składnia

 
Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.
  • Anonimowi Alkoholicy jako tacy
    8.11.2018
    Szanowni Państwo!
    Mam wątpliwości co do zdania: AA, jako takie, nie powinno nigdy stać się organizacją. Wątpliwość pierwsza: jako takie? A cóż to niby znaczy? Jako jakie? Czyżby było jakieś jako inne? Druga dotyczy rodzaju – chodzi tu o Anonimowych Alkoholików – czemu więc nie jako takich? To może być też Wspólnota AA, ale wtedy poprawnie byłoby jako taka. Sam skrót AA jest rodzaju nijakiego? A dlaczego?

    Z poważaniem – Maria W.
  • Liczymy razy
    6.11.2018
    Wiem, że poprawnie jest półtora raza, ale dwa i pół razy. Zastanawiam się jednak, co począć z takimi przypadkami, jak: „17/7; 15/11; 1,8; 2,3 raza/razy”. Naturalne wydawałoby się łączyć wszelkie ułamki z formą raza, ale wtedy 2,5; 3,5 itp. stają się dziwnymi wyjątkami. A co np. z dwa i ćwierć? Może więc przyjąć zasadę, że niezależnie od tego, jakim ułamkiem jest wyrażony liczebnik, to dopóki ma on wartość mniejszą od dwa, łączymy go z raza, a jeśli większą od dwa, to z razy?
  • Moje życie jako…
    31.10.2018
    Proszę o pomoc. Czy mówimy: moje życie jako aktorki czy moje życie jako aktorka. Która z form jest prawidłowa, a może obie są prawidłowe albo też obie błędne?
    Dziękuję za pomoc.
    Sylwia Moszner
  • Składnia telefonu
    31.10.2018
    Mam pytanie, jak się mówi poprawnie: Jak się spotykamy z koleżankami, to siedzimy z telefonami / czy korzystamy z telefonów / czy siedzimy w telefonach?
  • Za pół godziny
    26.10.2018
    Dzień dobry,
    Szanowna Poradnio,
    pisałem już w tym temacie, czy poprawnym jest powiedzieć na koniec wiadomości w radiu o 8:03, że kolejne wiadomości za pół godziny? Jeśli wiadomości są co 30 minut tj. 8:00, 8:30...itd.
    No przecież za pół godziny to już wiadomości nie będzie. Chyba, że liczyć pół godziny od chwili rozpoczęcia wiadomości?

    Pytałem o podobną rzecz, ale nieprecyzyjne.
    Dziękuję za cierpliwość.
  • Przyimek przed nazwą powierzchni, wzdłuż której wykonuje się ruch
    24.10.2018
    Dzień dobry. Chciałbym zapytać, która forma i dlaczego jest poprawna: idę po chodniku czy idę na chodniku oraz idę po pasach czy idę na pasach. A może w obu przypadkach można zamiennie użyć po lub na?
  • Przyimki przed nazwami uczelni
    24.10.2018
    Dzień dobry,
    mam pytanie dotyczące uniwersytetów amerykańskich, a właściwie ich skróconych form – ich odmiany i połączenia z przyimkami. Czy jest różnica poprawnościowa w wyrażeniach dostać się na Harvard i dostać się do Harvarda? Z którym przyimkiem w takim kontekście łączyć uczelnię MIT – traktować ją jak uniwersytet (wówczas dostajemy się na MIT) czy instytut (czyli do MIT)?
  • Wrzeszcz jako nazwa stacji kolejowej
    23.10.2018
    Szanowni Państwo,
    jak poprawnie powiedzieć, że coś stało się w okolicach stacji kolejowej Gdańsk Wrzeszcz?
    Często widuję, że sformułowanie Wsiadłem na Wrzeszczu jest krytykowane jako niepoprawne i usilnie poprawiane na Wsiadłem we Wrzeszczu.
    Potocznie mówi się na stacji, więc wydaje mi się, że na Wrzeszczu mówiąc o stacji jest poprawne. Ale już Robię zakupy na Wrzeszczu jest niepoprawne.
  • Co jest przesuwane?
    22.10.2018
    Mam takie zdanie: W bramach i ścianach przesuwanych powinny znajdować się drzwi... .
    Czy można jednoznacznie określić z punktu widzenia językoznawcy, czy chodzi o bramy przesuwane i ściany przesuwane, czy jednak może o bramy, i ściany przesuwane?

    Znalazłem w poradni wyjaśnienia mówiące że przydawka określająca oba rzeczowniki powinna być w liczbie mnogiej, ale w tym przypadku oba rzeczowniki są w liczbie mnogiej.

    dziękuję
    pozdrawiam
  • Gotowy do wyjścia a gotowy na wyjście
    22.10.2018
    Gotowy do wyjścia to forma poprawna. Jak potraktować zapis: gotowy na wyjście?
  • Kto będzie bogatszy – Niemcy czy Polska?
    19.10.2018
    Dzień dobry,
    to cytat z wypowiedzi Kaczyńskiego: Niemcy były bogatsze od Polski. Nikt nie powiedział, że nie przyjdzie taki czas, że my nie będziemy bogatsi.
    http://krakow.wyborcza.pl/krakow/7,44425,24039758,wybory-2018-kaczynski-w-gorlicach-polska-przescignie-zachod.html?disableRedirects=true

    Proszę o analizę sensu drugiego ze zdań. Czy nie wynika z niego, że jednak NIE będziemy bogatsi?....
    pozdrawiam
  • Co wkładamy – ogrom czy pracę?
    18.10.2018
    Szanowni Językoznawcy!
    Mam króciutkie pytanie: ogrom pracy włożonej w coś tam czy ogrom pracy włożony w coś tam? Byłabym za tym pierwszym (bo chyba jednak wkłada się w coś pracę, wysiłek, trud, a nie ogrom), ale w internecie znalazłam zadziwiająco dużo włożonego w to i tamto ogromu.
    Czyżbym się myliła?

    Pozdrawiam serdecznie i dziękuję,
    Anna
  • W sali czy na sali?
    17.10.2018
    Dzień dobry. Bardzo dawno temu czytałem u Was, że można powiedzieć i na sali, i w sali. Pytam jak to wygląda na dziś np. w najnowszych słownikach itd.: obie formy są poprawne jak rękami /rękoma czy jeśli ktoś powie albo napisze na sali to znaczy, że popełnia błąd i
    należy go poprawić, bo np. miejsca zamknięte mają przyimek na, a otwarte w, choć przecież jest na poczcie i w parku, więc są wyjątki i pewnie ich dużo jest?
  • W maju za rok
    17.10.2018
    Dzień dobry,
    Szanowna Poradnio,
    Czy poprawnym jest powiedzieć i jak rozumieć jeśli dzisiaj powiem: w maju lub czerwcu za rok. Tak słyszałem w rozmowie, czy odnosić to jedynie do rocznika?
    Pozdrawiam
  • Niekończąca się historia z przyimkiem za
    16.10.2018
    Dzień dobry,
    Szanowna Poradnio,
    piszę odnośnie wyrażeń czasu, bo nie jest to dla mnie całkowicie jasne.
    Czy kontekst może modyfikować znaczenie zwrotu za rok, za dzień, jako po tym roku, po tym dniu, za tym rokiem. Nie tylko za rok jako za 365 dni.

    Zwrot kolega jest starszy o dwa lata, a w prawdzie jest mniej bo nie ma dokładnego roku. Czy zwroty w sprawach różnicy wieku odnosić do RÓŻNIC ROKU, ROCZNIKOWO?

    POZDRAWIAM
  • Znów problem z mierzeniem czasu
    16.10.2018
    Dzień dobry,
    Szanowna Poradnio,
    Pytałem wcześniej o frazę przez 4 lata w kontekście dat, dlaczego mówić o 4 latach kalendarzowych, a nie o 4 latach w odniesieniu do roku, jeśli był podany, po prostu różnica lat to 4 lat? Ktoś mówi za 4 lata, chyba można odnieść to do roku, rocznikowo auto ma 4.
    Dla określenia za rok, tak chodzi mi o znaczenie po tym roku, za tym rokiem, wydaje mi się, że ludzie tak używają, jeśli kogoś pytam, to uważa podobnie. Dlaczego tego znaczenia nie wprowadzić do słownika?
  • Ponownie o wyrażeniu za tydzień
    11.10.2018
    Szanowna Poradnio,
    powiedzieć na końcu programu za tydzień w programie jest poprawne jeśli mówię to na końcu to za tydzień to też koniec programu, więc nie będzie już nic. Chyba, że odnosić to do za tydzień liczone od początku programu?
    Podobnie jeśli na koniec wiadomości jeśli są co 30 min ktoś mówi za pół godziny w kolejnym serwisie. Jak to rozumieć za pół godz od chwili mówienia czy od początku wiadomości? Jak to logicznie jest chyba że to potoczne?
  • Ona i cała rodzina…
    10.10.2018
    Szanowni Państwo,
    Jak powinno być sformułowane następujące zdanie:
    Ona i cała rodzina były zadowolone z wakacji.
    Ona i cała rodzina byli zadowoleni z wakacji.

    Dziękuję za odpowiedź.
    Stała Czytelniczka Poradni Językowej PWN
  • Imiesłowowy równoważnik
    8.10.2018
    Dzień dobry. Mam pytanie dotyczące użycia imiesłowowego równoważnika zdania. W niedawnej dyskusji użyłem następującej konstrukcji: Odpowiadając na twoje pytanie: było bardzo fajnie!
    Czy powyższe zdanie jest poprawne?

    Będę wdzięczny za odpowiedź.

    Miłego dnia!
    Kacper Król.
  • Co się stało z jednym centymetrem wody?
    5.10.2018
    Który z wariantów jest zgodny z aktualną normą językową: przybyło/ubyło jeden centymetr wody czy przybył/ubył jeden centymetr wody?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego