znaczenie

Tu powiemy ci, jakie znaczenia mają interesujące cię słowa. Dowiesz się, których słów nie należy łączyć, a których nie powinno się używać w określonych sytuacjach lub kontekstach. A jeśli nie znasz jakiegoś słowa, pomożemy ci je znaleźć.

  • dyżur i ostry dyżur

    11.01.2024
    11.01.2024

    Szanowni Państwo,

    co dokładnie oznacza dyżur?

    Podstawowa definicja pojęcia dyżur wskazuje na pełnienie obowiązków i okres pełnienia.

    Definicja pojęcia ostry dyżur wskazuje na okres i „obowiązek przyjmowania wszystkich chorych”, czyli raczej gotowość.

    Z kolei w Kodeksie pracy (art. 1515) znajdziemy już wprost „gotowość” i wzmiankę o tym, że jest możliwe „mieć dyżur”, a nie wykonać pracy.

    Dwie ostatnie definicje zdają się lekko kontrastować z pierwszą, w myśl której nie tylko gotowość jest potrzebna, ale też pełnienie. Czy w tej pierwszej definicji po średniku (lub nawet przed : ) nie miało być:

    „też: okres pozostawania w gotowości do pełnienia tych obowiązków”?

    Z góry dziękuję!

  • Interpretacje zdania z testu

    7.01.2024
    7.01.2024

    Proszę o rozwianie moich wątpliwości dotyczących dwuznaczności pytania o podtytuł „Konrada Wallenroda”: który brzmi „Powieść historyczna z dziejów litewskich i pruskich”.

    Zgodnie z podtytułem utwór jest powieścią historyczną. Prawda/Fałsz

    1. interpretacja:

    Utwór jest p. hist., tak jak stwierdza podtytuł.

    Tu odp. to: fałsz, gdyż jest to p. poetycka, w tym miejscu można użyć 3 znacz. zgodny — „nie sprzeczny z czymś”. „Nie sprzecznie z podtytułem utwór jest…” — to fałsz. Tu 2. cz. jest właść. pytaniem, a 1. tylko dookreśla, że tak stwierdza podtytuł.

    2:

    Podtytuł wskazuje, że utwór jest p. historyczną. Tutaj odp. to prawda. Tu to 1. Cz. zdania jest nadrzędna i jest to pyt. tylko o podtytuł.

  • postać

    6.01.2024
    6.01.2024

    Dzień dobry,

    czy poprane jest wypowiadanie się o osobach, używając określenia postać. Np. „(...) wyjątkowej wystawie poświęconej życiu i działalności tej wybitnej postaci” lub „wybitnej postaci polskiej ekonomi”. Czy zwrot „postaci” powinien być używany tylko w stosunku do postaci fikcyjnej, stworzonej w literaturze?

  • bąbelek

    5.01.2024
    5.01.2024

    Skąd wzięło się stwierdzenie bąbelek używane w stosunku do dziecka?

  • efektywnie

    3.01.2024
    3.01.2024

    Dzień dobry,

    czy można używać słowa efektywnie w znaczeniu «w rezultacie», «w rzeczywistości» (analogicznie to angielskiego effectively)?

    Pozdrawiam

  • Redagujemy przepis kulinarny

    2.01.2024
    2.01.2024

    Jak należy prawidłowo zapisać składnik w przepisie: „250 g filetów z dorsza” czy „250 g filetu z dorsza”?

  • Zakres liczbowy

    1.01.2024
    1.01.2024

    Napisano w piśmie do mnie, że lokale 1 – 13 (jeden spacja myślnik spacja trzynaście) będą mieć wymieniane wodomierze. Czy autor, stawiając spację przed myślnikiem i po nim, chciał powiadomić, że chodzi o DWA lokale, tylko o numerze jeden i trzynaście, czy też o lokale OD 1 DO 13, a więc 1, 2, 3, 4... do 13 włącznie?

    Czy potwierdzicie Państwo, że istnieje zasada, że jeśli jest spacja przed i po myślniku w takich zapisach, to chodzi TYLKO o DWA numery czegoś (mieszkań, etc)? Uprzejmie proszę o rozstrzygnięcie. Być może nie posłużyłam się nazwami „dywiz”, „półpauza” itd – nie jestem ekspertem.

    Z szacunkiem

    Katarzyna

  • Zadzwonię, gdy odbiorę pampersy

    30.12.2023
    30.12.2023

    Dzień dobry, oto pytanie:

    powiedziałem, że zadzwonię, gdy odbiorę pampersy z apteki (6 paczek po 30 szt.). Rozmówczyni zinterpretowała to w ten sposób, że gdy odbiorę w aptece. Ja, że gdy odbiorę w sensie zaniesienia ich do domu. Kto prawidłowo to zinterpretował?

    Kontekst, podany przez rozmówczynię:

    Moim zdaniem ważny jest jeszcze wstęp, że rozmawialiśmy w drodze do apteki, jak doszedłeś to ja powiedziałam, żebyś zadzwonił jak odbierzesz pampersy, na co ty, że ok itd.

    Pozdrawiam

    Marek Kłosowski

  • uciąć

    25.12.2023
    25.12.2023

    Czy można "uciąć" czyjąć wypowiedź, czy tylko własną?

  • akolita

    25.12.2023
    25.12.2023

    Czy słowa akolici można użyć również w kontekście negatywnym?

  • wspak i niepowaga

    22.12.2023
    22.12.2023

    Szanowni Państwo,

    mam dwa pytania, ale oba dotyczą neologizmów:

    1. czy wyraz „wspak” może być traktowany jako rzeczownik określający słowo lub liczbę zapisaną wspak, np. „zaryw jest wspakiem słowa wyraz”. Dodam, że wśród krzyżówkowiczów i skrablistów takie traktowanie wspaku jest przyjęte.

    2. czy poprawne jest użycie słowa „niepowaga”, którego brak w słownikach, ale które pojawia się w tekstach, nawet nie byle kogo, bo np. pisarza Adolfa Rudnickiego https://nfjp.pl/lemma/niepowaga

    Z poważaniem

    mp

  • Przypowieść O miłosiernym Samarytaninie

    20.12.2023
    20.12.2023

    Jaka jest poprawna pisownia „przypowieść o miłosiernym Samarytaninie” czy „przypowieść o miłosiernym samarytaninie” w przypadku cytowania z Biblii? Czy obie formy można uznać za poprawne ze względu na wariantywność pisowni frazeologizmów?

  • ikona, ikoniczna postać

    19.12.2023
    19.12.2023

    Dzień dobry,

    piszę do państwa z zapytaniem czy stwierdzenie „Napoleon jest ikoniczną postacią” jest poprawne czy jednak powinno się mówić „Napoleon jest Ikoną”?

    Z poważaniem

    Wojciech Belniak

  • odpowiedzialny

    18.12.2023
    18.12.2023

    Do której z podanych na stronie definicji słowa „odpowiedzialny” pasuje przykład: „To człowiek odpowiedzialny za sukces firmy” oraz podobne przykłady, w których mówimy o osobach, które przyczyniły się do osiągnięcia pozytywnych rezultatów?

  • NGO-izacja

    16.12.2023
    16.12.2023

    Szanowni Państwo,

    czy poprawny pod względem pisowni jest wyraz „NGO-izacja”? Co dokładnie oznacza i czy posiada czysto polski synonim?

    Z wyrazami szacunku

    Czytelniczka

  • zajechać, zajeździć, zajeżdżać

    15.12.2023
    15.12.2023

    Często spotykam się z formą „zajechać” używaną zamiast „zajeźdźić” w kontekście intensywnego zużywania przedmiotów. Czy jest to uznawane za błąd językowy, czy może być akceptowalne jako mniej formalna alternatywa?

  • oporny na coś

    15.12.2023
    15.12.2023

    Proszę o konsultację odnośnie poniższego zdania z przymiotnikiem oporny:


    „Wariant Arcturus ma być bardziej zakaźny niż jego poprzednicy. Może być także oporny na odporność nabytą dzięki szczepieniom lub przebytym w przeszłości infekcjom.”


    Wirus oporny na odporność – wydaje mi się być błędem zarówno logicznym oraz złego użycia znaczenia słowa oporny. Proszę o pomoc.

  • demagog

    12.12.2023
    12.12.2023

    Co oznacza współcześnie słowo „demagog“.

  • wgląd do dokumentów/ w dokumenty

    5.12.2023
    5.12.2023

    Jak należy rozumieć zwrot „wgląd w dokumenty”? Czy jest to wyłącznie możliwość przeczytania dokumentu, czy również zrobienia notatki lub skopiowania?

  • kupić (sobie) + CO + (CZYM)

    28.11.2023
    28.11.2023

    Czytając czasem recenzje na portalach książkowych obserwuję istną pandemię zwrotu: „książka mnie kupiła”, co ma znaczyć, że autorka/książka przekonała mnie do siebie. Bywa jeszcze lepiej, bo ktoś, chcąc powiedzieć to samo, pisze: „autorka mnie przekupiła”, a ktoś inny: „autor, kupił mnie swoim debiutem, mam wszystkie jego książki”. Mnie to bardzo razi. Czy permisywność naszych językoznawców daje szansę temu absurdalnemu zwrotowi na wejście do słowników? Byłoby to okropne moim zdaniem... Bardzo mnie ten zwrot razi, a znaleźć go można już niemal w co trzeciej recenzji.

    Pozdrawiam

    A. Cencora

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego