odmiana

Podajemy rozstrzygnięcia wszelkich problemów związanych z odmianą słów: czy dane słowo w ogóle się odmienia, jak je odmieniać, czy ma liczbę mnogą, czy dopełniacz ma końcówkę -u czy -a, jak brzmi w czasie przyszłym, jaki jest jego wołacz.

  • Czas przyszły złożony w polszczyźnie

    29.05.2023
    29.05.2023

    Szanowni Państwo,

    chciałem spytać o formy wyrażania przyszłości na przykładzie zwrotu „będe pracował”. Dla mnie jest tu jakaś sprzeczność — jak można jednocześnie w przyszłości i w przeszłości, w końcu będę to przyszłość, a pracował to przeszłość (w dodatku 3 osoba liczby pojedynczej). Będę tym bardziej mi nie pasuje. Już ma wiele więcej sensu, żeby mówić będę pracować. Proszę o odpowiedź.

    Pozdrawiam

  • Szaolin

    28.05.2023
    28.05.2023

    Szanowni Państwo,

    jak należy poprawnie pisać nazwę znanego klasztoru: Shaolin czy Szaolin? A może obie formy są równie poprawne? Bardzo chciałabym się także dowiedzieć czy i jak poprawnie odmieniać tę nazwę przez przypadki?

    Z wyrazami szacunku

    Olga Świder

  • Chełmy w dopełniaczu

    27.05.2023
    23.05.2023

    Dzień dobry,

    wg internetowego Słownika gramatycznego języka polskiego dopełniacz słowa „Chełm” w znaczeniu ‘miasto w województwie lubelskim’ brzmi „Chełma”, a jako dzielnica Gdańska ma formę „Chełmu”, choć jak można przeczytać w poradzie o tytule „Chełm gdański”, nie jest to takie jednoznaczne. Wg tej porady, nazwy wsi, przysiółków, osad i dzielnic mogą mieć w dopełniaczu końcówkę -a albo -u. A jaką formę ma dopełniacz, jeśli chodzi o „Chełm” w znaczeniu: 1) mezoregion stanowiący część Wyżyny Śląskiej; 2) jezioro w województwie zachodniopomorskim w gminie Łobez; 3) góry w województwie małopolskim (w Beskidzie Niskim, Beskidzie Wyspowym, Beskidzie Makowskim)?

  • Jaskinia Niedźwiedzia

    25.05.2023
    25.05.2023

    Dzień dobry,

    chciałam zapytać, jak się powinno odmieniać nazwę „Jaskinia Niedźwiedzia”? „Byliśmy w Jaskini Niedźwiedzia?”czy „Byliśmy w Jaskini Niedźwiedziej”?

    Dziękuję

    pg

  • dno w D l.mn.

    21.05.2023
    21.05.2023

    Szanowni Państwo,

    jak brzmi poprawna forma dopełniacza liczby mnogiej od wyrazu „dno”? Czy jest to „dnów” czy „den”, czy też jeszcze inna?

    Pozdrawiam serdecznie!

  • Odmiana męskiego imienia Nicola

    18.05.2023
    18.05.2023

    Dzień dobry,

    jeden z piłkarzy polskiej reprezentacji w piłce nożnej nosi włoskie imię NICOLA, zastanawiam się nad poprawna odmianą męskiej wersji tego imienia. W szczególności chodzi o celownik, czy powinno być Nikoli ( Zalewskiemu), czyli identycznie jak w wersji żeńskiej imienia, czy też Nikola (Zalewskiemu)?

    Z góry dziękuję za pomoc :)

    Alicja

  • Odmiana nazwiska Ramsay

    18.05.2023
    18.05.2023

    Jak odmieniać nazwisko Ramsay?

    Z góry dziękuję

    D.

  • udosłowniać

    17.05.2023
    17.05.2023

    Dzień dobry,

    jak prawidłowo powinien brzmieć aspekt niedokonany czasownika „udosłownić” (nieobecnego w słowniku PWN, ale wyszukiwalnego m.in. w Narodowym Korpusie Języka Polskiego i w innych miejscach)? Spotkałam się zarówno z „udosłowniać” jak i „udosławniać” i oba zapisy wydają się poniekąd uzasadnione, więc zastanawia mnie, czy są one równoprawne?

  • Zaleska

    16.05.2023
    16.05.2023

    W poradzie https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Mickiewiczowie-dzisiaj;7223.html użyta jest forma „Katarzyna Kolenda-Zaleska”, a dlaczego nie Kolenda-Zaleski, skoro forma żeńska nazwiska jest nieurzędowa? Wszystkie kobiety, które wyszły za mąż za Kowalskiego piszą się Kowalska, ale za Nowaka noszą nazwisko Nowak?

  • custom

    10.05.2023
    10.05.2023

    W świecie motocyklistów używa się pojęcia "custom". Czy w poświęconej motoryzacji książce można odmieniać to pojęcie (jeździł customem?).

    Z góry dziękuję

    D.

  • Nazwisko Kolendo

    10.05.2023
    10.05.2023

    Jak powinno odmieniać się nazwisko "Kolendo"? Dla mnie nienaturalna jest odmiana nazwiska w liczbie pojedynczej, np. Rafałowi Kolendowi. Dotychczas byłem święcie przekonany, że mojego nazwiska się nie odmienia, a jednak np. Facebook używa odmiany nazwiska, a wiele różnych dyplomów mam z nazwiskiem nieodmienionym. Forma nieodmieniona jest bardziej naturalna, np. narzędnik (razem z): "Rafałem Kolendem" brzmi bardzo dziwnie i naturalniej brzmiałoby "Rafałem Kolendo". Czy zatem nazwiska zakończone na "endo" nie powinny mieć formy nieodmiennej?

  • Dopełniacz liczby mnogiej rzeczownika dioda

    3.05.2023
    3.05.2023

    Dzień dobry!

    Chciałem zapytać o dopełniacz wyrazu dioda. Na zasadzie analogii z takimi wyrazami jako broda, woda, kłoda czy zgoda, spodziewałbym się odmiany diód (bród, wód, kłód, zgód), . Tym czasem widzę, że dominuje "diod". Proszę o Państwa opinię.


    Pozdrawiam

    Marcin Nowak

  • Rabka-Zdrój-Słone i Rabka-Zdrój-Zaryte

    2.05.2023
    2.05.2023

    Dzień dobry!

    Rabka-Słone czy Rabka Słone?

    https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Prokuratura-Rejonowa-dla-Wroclawia-Psie-Pole;21123.html – tu zalecana pisownia z łącznikiem

    tu: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Krowodrza-Gorka;19723.html w odpowiedzi eksperta Rabka Zaryte i Zawoja Policzne bez dywizów

    tu zaś Rabka-Zaryte: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/kielo-cud;9269.html I 2 kwestia: do Rabki(-)Słone czy do Rabki(-)Słonego?

    Bardzo dziękuję.

    BT

  • Odmieniamy nazwiska par małżeńskich na zaproszeniach

    1.05.2023
    1.05.2023

    Dzień dobry,

    Mamy z narzeczonym dylemat jak prawidłowo odmienić nazwiska niektórych gości w zaproszeniach. Czytałam w poradni, że wszystkie nazwiska się odmienia. Narzeczony uważa, że część nazwisk w formie odmienionej brzmi "pospolicie" i zaproszeni goście poczują się urażeni. Myślę jednak, że nieodmienione nazwiska wyglądają nienaturalnie.

    Nazwiska nieodmienione: Olewnik, Majchrzak, Zduńczyk, Miłek, Frącek, Kulik, Jańczuk, Dąbrówka, Perzyna, Gorczyca, Soja, Spychała, Łątka.

    Czy poprawnie będzie zaprosić Annę i Adama: Olewników, Majchrzaków, Zduńczyków, Miłków, Frącków, Kulików, Jańczuków, Dąbrówków, Perzynów, Gorczyców, Sojów, Spychałów, Łątków?

    Dziękuję za odpowiedź,

    Paulina i Dariusz

  • Nazwisko Czornyj

    30.04.2023
    30.04.2023

    Dzien dobry, jak prawidłowo odmieniać nazwisko "Czornyj"? Widzę Czornego czy widzę Czornyja? Idę z Czornym czy idę z Czornyjem?

    Pozdrawiam

    K.J.

  • Nikola w wołaczu

    29.04.2023
    29.04.2023

    Dzień dobry.

    Która forma wołacza jest poprawna, jeśli chodzi o imię Nikola:

    Nikolo czy Nikolu?

    Będę wdzięczna za odpowiedź.

    Pozdrawiam

  • Rick junior

    28.04.2023
    28.04.2023

    Szanowni Państwo,

    chciałbym zadać pytanie dotyczące imion angielskich, które składają się z inicjału pierwszego imienia i słowa "Junior", np. "R.J.", co oznacza "Rick Junior". Czy skrót angielski z kropkami i bez spacji jest również poprawny w polskiej pisowni, czy raczej powinno się stosować zapis "RJ"? Jak wygląda odmiana tych inicjałów? Czy powinno się pisać "R.J.'a", "R.J.'owi", itp.?


    Z poważaniem,

    Adrian

  • LaLiga

    25.04.2023
    25.04.2023

    Dzień dobry,

    proszę o rozwianie moich wątpliwości dotyczących pisowni LaLiga. W internecie znajduję formę La Liga i LaLiga, jest forma nieodmienna "w La Liga" i odmienna "w La Lidze". Będę wdzięczna za pomoc

    Anna J.

  • ChatGPT

    25.04.2023
    1.04.2023

    Czy (i ewentualnie jak) powinno się odmieniać nazwę szalenie ostatnio popularnej aplikacji ChatGPT? Spotkałam się z artykułami w mediach, w których nazwa ta nie była odmieniana, ale widziałam też, że część autorów decyduje się na odmianę, posiłkując się przy tym spacją, np. „Chatowi GPT”. Które rozwiązanie jest właściwe (a jeśli odmiana, to ze spacją czy bez)?

  • Feminatyw (ta) doktora i jego skrót

    22.04.2023
    22.04.2023

    Dzień dobry,

    jak wygląda odmiana skrótu od feminatywu „(ta) doktora”?

    Z góry dziękuję za odpowiedź

    DN

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego