nazwy własne

 
W tym miejscu znajdziesz wszystko, co chcesz lub powinieneś wiedzieć o nazwach własnych. Dowiesz się, które z nich piszemy małą literą, od których powstały przymiotniki a od których nie, czy od nazwy każdej miejscowości można utworzyć nazwę jej mieszkańca. Poznasz rozstrzygnięcia problemów związanych z nazwiskami i ich odmianą. A jeśli jakiejś odpowiedzi nie znajdziesz, możesz zadać pytanie naszym ekspertom.
  • Safiya
    23.04.2002
    Szanowny Panie,
    Jak powinna wyglądać odmiana żeńskiego imienia Safiya (imię Nigeryjki skazanej na ukaminowanie, o której ostatnio głośno było w mediach)? Czy dopuszczalna jest forma Safiyi, Safiyę, czy raczej powinna to być forma Safii, Safię?

    Dziekuję za odpowiedź.
    Elżbieta Wichrowska
  • Oliwia i Zofia
    19.04.2002
    Jak prawidłowo powinny odmieniać się przez przypadki w liczbie pojedynczej imiona Oliwia i Zofia?
  • nazwy mieszkańców
    18.04.2002
    W j. polskim wielką literą piszemy nazwy mieszkańców krain geogr. i państw, czy miast też?
    Jak utworzyć nazwy mieszkańców od: Dalmacji, Damaszku, Teheranu, Transylwanii, Hany(hanak?), Liptowa, Zahoria(zahorak?), Alabamy, Archangielska, Alabamy, Arnhem, Bahamów, Baltimore, Barcelony, Belfasu, Bermudów, Bilbao, Bogoty, Brighton, Brna, Bukaresztu, Capri, Cordoby, Dachau, Dakaru, Dortmundu, Dubrownika, Edinburghu. Florydy, Frankfurtu, Gemeru, Gibraltaru, Głuchołazów, Granady, Haagi, Istambułu, Jeruzalem, południowej Ameryki, Kandaharu, Karwiny, Kopenhagi, Krymu, Kisuc, Lichtensztajnu, Liverpoolu, Madrytu, Ołomuńca, Opawy, Ostrawy, Pilzna, Quebecku, Rotterdamu, Sewastopolu, Sztokholmu, Strasbourgu, Tokaju, Transylwani, Użhorodu, Verony, Waszyngtonu, Wieliczki i Genewy?

    Byłbym bardzo wdzięczny za odpowiedż, pozdrawiam
    W. Borkowski
  • Pahonia
    18.04.2002
    Jak wymawiamy i odmieniamy (interesuje mnie przede wszystkim dopełniacz) białoruską gazetę "Pahonia"?
  • Rumi, ale Warmii
    16.04.2002
    Zastanawiamy się z kolegą, jaka właściwie jest poprawna forma nazwy miejscowości Rumia w dopełniaczu: Rumi czy Rumii? Podobna nazwa - Warmia - otrzymuje końcówkę -ii, natomiast trójmiejskie dzienniki piszą Rumi. Proszę o wyjaśnienie, jaką zasadą należy się kierować w podobnych przypadkach. Z góry dziękuję za pomoc.
  • Compaq
    16.04.2002
    Jak odmieniać nazwę firmy Compaq? Chodzi mi głównie o narzędnik: Compaqiem czy Compakiem? Dziękuję za odpowiedź.
  • średzki
    16.04.2002
    1. Dlaczego przymiotnikiem od Środy Śląskiej jest średzki?
    2. Czy istnieje różnica w powstawaniu nazw miejscowych wsi i miast?
  • Michaił czy Michał Bułhakow
    12.03.2002
    "Słownik nazw własnych" J. Grzeni oraz "Nowy słownik ortograficzny PWN" pod red. E. Polańskiego podają, kiedy polszczymy imię osoby narodowości innej niż polska. Zgodnie z tymi zasadami w obydwu wymienionych źródłach w części słownikowej można znaleźć Michaiła Bułhakowa. Tymczasem Bułhakow pojawił się jako Michał (spolszczony) w książkach wydanych przez: Czytelnika, Ossolineum, PIW, Znak, Wydawnictwo Dolnośląskie, Luk, MUZĘ SA i jeszcze kilka innych, mniej znanych. Nie są to oczywiście wszystkie przypadki, a i wydawnictwa nie muszą być jakoś szczególnie przywiązane do danej formy. To samo Wydawnictwo Dolnośląskie, które wydało "Mistrza i Małgorzatę" Michała, dziś wydaje książkę o Michaile. Niemniej na mój osąd forma Michał jest częstsza, co dodatkowo mogę podeprzeć wyliczeniami z mojej półki: 14 książek Michała (albo o Michale), i tylko jedna Michaiła.
    Wspomniałem na początku o zasadach polszczenia imienia - pisownia Michał mogłaby nie być z nimi sprzeczna, jeśliby zaliczyć Bułhakowa do grona wybranych przypadków, jedną z zasad jest bowiem szczególne traktowanie wybranych osób. Może źródła poprawnościowe również powinny Bułhakowa do nich zaliczyć?
    J.B.
  • Ariadna
    11.03.2002
    Bardzo prozaiczne pytania: czy imię Ariadna ma w języku polskim jakiekolwiek ogólnie przyjęte zdrobnienie? Pozdrawiam.
  • Historica
    11.03.2002
    Pod adresem www.historica.pl znajduje się portal historyczny "Historica" (nazwa wymawiana przez większość użytkowników jako "Historyka"). Jaki powinien być dopełniacz nazwy: Historicy, Historiki, a może - choć to dziwnie wygląda - Historyki? Z góry dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam.
  • Bartek
    8.03.2002
    Chciałabym nadać swojemu synowi imię Bartek, chciałam się dowiedzieć od jakiego imienia pochodzi to zdrobnienie - od Bartłomieja czy Bartosza?
    Z góry dziękuję.
  • IMB i BMW
    8.03.2002
    Dlaczego jest BMW (marka samochodów i firma) i bmw (samochód marki BMW), ale IBM (firma) i IBM (produkt firmy IBM)? (zródło: "Słownik nazw własnych" J. Grzeni).
    Dziękuję i pozdrawiam,
    Jerzy Buczek
  • Aula Leopoldina
    8.03.2002
    Jak powinno się odmieniać nazwę własną typu: Aula Leopoldina?
  • Brozi
    1.03.2002
    Jak odmieniać nazwisko Brozi? Problem dotyczy polskiego uczonego. W mianowniku: Krzysztof Jarosław Brozi. A w dopełniaczu? "Wybór tekstów pod redakcją Krzysztofa Jarosłąwa Broz..."?
    Za pomoc dziękuję z ukłonami wdzięczności,
    Grażyna Wilk
  • Rembrandt van Rijn
    25.02.2002
    Obraz Rembrandta van Rijn czy van Rijna?
  • Anioł Pański
    25.02.2002
    durante l'Angelus
    Takie wyrażenie znajduje się w książce włoskiej, którą tłumaczę. Przetłumaczyłem (unikając problemu): podczas modlitwy Anioł Pański. Ale czy Anioł Pński można odmieniać i napisać podczas Anioła Pańskiego?
    Marek Przepiórka
  • Noa
    22.02.2002
    Jak poprawnie odmieniać hiszpańskie imię żeńskie Noa?
  • Res Humanae
    22.02.2002
    Czy tytuł typu Res Humana odmienia się? A jeżeli, to jak i jakie są zasady odmiany tytułów wieloczłonowych w języku polskim?
  • nazwiska córek
    14.02.2002
    Czy córka państwa Radło będzie się nazywać Radlanka, czy Radłówna (tak jak Sikora - Sikorzanka, Skarga - Skarżanka itd.)? Jakie są zasady tworzenia nazwisk córek?
  • nazwy żon
    14.02.2002
    Czy żona pana Radło to Radlicha, czy inaczej??? To chyba trochę zapomniany sposób "określania" żony przez utworzenie odpowiedniej końcówki, ale jake są (były) zasady w jęz. polskim?
    Radłowa nie brzmi ładnie, Mariuszowa Radło już lepiej, ale jak by to brzmiało w dawnej polszczyźnie?
    Bardzo mnie to interesuje. Będę ogromnie wdzięczna za opowiedź.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego