Wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko, co dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • prowincjonalny

    14.07.2020

    Jak należy prawidłowo tworzyć przymiotnik określający rząd prowincji? Od 24 lat mieszkam w Kanadzie i razi mnie określenie władz prowincji słowem prowincjonalne. Sam uparcie używam słowa prowincyjny, bo prowincjonalny ma dla mnie wyraźnie negatywny wydźwięk, ale nie znalazałem pomocy w żadnym z przeglądanych słowników. Proszę o wsparcie w walce z osobami, które przedkładają autorytet słowa drukowanego nad zwykłe odczucie prawidłowości językowej.

  • londyner

    14.07.2020

    Co dokładnie oznacza słowo londyner? Pochodzi z Zaklętych rewirów Worcella (prawdopodobnie jest to jakiś rodzaj pracownika hotelu lub restauracji).

  • O przegłosach
    14.07.2020
    Proszę o wyjaśnienie i podanie nazwy procesu, który zaszedł w języku polskim, wskutek którego „e” bądź jać zamieniają się w „io” i porównanie go z podobnym zjawiskiem w języku rosyjskim i wyjaśnienie ewentualnego pokrewieństwa. Zjawisko w obydwu językach nie zawsze lub wręcz rzadko się pokrywa, np. pl pieśń piosenka, ale ru piesnia piesenka; pl. anioł, ale ru angieł; pl miotła, ale ru mietła. Czasem jednak pokrywa się, np. w imieniu Piotr bądź słowie pomiot.
    Dziękuję za info!
  • Tytuł filmu jako podmiot
    14.07.2020

    Witam, jestem początkującym tłumaczem, pracuję jako ochotnik przy pewnej stronie.


    Mam pewien problem z odmianą czasownika przez rodzaje po nazwie własnej pochodzenia obcego. Oto przykładowe zdanie: „Nazwa filmuzostał / została / zostało stworzony / stworzona / stworzone w 1999 roku.


    Zależy mi na zachowaniu oryginalnej struktury zdania. Niestety angielskie was created nie wskazuje, jakiego rodzaju czasownika powinienem użyć.


    Z góry dziękuję za odpowiedź.

  • witkacyzmy

    13.07.2020

    „Zjeść, poczytać, pogwajdlić, pokierdasić i pójść spać” ( Witkacy, Szewcy). Podejrzewam, że za tą gwarą (?) kryją się znaczenia nie całkiem przyzwoite, ale skoro już młodzież czyta, to niech czyta ze zrozumieniem. Co to znaczy kierdasić i gwajdlić?

  • Frazeologizm z gajowym
    13.07.2020
    Szanowni Eksperci,
    uprzejmie proszę o wyjaśnienia genezy ironicznego powiedzenia być odważny jak żydowski gajowy, spotykanego jeszcze dziś wśród starszego pokolenia Polaków. Jeśli dobrze rozumiem, porzekadło to odwołuje się do stereotypowej tchórzliwości Żydów, ale dlaczego pojawia się w nim akurat gajowy?
    Z wyrazami szacunku
    Piotr Michałowski
  • Epidemiczny, epidemiologiczny
    13.07.2020
    Dzień dobry,
    moje pytanie dotyczy obecnej sytuacji zagrożenia epidemicznego. No właśnie, mamy zagrożenie epidemią, więc epidemiczne, a czy ankieta, którą wypełniają interesanci w naszym urzędzie, dotycząca występowania objawów zakażenia, ewentualnego kontaktu z osobą zakażoną itp. to ankieta epidemiczna, czy epidemiologiczna?
    Z góry dziękuję za poradę.
  • Biernik, dopełniacz, a może narzędnik?
    13.07.2020
    Czy zaimka taki w zdaniu Ktoś go (tu zaimek) zaprojektował, ktoś go (tu zaimek) wybudował użyjemy w bierniku (taki) czy w dopełniaczu (takiego)?
  • bakalaureat, bakalaureatalny
    13.07.2020
    Szanowni Państwo,
    bardzo proszę o rozwianie mojej wątpliwości odnoście wyrazu bakalaurealny, którym posłużył się pan prof. Jan Hartman w swoim wpisie na blogu: „Znów te debilne matury! Kiedy wreszcie rozewrze się ziemia i pochłonie ten groteskowy system zorganizowanego zidiocenia, który nazywa się szkołą, każdej wiosny oddający się bezwstydnym bakalaurealnym dionizjom, kędy szklane domy, gdy kasztan zakwita i ptaszę kwili bukolicznie!”. Czy jest to poprawna forma?
    Z poważaniem
    Bartłomiej Dudek
  • coś czyni kogoś, coś
    10.07.2020
    Często widuję zdania typu Wysoka iglica czyni Pałac Kultury i Nauki wyższym o x metrów. Chodzi mi o użycie sformułowania czyni go – wydaje się, że jest to kalka angielskiego makes him, w większych dawkach takie zdania brzmią manierycznie i konstrukcje tego typu powinny być z literackiej polszczyzny eliminowane. Proszę o opinię.
  • o z miejscownikiem
    10.07.2020
    Dzień dobry! Czy w języku polskim forma gramatyczna typu dziewczyna o długich włosach ma jakąś specjalną nazwę? Tzn. forma miejscownika dla opisywania cech i właściwości osób czy przedmiotów podobnie jak genetivus qualitatis w łacinie? Z góry dziękuję!
  • altmed, altprawica
    10.07.2020
    Szanowna Poradnio!
    Czy mogłabym prosić o odniesienie się do zyskującej na popularności cząstki alt (alternatywny)? Pojawia się ona m.in. w takich słowach jak alt-med/altmed czy alt-prawica/altprawica. Który z zapisów należałoby stosować w publikacjach książkowych i artykułach w prasie?
    Serdecznie pozdrawiam
    Mira Perlińska
  • brać wziąć kogoś, coś za wzór
    10.07.2020
    Przeczytałam w gazecie właśnie takie zdanie: Najlepiej sprawa ma się w wielkiej Brytanii, którą możemy brać za wzór. Czy za wzór można coś wziąć, czy jest to jednak kalka z angielskiego?
  • Życie minęło szybko, jakby otworzyć i zamknąć drzwi
    10.07.2020
    Szanowni Państwo,
    Kto pierwszy powiedział, że życie mija tak, jakby otworzyć i zamknąć drzwi?
    Czy jest to polskie powiedzenie?
    Dlaczego akurat drzwi?
    Mam wrażenie, że częściej słyszałam powiedzenia, które straszą niż pocieszają i wyrażają wdzięczność. To brzmi mądrze ale jest bardzo negatywnie naładowane.
    Jakie jest przeciwne temu, pozytywne powiedzenie, które podkreśla dobro wynikające z upływu czasu i zmian oraz wdzięczność pomimo wszystko?
    Joanna
  • Interpunkcja okoliczników
    9.07.2020
    Dzień dobry,
    czy w zdaniu: Ze względu na czas trwania wizyty akceptujemy zaproponowane wynagrodzenie – należy postawić przecinek przed akceptujemy? Jeżeli tak, to dlaczego?
    Łączę pozdrowienia,
    Czytelnik.
  • myślnik ujednoznaczniający
    9.07.2020
    Czy bez zmieniania szyku to zdanie jest poprawne interpunkcyjnie?
    „W związku z zamknięciem bibliotek do 25 marca login i hasło do platformy można otrzymać zdalnie.”
    Ja zrozumiałem je tak, że login i hasło można dostać tylko do 25 marca, ale można je też odczytać tak, że to biblioteki są zamknięte do 25 marca.
  • Liczebniki zbiorowe w odwrocie?
    9.07.2020
    Ostatnio prawie w ogóle nie widuję liczebników zbiorowych – rodziny mają dwójkę czy piątkę dzieci, nie dwoje czy pięcioro. Dotyczy to nawet polszczyzny oficjalnej. Wydaje się, że w języku pisanym powinny jednak być stosowane liczebniki zbiorowe, a sformułowania typu dwójka czy piątka dzieci ma charakter potoczny. Czy mam rację?
  • Kalki z angielskiego
    9.07.2020
    Takie zdanie znalazłam dziś w prasie: Z jakiegoś powodu komórki fazy REM są pierwszymi, które chorują. Dawniej napisałoby się Z jakiegoś powodu komórki fazy REM chorują pierwsze, a przykład z prasy wygląda na zupełnie zbędną, wprowadzającą nadmierną rozwlekłość, kalkę z angielskiego. Proszę o opinię.
  • Bianca
    9.07.2020
    Dzień dobry,
    koleżanka we Włoszech nadaje swojej córce imię Bianca. Jaka będzie prawidłowa odmiana tego imienia w języku polskim? Zastosowałam analogię z Lorki, ale wtedy z narzędnika znika nam to wygodne k i mamy: z Biancą. Czy przypadkiem poprawna nie byłaby także forma: z Bianką?
    Dziewczynka będzie w połowie Polką, więc bardzo zależy nam na rozstrzygnięciu tej kwestii i poznaniu prawidłowych form.
    Pozdrawiam serdecznie
    Kamila Goszczyńska
  • Polak-katolik v. Polak katolik
    8.07.2020
    Encyklopedia PWN zawiera hasło Polak-katolik o znaczeniu ‘stereotyp historyczny, ukształtowany w XVII w.’. W różnych tekstach można jednak spotkać zestawienie Polak katolik (= Polak wyznania katolickiego). Czy pisownię z łącznikiem można uznać za prawidłową?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!