składnia

 

Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.

  • Szyk zaimków

    20.09.2020

    Zastanawiam się, jaki jest szyk w zdaniu zaimka nas. Czy może występować przed czasownikiem? Ogólnie proszę mi powiedzieć, czy istnieje reguła dotycząca szyku zaimka w zdaniu. Wiem, że  zaimki rzeczowne mogą występować na początku zdania, np. On tu jest.

  • Bitwa

    19.09.2020

    W Encyklopedii PWN znalazłem taki oto fragment artykułu hasłowego Beresteczko: „miejsce zwycięskiej bitwy wojsk polskich pod dowództwem króla Jana II Kazimierza nad wojskami kozacko-tatarskimi pod dowództwem B. Chmielnickiego i chana Islama Gireja”. Czy sformułowanie zwycięska bitwa wojsk X nad wojskami Y jest poprawne?

  • Składnia setek

    17.09.2020

    Dobry Wieczór

    Mam pytanie czy takie sformułowanie jest poprawne

    Było ich setki chodzi o kaczki w stawie. Zastanawiam się czy powinno być były ich setki.

  • Struktura zdania podrzędnego

    12.09.2020

    Jaka będzie poprawna wersja:

    Policjant powiedział, że ten, kto nie przestrzega przepisów, jest przestępcą.

    czy raczej:

    Policjant powiedział, że ten, kto nie przestrzega przepisów, ten jest przestępcą.

  • Okolicznik sposobu

    10.09.2020

    Jaką częścią zdania jest wyraz „Ania” w zdaniu: „Nazywam się Ania”?

  • Mecenat

    8.09.2020

    Dzień dobry,

    chciałabym skonsultować sformułowanie mecenat kultury. Mecenat słownikowo łączy się z  nad czymś, nad kimś, czy takie połączenie mimo to jest akceptowalne? Czy może powinno być mecenat kulturalny?

    Z wyrazami szacunku

  • Na kanale

    2.09.2020

    Które z połączeń jest prawidłowe: w kanale telewizyjnym czy na kanale telewizyjnym?

  • Jeśli A, B i C, to żegnają

    26.08.2020

    Co jest poprawne: Żegna a, b i c czy żegnają a, b i c? Napis na szarfie pogrzebowej. Dzięki.

  • Tytuł filmu jako podmiot
    14.07.2020

    Witam, jestem początkującym tłumaczem, pracuję jako ochotnik przy pewnej stronie.


    Mam pewien problem z odmianą czasownika przez rodzaje po nazwie własnej pochodzenia obcego. Oto przykładowe zdanie: „Nazwa filmuzostał / została / zostało stworzony / stworzona / stworzone w 1999 roku.


    Zależy mi na zachowaniu oryginalnej struktury zdania. Niestety angielskie was created nie wskazuje, jakiego rodzaju czasownika powinienem użyć.


    Z góry dziękuję za odpowiedź.

  • coś czyni kogoś, coś
    10.07.2020
    Często widuję zdania typu Wysoka iglica czyni Pałac Kultury i Nauki wyższym o x metrów. Chodzi mi o użycie sformułowania czyni go – wydaje się, że jest to kalka angielskiego makes him, w większych dawkach takie zdania brzmią manierycznie i konstrukcje tego typu powinny być z literackiej polszczyzny eliminowane. Proszę o opinię.
  • Długi na 5 metrów, szeroki na 20 centymetrów
    1.07.2020
    Można zauważyć od jakiegoś czasu, że przy określaniu wymiarów obiektów dominuje forma: długi na, wysoki na, szeroki na. Rzadkie jest określanie wymiarów sformułowaniami typu o dwumetrowej długości. Wydaje się, ze forma ta jest poprawna, niemniej jej nadużywanie stanowi kalkę z języka angielskiego. Bardzo proszę o opinię.
  • Wynająć
    1.07.2020
    Chcę dać ogłoszenie o wynajmie budynku i mam wątpliwości jak napisać: wynajmę na działalność czy wynajmę pod działalność?
  • Rozdział Kościoła od państwa i odróżniać coś od czegoś
    30.06.2020
    Czy powinno pisać się rozdział Kościoła i państwa czy rozdział Kościoła od państwa?
    I czy można napisać: odróżnia kolor czerwony i zielony, czy czasownik odróżniać musi łączyć się z przyimkiem od (odróżnia kolor czerwony od zielonego)?
    Pozdrawiam
  • Radź o sobie
    29.06.2020
    Proszę o pomoc w rozwikłaniu zagadki znaczenia wyrażenia radzić o sobie zaczerpniętego z poezji Wacława Potockiego. Radź o sobie Lachu – jaką myśl zawiera w sobie ten tekst?
    Dziękuję i pozdrawiam serdecznie.
  • Podmiot zbiorowy a podmiot szeregowy
    19.06.2020
    Dzień dobry. Mam pytanie odnośnie rodzajów podmiotu. Jaka jest różnica między podmiotem zbiorowy a szeregowym?
  • Zdanie z imiesłowowym równoważnikiem
    18.06.2020
    W powieści, którą aktualnie czytam, natrafiłem na takie zdanie: Gdy mijali kuźnię, Gann podniósł wzrok i obejrzawszy się przez ramię, Fairfax zobaczył, że kowal wyszedł na drogę. Wydaje mi się, że jest to podręcznikowy przykład złego zastosowania imiesłowu przysłówkowego i że powinno być np. tak: Gdy mijali kuźnię, Gann podniósł wzrok i Fairfax, obejrzawszy się przez ramię, zobaczył, że kowal wyszedł na drogę. Po prostu ciekawi mnie, czy mam rację, dlatego proszę o opinię…
  • Laptop (od) Lenovo, telefon (od) Apple
    17.06.2020
    Dzień dobry,
    często w tekstach dziennikarskich spotykam się z zapisem telefon od Apple lub laptop od Lenovo. Kiedyś słyszałem, że jest to błąd i powinno się pisać po prostu telefon Apple lub laptop Lenovo, np. Laptop Lenovo wyposażony jest w procesor… (a nie Laptop od Lenovo wyposażony jest…). Czy to prawda? Jeśli tak, to dlaczego? Oczywiście pomijam sytuację, gdy np. wygrywam laptopa od Lenovo.
  • Niekalki
    17.06.2020
    Razi mnie częste ostatnio nadużywanie zaimków wskazujących w konstrukcjach typowych dla języka angielskiego, w których zastosowano by these, those itp. Przykłady: Ania kupiła dwie torebki. Ta z białą rączką była droższa, Wiesio pomyślał o swoich szkołach, tej w dużym budynku i tej w małym, Ela miała dobrych znajomych, krakowskich i tych z Wilanowa. Czy mam rację, że to godna potępienia kalka z angielskiego?
  • Obok
    17.06.2020
    Mam pytanie o sformułowanie, które – nadużywane – wydaje się kalką językową z angielskiego, a mianowicie chodzi o używanie wyrazu obok i zaimków wskazujących w zdaniach typu: Pałac Kultury obok Pałacu w Wilanowie to największa atrakcja turystyczna Warszawy. W dawniejszych przewodnikach napisałoby się raczej Pałac Kultury i Pałac w Wilanowie należą do największych atrakcji turystycznych w Warszawie, unikając niezręcznego użycia słowa obok. Czy moje wrażenie jest trafne?
  • Spektrum autyzmu
    16.06.2020
    Szanowni Państwo,
    w psychologii używa się terminu spektrum autyzmu, który wchodzi w połączenia z różnymi przyimkami: na spektrum autyzmu, w spektrum autyzmu, ze spektrum autyzmu. Dla mnie w spektrum autyzmu mieszczą się pewne zaburzenia, czy jak to dzisiaj coraz częściej się przyjmuje „stany”. Potocznie jednak przyjęła się kalka z języka angielskiego (people on autism spectrum). W angielskim ten termin na razie raczej rzadko występuje w pracach naukowych, ale we wszelkich innych wypowiedziach jest bardzo popularny. Co więcej, wygląda na to, że osoby z autyzmem zaakceptowały także ten sposób mówienia o sobie. W Polsce jest podobnie.
    Czy któryś z przyimków jest w tym wypadku bardziej poprawny?
    Łączę serdeczne pozdrowienia
    Ewa Pisula
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego