często znaleźć w prasie i reklamie.
  • Byłem wczoraj u Pana, ale go nie było
    6.10.2011
    Witam,
    jestem właśnie na etapie przypominania sobie opowiadań o Sherlocku Holmesie i spotykam się tam często ze zdaniami w stylu: „Byłem wczoraj u Pana, ale go nie było” albo „Wychodząc od Pana, widziałem jego córkę”. Czy takie zdania są poprawne? Czy może po prostu kiedyś się tak mówiło, a z czasem to ewoluowało? Dzisiaj powiedzielibyśmy pewnie: „Byłem wczoraj u Pana, ale Pana nie było” i „Wychodząc od Pana, widziałem Pana córkę”.
    Pozdrawiam,
    Bartosz Piec
  • Kiedy Pan, kiedy pan?
    2.10.2011
    Moje pytanie dotyczy stosowania form grzecznościowych w piśmie urzędowym. W pierwszym fragmancie zwracamy się do konkretnej osoby: „Odpowiadając na Pana pismo z dnia..”, w drugim przykładzie piszemy o konkretnej osobie, ale pismo skierowane jest do innego adresata: „Zwrócił się z prośbą o wyłożenie projektu do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie Urzędu Gminy oraz o pisemne poinformowanie wł. lasu Pana Jana Nowaka o wyłożeniu tego projektu”. Czy w obu przypadkach zwrot Pan powinien być pisany wielką literą?
  • wpół do dwudziestej?
    20.09.2011
    Niedawno mimochodem na pytanie „Która jest godzina?” odpowiedziałem: „Jest wpół do dwudziestej”. Moje pytanie brzmi tak: czy popełniłem błąd językowy w mojej odpowiedzi?
    Zazwyczaj wyrażenie wpół do występuje w połączeniu z tym potocznym sposobem podawania czasu, zawężonym do dwunastu liczebników odpowiadających godzinom. Czy użycie go z formalną normą podawania godzin jest błędem?
  • oficjalna dewulgaryzacja?
    17.09.2011
    Czy słowo zajebiście jest wulgaryzmem? Czytałam już odpowiedzi na to pytanie, ale coraz częściej słyszę, że doszło do oficjalnej dewulgaryzacji tego słowa.
  • Szanowny Panie Kowalski!
    17.09.2011
    Dzień dobry.
    Mam pytanie z zakresu grzeczności językowej. Powszechnie wiadomo, że zwracanie się po nazwisku nie jest eleganckie, np. Panie Kowalski. Sugeruje się raczej zwracanie poprzez Szanowny Panie. A co w razie połączenia obu tych konstrukcji, tzn. Szanowny Panie Kowalski? W ten sposób zwrócono się do mnie w korespondencji mailowej, ale forma ta nie wydała mi się ani grzeczna, ani zbytnio udana. Czy mają Państwo podobne odczucia?
  • żeńskie nazwy stanowisk
    13.09.2011
    Witam!
    Mam problem z żeńskimi formami nazw takich stanowisk, jak konserwator zabytków, kurator oświaty, dyrektor generalny. Jak jest poprawnie: wojewódzka konserwator zabytków Anna Kowalska czy wojewódzki konserwator zabytków Anna Kowalska? Podobnie sprawa wygląda z kuatorem: wojewódzka czy wojewódzki kurator oświaty Anna Kowalska?
    Dziękuję i pozdrawiam
  • zaimki w zwrotach do czytelnika
    13.09.2011
    Szanowni Państwo!
    Zaimki Twój, Ci, Ciebie w listach czy pamiętnikach piszemy dużą literą. Jeśli natomiast za pomocą tych zaimków zwracać się będzie autor książki-narrator do czytelnika, to również zapisujemy je wielką literą? Nagromadzenie tych zaimków we wspomnianej książce ma być dość duże.
    Pozdrawiam
    Agnieszka Adamska
  • dorodna kobieta
    30.06.2011
    Dzień dobry.
    Czy można uznać, że określenie dorodna kobieta ma negatywny wydźwięk?
  • Jak się zwracać do doktora habilitowanego?
    22.06.2011
    Czy do osoby posiadającej stopień doktora habilitowanego, która nie jest zatrudniona na stanowisku profesora (nie ma też tytułu naukowego profesora), można się zwracać: panie profesorze, czy też odpowiednią formą będzie wyłącznie panie doktorze?
  • nasz i Wasz
    17.06.2011
    Witam,
    bardzo proszę o pomoc. Nurtuje mnie niewiedza o poprawności bądź niepoprawności pewnych dwóch zdań, mianowicie" „Dlaczego warto szkolić się w Naszym Ośrodku(...)” oraz „U Nas zajęcia teoretyczne prowadzone są 3 razy w tygodniu (...)”. Czy zaimek przymiotny nasz piszemy z dużej litery, tak jak w wyżej cytowanym zdaniu?
  • najpierw kobieta czy znajomy?
    15.06.2011
    Szanowni eksperci,
    proszę o pomoc w odmianie nazwisk w bierniku l. mnogiej: Jemioło, Tabin, Olbert, Rozmus, Żero, Kiełbasa, Gurgul. Jaką należy przyjąć kolejność płci na zaproszeniach, jeśli na jednym zaproszeniu zapraszam dwie niespowinowacone ze sobą osoby odmiennej płci i bliżej znam mężczyznę niż kobietę? Czy decydującym kryterium jest zawsze kryterium grzecznościowe (wtedy kobieta), czy też mogę albo wręcz powinienem wpisać najpierw mężczyznę, gdyż jego znam bliżej?
    Pozdrawiam
    Kamil
  • ona, czyli pani Kowalska
    14.06.2011
    Rozmowa asolwenta z sekretarką szkoły. Czy można w takich sytuacjach mówić: „W jakich godzinach pani Kowalska jest w szkole, bo to właśnie ona była moją wychowawczynią”, czy może lepsze jest: „W jakich godzinach pani Kowalska jest w szkole, bo to właśnie pani Kowalska była moją wychowawczynią”? Czy pomimo odpowiednich zwrotów ten zaimek ona burzy ton pełen poszanowania, acz naturalny? Proszę o odpowiedź:)
  • problem a adresem
    31.05.2011
    Witam,
    czy adresując pismo do osoby zajmującej w danej instytucji konkretne stanowisko, należy nazwę tej instytucji odmienić? Przykładowo:
    Szanowny Pan
    Jan Kowalski
    Dyrektor
    Przedsiębiortwa Handlowo-Usługowego
    czy
    Szanowny Pan
    Jan Kowalski
    Dyrektor
    Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe?
    Pozdrawiam
    IK
  • Rosjanie, Sowieci czy „ludzie radzieccy”?
    13.05.2011
    Moje uszanowanie! Czy po polsku można nazwać jednym wyrazem obywateli byłego ZSRR? Rosjanie to nie zawsze prawda, bo może chodzić o przedstawicieli innej narodowości. Sowieci to w zasadzie deklaracja polityczna mówiącego. Czy jest jakieś trzecie wyjście?
    Pozdrawiam serdecznie
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego