składnia

 
Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.
  • Turniej
    26.11.2019
    Jaka jest poprawna forma turniej gry planszowej Monopoly czy turniej w grę planszową Monopoly? Chodzi konkretnie o jedną grę. Logiczne wydaje się pierwsze połączenie, ale czy na pewno?
  • Mimo to
    25.11.2019
    Czy można zacząć zdanie od Mimo to...?
  • Wypełniać formularz
    25.11.2019
    Dzień dobry,
    mam pytanie dotyczące składni. Jakim typem dopełnienia jest wyraz formularz w zdaniu:
    Robotnik wypełniający formularz spojrzał w końcu niechętnie na urzędnika?

    Czasownik wypełniać jest przechodni, ale całe zdanie zawierające imiesłów nie podlega przecież pasywizacji. Jakich kryteriów użyć, by określić, z jakim typem dopełnienia (bliższym czy dalszym) mamy tu do czynienia – oczywiście przy założeniu, że jest to właśnie ten rodzaj części zdania.

    Łączę pozdrowienia
  • Orzecznik rzeczownikowy w mianowniku
    25.11.2019
    Dzień dobry. Chciałam wiedzieć czy poprawne jest sformułowanie „Co to jest lek (nazwa leku)?”, czy „Co to jest stół?”. Logicznie patrząc, powinno się zadawać to pytanie w narzędniku, a nie w mianowniku. Pozdrawiam
  • W latach 1952–1955
    19.11.2019
    Dzień dobry Państwu. Jak poprawnie przeczytać wyraz w latach 1952–1955? Wydaje mi się, że „w latach od tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego drugiego do tysiąc pięćset pięćdziesiątego piątego”, ale nie jestem pewna.

    Będę Państwu bardzo wdzięczna za odpowiedź!
  • Z czym połączyć więcej niż trzy?
    18.11.2019
    Poprawnymi odmianami są:
    - znajduje się więcej/znajduje się pięćset,
    - znajdują się pręty/znajdują się trzy.
    Jaka będzie w takim razie poprawna wersja zdania: W żadnym miejscu nie znajduje/ą się więcej niż trzy pręty jeden nad drugim? Względem którego ze słów należy odmienić słowo znajdować?
  • Jak długo uczę się polskiego, czyli o określeniach czasu
    15.11.2019
    Dzień dobry Państwu. Mam wątpliwości, czy są poprawne następujące zdania i czy mogę je stosować zamiennie:
    - Uczę się polskiego 2 lata.
    - Uczę się polskiego od dwóch lat.
    - Uczę się polskiego przez dwa lata.

    Z góry bardzo dziękuję za odpowiedź!
  • Eliminacje
    14.11.2019
    Które z wymienionych konstrukcji są prawidłowe: eliminacje do mistrzostw świata czy eliminacje mistrzostw świata; mecz eliminacyjny do mistrzostw świata czy mecz eliminacyjny mistrzostw świata?
  • Lecz mimo to
    8.11.2019
    Dzień dobry
    Nawet w literacko perfekcyjnych i kompetentnie wydanych książkach spotykam się z lecz mimo to. Wydaje mi się, że to tautologia. Czy nawet wybitni pisarze i korektorzy przeoczają ten błąd, czy przyjął on się na dobre do języka polskiego jak tylko i wyłącznie?
  • Wątpić
    6.11.2019
    Wątpię w to czy wątpię o tym? Która forma jest lepsza? Ta druga wydaje się bardziej logiczna.
  • Co dwa tygodnie a co drugi tydzień
    5.11.2019
    Szanowni Państwo,

    czy wyrażenia co dwa tygodnie oraz co drugi tydzień oznaczają to samo? W mowie potocznej stosuje się je zamiennie, ale, próbując zrozumieć samą ich istotę, nie jestem do tego przekonany. Wydaje mi się, że co drugi tydzień oznacza tydzień przerwy między danymi wydarzeniami, gdzie w co dwa tygodnie ta przerwa wynosi już dwa tygodnie.

    Z wyrazami szacunku,
    Roman Karczewski
  • Emisja
    5.11.2019
    Dzień dobry,
    proszę o podpowiedź, która forma jest poprawna: wylicz emisje czy wylicz emisję w przypadku emisji jednej lub wielu substancji do powietrza. Mam wątpliwość, czy słowo emisja powinno występować w tym kontekście w liczbie pojedynczej.
  • Blisko
    4.11.2019
    Będę bardzo wdzięczna za odpowiedź na pytanie, jak poprawnie napisać:
    Blisko piętnastu lat czy Blisko piętnaście lat? W Google spotykała zarówno pierwszą, jak i drugą wersję.
  • Ten sam a taki sam
    4.11.2019
    Mam wątpliwości, czy jest różnica między wyrazami ten sam a taki sam.
    Z góry dziękuję za odpowiedź!
  • Z czym łączy się zwiastowanie?
    4.11.2019
    Chciałbym zapytać o poprawne rozwinięcie skrótu NMP w tytule parafia pw. Zwiastowania NMP. Większość parafii w Polsce używa rozwinięcia Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny (por. Wykaz parafii w Polsce, Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC, Warszawa 2006). W moim odczuciu jest błędne, ponieważ sugeruje jeden z dwóch przypadków: ktoś zwiastował przyjście Maryi, alternatywnie to Maryja była tą, która coś zwiastowała.
  • Spójniki a i i
    4.11.2019
    Kiedy spójnik a pełni funkcję spójnika i?
  • W Euro 2012 czy na Euro 2012?
    31.10.2019
    Którego przyimka należy użyć w zdaniu Polski piłkarz strzelił gola na/w Euro 2012?
  • W czy na?
    28.10.2019
    Które określenie (czy oba) jest poprawne: inwazja turecka w Syrii czy inwazja turecka na Syrię?
    Dziękuję
  • Kolejność określeń
    28.10.2019
    Szanowni Państwo,
    ostatnio uwagę opinii publicznej przykuł głośny projekt nowelizacji kodeksu karnego, który ma uniemożliwić prowadzenie edukacji seksualnej. Kontrowersyjny przepis rozpoczyna się słowami: Kto propaguje lub pochwala podejmowanie przez małoletniego obcowania płciowego... . Czy nie byłoby poprawniej: Kto propaguje lub pochwala podejmowanie obcowania płciowego przez małoletniego…?
    Z czego wynika taki szyk wyrazów w zdaniu?

    Z poważaniem,
    JL
  • Szereg problemów zostało rozwiązanych, ale: Część problemów została rozwiązana
    23.10.2019
    Witam. Nie rozumiem związku zgody w zdaniu: Szereg problemów zostało rozwiązanych. Skąd forma zostało, która kojarzy mi się z rodzajem nijakim, skoro ani problemy, ani szereg nie są rodzaju nijakiego. Z którą częścią podmiotu uzgadniamy orzeczenie, logiczną czy gramatyczną? W „Kurierze Lubelskim” przeczytałam zdanie: Część problemów została już rozwiązana. Czy zdanie jest poprawne? Jeśli tak, to dlaczego orzeczenie jest tutaj uzgodnione z rodzajem żeńskim słowa część?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego