składnia

 
Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.
  • Co znaczy: Wstanę na wykład o 8.00?
    29.11.2018
    Szanowna Poradnio,
    ostatnio ktoś użył sformułowania Wstanę na wykład o 8, mając na myśli, że wykład jest o 8. Ja natomiast zrozumiałem owe zdanie jako zamiar wstania o 8. Przedyskutowaliśmy sprawę i nie możemy dojść do konsensusu. Czy używanie dwuznacznych zdań jest poprawne językowo? Oraz, które z tych zdań są poprawne, czy są dwuznaczne i co dokładnie znaczą:
    -Wstanę na wykład o 8,
    -Wstanę o 8 na wykład,
    -Wstanę na wykład na 8.

    Pozdrawiam
  • Doręczać
    29.11.2018
    Dzień dobry,
    chciałabym prosić poradę w sprawie problemu dotyczącego użycia czasownika doręczać z przyimkiem pod. Czy tu analogicznie jak w przypadku wysyłania mówimy o doręczeniu na adres i doręczeniu pod adresem? Doręczenie pod adres jest formą niepoprawną?

    Z poważaniem,
    Czytelniczka
  • Wyrażenia liczebnikowe z półpauzą
    27.11.2018
    W poradzie „Od dwóch do czterech lat, ale 2–4 lata” brakuje mi wyjaśnienia zapisu z półpauzą. Zajmuję się tłumaczeniami i czasem trafiają do mnie np. ankiety, a w nich pytanie o wiek respondenta i odpowiedzi podane w formie X–Y year. Czy w przypadku liczb 24 i 35 (wymagających różnych przypadków) jedyną poprawną formą będzie zapisanie tego słownie (od 24 do 35 lat), a może zapis 24–35 lat jest również poprawny?
  • Liczymy czas…
    27.11.2018
    Dzień dobry,
    Szanowna Poradnio,
    To już ostatnie pytanie dla czasu. Od kiedy liczyć upływ, np. kończy się program tv i ktoś mówi za tydzień w programie to za tydzień potocznie od chwili mówienia, czy liczyć to od chwili rozpoczęcia programu, by był dokładnie tydzień? Podobnie mówię za tydzień w czwartek, jeśli jest poniedziałek, to liczyć czas potocznie od poniedziałku czy od czwartku itd.? Co do roku, to rocznikowo podaje się wiek auta ,przykładowo. I to jest raczej normatywne.
  • Określanie godzin i minut
    26.11.2018
    Szanowni Państwo,
    mam pytanie związane z wypowiadaniem czasu.
    Czy tak samo, jak mówimy 20 minut po np. 17, to możemy powiedzieć 50 minut po 17?
    Czy może w takiej sytuacji bardziej wypada powiedzieć za 10 minut godzina 17?

    Pozdrawiam i dziękuję za odpowiedź.
  • Liczymy czas…
    26.11.2018
    Szanowna Poradnio,
    Dziękuję za pomoc. Rozumiem, że za rok to za około 12 miesięcy, jeśli mówię o innych okresach to jestem nieprecyzyjne, ok. Używa się natomiast określenia za rok, za dwa lata itd. liczbowo do określenia rocznika, prawda? Czy jest to poprawne? Bo nie myślę wtedy o znaczeniu 12-miesięcznym. I ostatecznie jeśli rozmówcy się rozumieją to kontekst z za rok, może zrobić znaczenie za rok liczbowo dla rocznika, albo po tym roku? Wiem, że rok to 12 miesięcy, dzień 24h.
  • Od dwóch do czterech lat, ale 2–4 lata
    22.11.2018
    Dzień dobry!
    Mam pytanie o odmianę rzeczowników po zakresach liczbowych. Czy poprawny będzie np. zapis 22–34 lata, czy 22–34 lat (‘od dwudziestu dwóch do trzydziestu czterech lat’)? Intuicyjnie czuję, że w przypadku liczb, po których forma jest taka sama (3–4 lata), powinna ona pozostać, ale w przypadku liczb skutkujących dwiema różnymi formami już się gubię, zwłaszcza gdy pojawi się jeszcze jakieś słowo, np. przez 12–24 tygodni(e).
    Z góry dziękuję za przybliżenie zasad w tej kwestii.
  • O apelowaniu
    21.11.2018
    Szanowni Państwo,
    mam pytanie, czy poprawne jest sformułowanie: apelować z prośbą.

    Z wyrazami szacunku
    Ela Kościelniak
  • Idąc chodnikiem…
    21.11.2018
    Szanowni Państwo!
    Na sprawdzianie z imiesłowów dla siódmoklasistów mamy pytanie: „Które połączenie tworzy poprawną składniowo całość z podanym zdaniem?”.
    Idąc chodnikiem,
    A. przypomniało mu się pewne zdarzenie.
    B. zrobiło mu się wesoło.
    C. zobaczył kolegę.

    Klucz podaje, że poprawna odpowiedź to B, choć wraz z osobami, które pokazały mi to pytanie, twierdzimy, że poprawna odpowiedź to C. Czy mamy rację?
  • Szyk zaimka się
    20.11.2018
    Dzień dobry,
    będę wdzięczna za informację, która forma się jest poprawna:

    1. Firma ABC mogłaby się skontaktować z Panem X.
    2. Firma ABC mogłaby skontaktować się z Panem X.

    Dziękuję i pozdrawiam,
    Justyna Piekarek
  • Ponownie liczymy czas, czyli o wyrażeniu za rok
    19.11.2018
    Szanowna Poradnio,
    Przepraszam nie dokończyłem ostatniego pytania. Czy może określenie za rok w maju generalnie za rok poprawnym jest rozumieć w ujęciu rocznika, rok więcej? Logiczniej byłoby to traktować, jako za tym rokiem, w przyszłym roku. Może powinno się znaleźć takie znaczenie w słowniku frazeologicznym, jeśli inaczej być nie może, poza tym kontekst powinien kształtować znaczenie określeń czasu?
    Pozdrawiam
  • Brak zgodności czasów
    16.11.2018
    Proszę o poradę dotyczącą użycia czasu w zdaniach złożonych podrzędnie. Spotykam się często z brakiem konsekwencji. W zdaniu nadrzędnym zastosowany zostaje czas przeszły, ale w podrzędnym – teraźniejszy, choć logika każe zachować konsekwencję.
  • Czym rządzi zapytać?
    16.11.2018
    Jaka jest poprawna forma w takim zdaniu:
    Zapytałam dentysty czy dentystę?
    dentystki czy dentystę
  • Będzie cechować czy będą cechować?
    15.11.2018
    Uprzejmie proszę o odpowiedź, czy:
    nasze dalsze relacje BĘDZIE cechować zrozumienie,
    czy:
    nasze dalsze relacje BĘDĄ cechować zrozumienie.

    Pozdrawiam,
    Mira Ostaszewska
  • Ufny i ufać
    15.11.2018
    Dzień dobry!
    Pewnego razu wpadła mi w ucho piosenka Edyty Górniak. W refrenie piosenki pojawia się najpierw fragment ufna w swoje przeznaczenie, a dalej ufam w swoje przeznaczenie. Czy te formy są poprawne/dopuszczalne? Mam wrażenie, że poprawna forma to ufam swojemu przeznaczeniu, a ufna to przymiotnik, który wskazuje na cechę osoby – czy można być ufnym w coś?
    Pozdrawiam serdecznie!
  • Pół raza
    15.11.2018
    Szanowna Pani Profesor,
    dziękuję za odpowiedź na pytanie o „liczenie razów”. Jeszcze tylko prosiłbym o upewnienie: do wyjątków (tj. raza) należy chyba nie tylko półtora, ale również samo pół (por. https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/dwa-i-pol-raza-czy-dwa-i-pol-razy;59.html) oraz (na moje oko) ćwierć. Czyż nie?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Błąd kategoryczny
    13.11.2018
    Szanowna Redakcjo!
    Znalazłem błąd w jednym z artykułów umieszczonych na Państwa stronie. Jest on kategoryczny, więc proszę o reakcję. W artykule na temat spójnika i/lub (https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/i-lub;8351.html), znajduje się następujące zdanie:
    Czasem lub odpowiada logicznemu spójnikowi dysjunkcji, czyli jest synonimem wyrażenia albo..., albo...

    Jest to kategoryczny błąd z logicznego punktu widzenia. Nawet jeżeli na potrzebę artykułu zasady logiki są nagięte, a przy użyciu argumentacji wynikającej z powszechnego użycia artykuł ma do tego prawo, to konieczne jest pozostawienie adnotacji podkreślającej wyjątkowość tej sytuacji.

    Z wyrazami szacunku
    Stanisław Lorys
  • Za rok w maju
    13.11.2018
    Szanowna Poradnio,
    Nie robię sobie żartów.
    Wcześniej pytałem o określenie za rok w maju powiedziane dzisiaj. Pani żartuje z tego, co piszę, nie dostałem odpowiedzi, dlaczego mogę mówić za rok w maju, jeśli nie ma 12 miesięcy, chodzi mi o to jak to jest, że mówię za to A nie ma roku, czy jest to niepoprawne, nie precyzyjne w tym wypadku.
  • Zespół Szkół Rolniczego Centrum Kształcenia Ustawicznego
    9.11.2018
    Szanowni Państwo, proszę o odpowiedź, czy poprawna jest odmiana nazwy własnej szkoły:
    M. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego.
    D. Zespołu Szkół Rolniczego Centrum Kształcenia Ustawicznego,
    C. Zespołowi Szkół Rolniczego Centrum Kształcenia Ustawicznego,
    B. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego,
    N. Zespołem Szkół Rolniczego Centrum Kształcenia Ustawicznego,
    Ms. Zespole Szkół Rolniczego Centrum Kształcenia Ustawicznego.
  • Anonimowi Alkoholicy jako tacy
    8.11.2018
    Szanowni Państwo!
    Mam wątpliwości co do zdania: AA, jako takie, nie powinno nigdy stać się organizacją. Wątpliwość pierwsza: jako takie? A cóż to niby znaczy? Jako jakie? Czyżby było jakieś jako inne? Druga dotyczy rodzaju – chodzi tu o Anonimowych Alkoholików – czemu więc nie jako takich? To może być też Wspólnota AA, ale wtedy poprawnie byłoby jako taka. Sam skrót AA jest rodzaju nijakiego? A dlaczego?

    Z poważaniem – Maria W.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego