składnia

 

Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.

  • Przydawka, a nie dopełnienie

    25.07.2021

    Szanowni Państwo,

    chciałabym prosić o rozstrzygnięcie wątpliwości dotyczącej zdania:

    "Taki stan emocjonalny jest zwykle wynikiem szoku".

    W tym zdaniu występuje orzeczenie imienne "jest wynikiem". Czy w związku z tym wyraz "szoku" jest dopełnieniem, ponieważ stanowi określenie do orzeczenia, czy jest przydawką, ponieważ stanowi określenie do rzeczownika, niezależnie od tego, że ten rzeczownik to część orzeczenia?

    Pozdrawiam, Maria.

  • Pytanie dopełnienia

    24.07.2021

    Dzień dobry, mam pytanie dotyczące składni zdania pojedyńczego. Zdanie to brzmi: Wzrostem Dobrochoczy zawsze dopasowywał się do drzew.


    "dopasowywał się" to wyraz nadrzędny, a "wzrostem" to wyraz podrzędny. Jakie pytanie je połączy? "czym?", czy "jak?"?


    Z góry dziękuję za odpowiedź.

  • Znikające zaimki

    23.07.2021

    Szanowni Państwo,


    nurtuje mnie ostatnio problem znikających zaimków. Coraz częściej widuję w literaturze zdania typu:

    Wytarł garnek i odstawił na półkę.

    Objęła siostrzenicę i posadziła na krześle.

    Czy przemożna chęć zapisania  i odstawił go  oraz  i posadziła ją  jest objawem hiperpoprawności wynikającej z peselozy?


    Z poważaniem

    Monika Orłowska

  • Forma orzeczenia

    23.07.2021

    Szanowni Państwo! Jaś z psem wyszedł czy Jaś z psem wyszli. Dzieci i młodzież wyszli czy Dzieci i młodzież wyszła – proszę o odpowiedź.

  • Stylizacyjna funkcja szyku

    21.07.2021

    Czy uzasadniony jest taki szyk: „z szaleńczą niemal odwagą wyszedł na pokład; muszą odbywać długie bardzo wędrówki; o pół mili zaledwie dojrzał stado karibu; sięgając łbem o 9 przeszło stóp” zamiast: „z niemal szaleńczą odwagą; bardzo długie wędrówki; zaledwie o pół mili; przeszło o 9 stóp”. Zdania te pochodzą z książek Centkiewiczów i Curwooda, ale ostatnio i w gazecie natrafiłem na coś takiego: „wiadomo, że od Kaczyńskiego tylko zależy, kto...” (zamiast „że tylko od Kaczyńskiego zależy”).

  • przez następne kilka dni

    20.07.2021

    Dzień dobry,

    moje pytanie brzmi: jak należy uzgodnić formę przypadka w następujących wyrażeniach:

    przez następne kilka dni

    przez następnych kilka dni?


    Pozdrawiam

    Berenika

  • Forma dopełnienia: dopełniacz czy biernik

    19.07.2021

    Dzień dobry,

    mam wątpliwości co do odpowiedniej formy w zdaniu: "Nie wystarczy włączyć klimatyzacji" / "Nie wystarczy włączyć klimatyzację". Będę wdzięczna za pomoc.

    Agnieszka

  • tytuł wzorowego ucznia

    14.07.2021

    Dzień dobry

    Chciałabym zapytać o poprawność zdania:

    Uczeń otrzymał tytuł "Wzorowy Uczeń".

    Czy tego tytułu nie należy odmienić i drugiej części zapisać małą literą?

    Uczeń otrzymał tytuł "Wzorowego ucznia".

    Często na świadectwach spotykam różne formy tego zdania. Która jest poprawna?

    Z poważaniem

    Czytelnik

  • „męska prostytutka”

    10.07.2021

    Szanowni Państwo,

    Jak powinno brzmieć tłumaczenie wyrażenia angielskiego: „young (male) homosexual prostitute"? Czy (1) „młody prostytutka homoseksualny” czy (2) „młoda prostytutka homoseksualna”, czy też trzeba opisowo, np. (3) „prostytuujący się młody homoseksualista"?

    Z poważaniem

    Jacek Lewinson

  • Składnia wyrazu winien

    5.07.2021

    Dzień dobry, Szanowni Państwo,

    uprzejmie proszę o informację dotyczącą składni czasownika: "winien" oraz "winny".


    Kiedy będzie występować po tych czasownikach rzeczownik lub zaimek w dopełniaczu, a kiedy w celowniku? Od czego to zależy?


    Jak podaje WSJP:

    "winien" (czemu / czego)

    "winien" wszystkiemu; (celownik)

    "winien" porażki, śmierci, tragedii, zbrodni (dopełniacz)


    "winny" (czego)

    "winny" zaniedbań (dopełniacz)


    Dziękuję serdecznie.


    Pozdrawiam

  • Dopełniacz czy biernik?

    5.07.2021

    Czy powiemy: ... te fakty nie są w stanie przekonać tych osób, których .... czy raczej: ... te fakty nie są w stanie przekonać te osoby, które ...

  • dębu Bartek

    1.07.2021

    Witam,

    moje pytanie odnosi się do podziału rzeczowników, a konkretniej ich odmiany przez przypadki. Jak wiemy w l.poj. r. m. rzeczowniki żywotne odmieniają się w dopełniaczu inaczej niż nieżywotne. W związku z tym pojawiły się u mnie dwie wątpliwości:

    1. Czy imiona są rzeczownikami z zasady żywotnymi?

    2. Co w przypadku, gdy nosicielem imienia jest przedmiot, np.: Dąb "Bartek". Czy wpływa to na ich odmianę w dopełniaczu, i musimy brać ten fakt pod uwagę przy odmianie?


    Pozdrawiam

  • Nie interpunkcja, lecz składnia

    29.06.2021

    Dzień dobry,

    czy tu powinien być przecinek?

    Chronić siebie i inne(,) znajdujące się w pobliżu osoby.

    Pozdrawiam

    Ola

  • Dekretować 

    28.06.2021

    Dzień dobry,

    czy mógłbym zwrócić się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie moich wątpliwości w kwestii poprawnego użycia słowa dekretować. Spotkałem się z poglądem, że jedyną właściwą formą jest dekretować sprawę lub pismo na osobę, wydział, komórkę itp. Mnie wydaje się, że równie poprawną formą jest dekretować sprawę lub pismo  do kogoś, do czyjegoś referatu czy wydziału. Czy te formy są równoważne, czy też jedynie któraś z nich jest poprawna?

    Z góry dziękuję za odpowiedź.

  • Składnia liczebnika zero

    24.06.2021

    Dzień dobry,

    czy powiemy: przy 0 barów, czy przy 0 barach?

    Pozdrawiam

    Ola

  • Nadanie praw miejskich

    21.06.2021

    Dzień dobry, Nasze miasto (Trzcińsko Zdrój) obchodzi 740-lecie nadania praw miejskich (de facto nadanie praw dla miasta miało miejsce w pobliskiej większej miejscowości – Chojnie). Jaki zwrot jest poprawny  740-lecie nadania praw miejskich Trzcińsku-Zdroju/ w Trzcińsku-Zdroju czy dla Trzcińska-Zdroju.

  • 20.06.2021

    Dzień dobry, poproszę o wyjaśnienie, na czym polega różnica użycia słów i że? W języku potocznym prawie nie używam. Doczytałam, że to spójnik, moim zdaniem lepiej nie, uważam to za przyimek. Dziękuje za poradę. Z szacunkiem Lena

  • Od dłuższego czasu

    19.06.2021

    Szanowni Państwo,

    czy wyrażenie  od dłuższego czasu wymaga użycia czasownika w trybie niedokonanym?

    Przykład:

    Od dłuższego czasu zauważyła u siebie te objawy.

    Czy nie powinno być:

    Od dłuższego czasu zauważała u siebie te objawy.

    Albo (jeśli użyć trybu dokonanego):

    Dawno / Już wcześniej zauważyła u siebie te objawy.


    Będę bardzo wdzięczna za odpowiedź!

  • Czasy w zdaniu 

    19.06.2021

    Zmiana czasu w obrębie zdania.


     

    Wzięłam głęboki wdech i wyobraziłam sobie, że stoję nad wodospadem. Obraz ten był tak żywy, że niemal poczułam, jak do moich nozdrzy wdziera się zapach wilgotnego powietrza, a do uszu dociera szum spływającej kaskadami wody.


    Czy w podanych wyżej zdaniach zamiana czasu z przeszłego na przyszły jest właściwa, czy w całości powinien być jednak użyty czas przeszły?

    Jak to dokładnie jest z tą zamianą czasu w obrębie zdania? Kiedy ona jest uzasadniona, a kiedy nie?

  • Hasło składa się przynajmniej z ośmiu znaków

    18.06.2021

    Dzień dobry,

    jak powinno zapisać się wyrażenie:

    a) Hasło powinno składać się przynajmniej z 8 znaków.

    b) Hasło powinno składać się z przynajmniej 8 znaków.

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2021!

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe Słowo Roku 2021!

Pobierz e-book i bądź na bieżąco!

Zakamarki młodej polszczyzny.

Nie przegap swoich promocji i zniżek!
Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo Naukowe PWN S.A. z siedzibą w Warszawie (02-460), ul. G. Daimlera 2. Dane mogą być udostępniane na rzecz PZWL Wydawnictwo Lekarskie Sp. z o. o. oraz ePWN sp. z o.o. w celu ułatwienia Użytkownikowi założenia konta w serwisie tych spółek. Więcej informacji o zasadach przetwarzania danych, w tym przysługujących prawach, znajdziesz w Polityce Prywatności.
Wyślij

WEŹ UDZIAŁ W AKCJI "MŁODZIEŻOWE SŁOWO ROKU 2021"!