składnia

 
Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.
  • Kto z kim szedł?
    3.10.2018
    Poniżej przedstawię parę przykładów, co do których mam wątpliwości.
    (1) Mały chłopiec i jego mama – szły czy szli?
    (2) Małe dziecko i jego mama – szły czy szli?
    (3) Mama wraz z synkiem – szły czy szli?
    (4) Kobieta i pies – szły czy szli?
    (5) Kobieta i piesek – szły czy szli?
    (6) Kobieta i piesek maskotka – szły czy szli?
    (7) Kobieta i rower stali czy stały na deszczu?
    (8) Chłopaki szły.
    (9) Chłopaki z dziewczynami – szły czy szli?
    (10) Chłopaki i pies – szli czy szły?

    Dziękuję.
  • Z czym się łączy terapia?
    2.10.2018
    Szanowni Państwo,
    proszę rozstrzygnąć, jak jest poprawnie: zakwalifikować się do terapii czy na terapię?

    Pozdrawiam serdecznie
    M.W.
  • Ponowne liczenie czasu, czyli o wyrażeniu za rok
    28.09.2018
    Witam,
    Szanowna Poradnio, czy poprawnym jest powiedzieć za tydzień w programie na końcu programu, przecież to będzie koniec, więc programu już nie będzie?
    Czy jeśli mówię np. za dwa dni, to mogę to odnosić do dni kalędarzowych nie tylko za dwie doby? Wydaje mi się że niepoprawne określenie np. za rok jako za tym rokiem powinno być uznawane za poprawne bo powszechnie ludzie tak mówią. A jeśli coś jest powszechne w języku to językoznawcy powinni to uwzględnić?
  • Znów liczymy czas, czyli za rok
    28.09.2018
    Dzień dobry,
    Szanowna Poradnio, mówi się w listopadzie za rok, mając na myśli luty przyszłego roku, może można to traktować za rok jako rocznikowo? Moja znajoma mówi, że za rok to za rokiem który trwa, rozumię że myśli niepoprawnie. Czy za ro za dwa można utożsamiać z ręcznikiem. Poradnia mówi, że za ro ko 365 dni od chwili mówienia A mówi się np. w październiku za dwa lata mając na myśli luty?
  • Kogo szuka rolnik?
    27.09.2018
    Witam,
    Mam pytanie, powinno się mówić rolnik szuka żony czy rolnik szuka żonę?

    Pozdrawiam.
  • KMWTW
    18.09.2018
    Szanowna Pani Profesor,
    co do pytania https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Ten-a-to;18810.html to przyszło mi do głowy, że może autorzy hasła mieli na myśli elipsę: Kto ma wiedzieć, to [ten] wie.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Wierzby okazały się wyrastać…
    18.09.2018
    Czy poprawne jest zdanie: Wierzby, które wziął za szpaler na poboczu szosy, okazały się wyrastać w szczerym polu. Konkretnie chodzi mi o zastosowanie bezokolicznika po wyrażeniu okazały się.
  • Z dniem pierwszym września, w dniu pierwszym września
    17.09.2018
    Jak prawidłowo odczytać datę: z dniem 1 września 2018 r.?
    Czy należy powiedzieć z dniem pierwszym września, czy też z dniem pierwszego września?
    Jaką formę liczebnika zastosować w połączeniu z wyrażeniem w dniu…?

    Z poważaniem
    Bożena K.
  • 34 złote
    13.09.2018
    Dzień dobry,
    czy poprawny jest zapis Dzieciom zostało 34 zł reszty, czy Dzieciom zostały 34 zł reszty?

    Uprzejmie proszę o wyjaśnienie zapisu.

    Pozdrawiam
    Bernadetta
  • Ten a to
    13.09.2018
    Firma, dla której pracuję, rozpoczęła ostatnio w Krakowie nową kampanię reklamową. Tajemnicze hasło na wszystkich plakatach głosi: Kto ma wiedzieć, to wie. Czy przypadkiem nie został popełniony błąd? Która wersja z następujących: Kto ma wiedzieć, to wie i Kto ma wiedzieć, ten wie jest poprawna?
  • Doświadczyć czego
    11.09.2018
    Chciałabym się zapytać o to, która forma jest poprawna.
    To trzeba było doświadczyć czy Tego trzeba było doświadczyć?

    Jakie są zasady odmieniania to w zdaniach tego typu?

    Z góry dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam.
  • Za tym rokiem
    11.09.2018
    Dzień dobry,
    Szanowna poradnio,
    Dziękuję za pomoc.
    Proszę o odpowiedź czy przyimek za może oznaczać, być synonimem „za tym + okres czasu”. Za tym rokiem, za tym tygodniem itp. jako za rok, za tydzień w jakimkolwiek kontekście czy będzie to niepoprawne? Wydaje się, że potocznie tak się mówi i myśli więc powinno zostac dodane takie znaczenie do słownika?

    Pozdrawiam
  • Elementy w nawiasie
    10.09.2018
    Mam pytanie odnośnie formy zwrotów w nawiasach w liście. Dla przykładu:

    Nasza firma oferuje usługi z zakresu:
    - IT (tworzenia sieci komputerowych, ochrony sieci)
    - HR (pozyskiwania pracowników).

    Pytanie brzmi, czy należy zamieścić tworzenia sieci komputerowych czy tworzenie sieci komputerowych?
  • Forma dopełnienia: dopełniacz czy biernik
    6.09.2018
    Sz. P.,
    chciałbym dotrzeć do wytycznych dotyczących obsługi zjawiska, które na swoje potrzeby roboczo nazywam propagacją przeczenia (dopełniacza) w zdaniu. Jak rozpoznawać w zdaniach, która część bezpośrednio wiąże się z przeczeniem i wymusza dopełniacz, a która powinna być z powrotem w mianowniku czy bierniku? Dla przykładu: Są Państwo jedynym źródłem, któremu nie waham się [by] przekazać środki [środków?] na działanie. Przekazanie środków następuje, więc czuję opór przed dopełniaczem.
  • Co zrobili Sułtan i serial
    6.09.2018
    Zawładnął sułtan Sulejman i kultowy serial czy Zawładnęli sułtan i serial?
  • Spotkajmy się na stacji metra „Wilanowska”
    4.07.2018
    Szanowni Państwo,
    parę lat temu zadałem pytanie: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/nazwy-stacji-metra;15446.html i do dziś nie jestem usatysfakcjonowany odpowiedzią w kontekście tego, czy mówić Spotkajmy się na metro, czy na metrze Wilanowska. Odpowiedź prof. Bańki nie trafia do mnie choćby o tyle, że czasem nie chodzi o spotkanie na samej stacji, ale np. na pętli autobusowej zlokalizowanej przy stacji metra i nazywającej się tak samo.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Zrobię to wieczorem pod koniec roku
    3.07.2018
    Szanowni Państwo,
    drażnią mnie wypowiedzi typu: Sprawa zostanie załatwiona końcem listopada, Drogę oddamy do użytku końcem roku. Według mnie powinno być: pod koniec listopada, pod koniec roku. Może jeszcze: z końcem listopada... ? Ale to też niezbyt mi się podoba.

    Proszę o poradę
    Halina Mastalska
  • Liczebnik w wyrażeniach matematycznych
    28.06.2018
    1. Ułamki zwykłe.
    Odczytując ułamek zwykły, posługujemy się formułą „ile – których”. A zatem: siedemnaście czternastych, dwadzieścia pięć trzydziestych siódmych itp. Co w przypadku, gdy liczba w liczniku „kończy się” na 2, 3 lub 4, np. 22/15, 43/21, 64/42. Mówimy wszak dwie trzecie, trzy czwarte czy też cztery siódme (nie zaś dwa trzecich, trzy czwartych, cztery siódmych). Czy wobec tego poprawne formy to:
    • dwadzieścia dwie piętnaste,
    • czterdzieści trzy dwudzieste pierwsze,
    • sześćdziesiąt cztery czterdzieste drugie

    czy też

    • dwadzieścia dwa piętnastych,
    • czterdzieści trzy dwudziestych pierwszych,
    • sześćdziesiąt cztery czterdziestych drugich.

    2. Nierówności
    x - 12 x odjąć dwanaście mniejszE od trzech, ale
    x x mniejszE od piętnastu
    czy
    x mniejszY od piętnastu.

    3. Nierówność z ułamkiem
    3x trzy x mniejsze od minus pięciu podzielonych przez dwanaście
    czy też
    trzy x mniejsze od minus pięć podzielonego przez dwanaście.

    3x trzy x mniejsze od minus jeden (jednego?) podzielonego przez dwanaście

    4. Nierówność z sumą
    5x pięć x mniejsze od dwudziestu trzech dodać jedenaście
    czy też
    pięć x mniejsze od dwadzieścia trzy dodać jedenaście

    5. Przedziały
    x należy do przedziału otwartego od minus dwie trzecie do nieskończoności
    czy też
    x należy do przedziału otwartego od minus dwóch trzecich do nieskończoności.

    6. Zwrot:Nie pozostaje nam nic innego jak rozwiązać nierówność (rozwiązanie nierówności)?

    7. Zwrot
    Aby wyznaczyć iks, podzielmy...
    Czy też
    Aby wyznaczyć iksa, podzielmy...

    8. Miary kątów

    Chodzi o odmianę miar kątów.
    25 stopni, ale
    22, 23, 24 stopnie?
    Czy w przypadku miar kończących się na 2, 3 lub 4 odmieniamy stopnie, a nie stopni.
  • Dwie różne przydawki i dziwne zdanie złożone
    26.06.2018
    Szanowni Państwo,
    czy zdanie Wydaje się, że jedyną możliwość stwarzałaby obserwacja wrażliwości samej autorki, uwzględniająca kontekst historyczny, czasów, w których żyła, i który kształtował jej osobowość jest poprawnie zbudowane?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Zarówno…, jak i…
    21.06.2018
    Szanowni Państwo,
    czy poprawne jest użycie samego spójnika jak i, niepoprzedzonego wyrazem zarówno? Np. W grupie pozytywnych postaci znajduje się oczywiście sama Anna, jak i jej poplecznik, Duży dystans pomiędzy spisywaniem wspomnień a czasem ich doświadczania, jak i niemożność przypomnienia sobie pewnych szczegółów, mogły powodować (…).

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego