składnia

 
Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.
  • Jan dostał należny mu hołd.
    23.01.2019
    Dzień dobry,
    bardzo proszę o wskazanie, które z zaimków w dwóch następujących zdaniach są poprawne:
    1) Jan dostał należny sobie/mu hołd.
    2) Janina syci się należnym sobie/jej dowodem szacunku.
  • Co uświadamiamy?
    23.01.2019
    Szanowni Państwo,
    mam ogromny dylemat, jak powinno być odmienione słowo unikanie w zdaniu: Treści zawarte w piosenkach powinny mieć pozytywne przesłanie i uświadamiać unikania / unikanie zagrożeń poprzez świadomy wybór korzystnych zachowań
    Dodam tylko, iż tworzymy wraz z zespołem pracowników regulamin i zdania są bardzo podzielone, czy powinno być w zdaniu unikania, czy unikanie.
    Bardzo proszę o poprawą odmianę.

    Pozdrawiam,
    Joanna Grodzka.
  • Gdzie śpimy?
    18.01.2019
    Szanowni Państwo,
    śpimy w łóżku czy na łóżku? A może i tak, i tak, zależnie do sytuacji? Powiedziałabym, że śpiąc pod kołdrą, śpię w łóżku (traktując tu mebel jako całość z pościelą), a jeśli zwierzę śpi na łóżku, to właśnie na pościeli.
  • Słowacja i Dominikana
    18.01.2019
    Szanowny Panie/Pani,
    powszechnie można usłyszeć, że ktoś był na Słowacji, na Dominikanie, na Węgrzech, na Ukrainie. O ile ostatnie z określeń wydaje mi się poprawne (można być na Ukrainie, podobnie jak można być na Mazowszu, gdyż Ukraina to również kraina historyczno-geograficzna), pozostałe 3 przypadki zdają się być błędne, bowiem żadne z tych państw jest ani krainą, ani wyspą. Stąd poprawne wydaje mi się w Słowacji, w Dominikanie, w Węgrzech.

    Czy poprawnie myślę?
    Tomasz
  • Zostało mi cztery złote czy Zostały mi cztery złote?
    18.01.2019
    Jak się pisze poprawnie: Zosi zostały 4 zł czy Zosi zostało 4 zł?

    Z góry dziękuję za odpowiedź
  • Ruchomość zaimka zwrotnego się
    15.01.2019
    Szanowni Państwo,
    jak bardzo „rozbiegane” może być się w zdaniu? Zazwyczaj powinno stać przy czasowniku, za lub przed, ale są przypadki, w których nie da się oddzielić tego zaimka od jego czasownika. Czy mogę prosić o przykłady sytuacji (lub teorii), w których jest to dozwolone (i jak daleko od czasownika), a w których nie?
  • Lokować
    11.01.2019
    Dzień dobry,
    chciałabym się dowiedzieć jakiego przypadku należy używać ze sformułowaniem lokować pieniądze w: lokować pieniądze w aktywa siakie [...] czy raczej lokować pieniądze w aktywach siakich [...].

    Pozdrawiam
    Joanna
  • Czy orzeczenie?
    10.01.2019
    Dzień dobry,
    czy w zdaniu: …gdy weszła mama i kazała jej natychmiast przestać, bezokolicznik przestać traktujemy jako orzeczenie?
  • Do 15 listopada…
    9.01.2019
    Szanowni Państwo,
    czy można założyć, że sformułowanie typu należy coś zrobić do 15 listopada niemal zawsze znaczy, że należy to zrobić do tej daty włącznie? Chyba nie spotykam się w praktyce z inną interpretacją.

    Z wyrazami szacunku i najlepszymi życzeniami świątecznymi!
    Czytelnik
  • Komu dziękujemy czy raczej: czyje zaangażowanie?
    7.01.2019
    Dzień dobry.
    Tworzyłem ostatnio zaproszenie na uroczystość z okazji obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. W treści zaproszenia był zapis Dziękujemy za zaangażowanie komitetu organizacyjnego w składzie… Spotkałem się z opinią, że jedyny poprawny zapis w takiej sytuacji to: Dziękujemy za zaangażowanie komitetowi organizacyjnemu w składzie… Czy forma pierwsza, w której bezosobowo dziękujemy za zaangażowanie tego konkretnego komitetu jest niewłaściwa?
  • Z czym łączymy hol?
    7.01.2019
    Dzień dobry.
    Czy poprawna jest forma na holu, czy w holu?

    Dzieci bawiły się na holu.
    czy
    Dzieci bawiły się w holu.

    Dziękuję
  • Składnia w taksonomii botanicznej
    7.01.2019
    Szanowni Państwo,
    dowiedziałem się ostatnio, że w środowisku botaników mówi się np. o rodzinie wrzosowate (!), tzn. w takim wyrażeniu nazwa rodziny występuje zawsze w mianowniku zamiast w dopełniaczu. Muszę przyznać, że niezwykle mnie to razi. Dla przyrodników to ponoć norma. Uważają to Państwo za akceptowalne? (ot, maniera języka specjalistycznego). Może jednak warto promować dopełniacz? A może w ogóle czepiam się niepotrzebnie i takich przykładów jest więcej?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • w ramach którego
    19.12.2018
    Dzień dobry,
    chciałabym zapytać, który szyk jest poprawny: w ramach którego czy w którego ramach?

    Serdecznie pozdrawiam
    Agnieszka
  • Rozbiór zdania
    18.12.2018
    Dobry wieczór, jestem mamą ósmoklasistki. Przygotowujemy się do egzaminu ósmoklasisty i nie potrafimy zmierzyć się z rozbiorem składniowym zdania: Według legendy smok był mieszkańcem jamy podwawelskiej. Wiem, że Państwo nie rozwiązują zadań, ale żaden z moich znajomych polonistów nie jest pewien, Facebook też nie pomógł, a portali typu sciaga.pl nie darzę zaufaniem. Według legendy jest okolicznikiem, ale jakim? Podwawelskiej jest przydawką, ale czy przymiotnikową czy przyimkową?
    Marta
  • Liczymy czas…
    17.12.2018
    Dzień dobry,
    Szanowna Poradnio, to podsumowywując, powiedzieć za rok, rok temu, rozumieć rocznikowo czy 12 miesięcznie, np. mówię w lutym, rok temu W Mikołajki?
    Co do, do zobaczenia za tydzień na koniec programu to wskazuje tydzień, ale już na koniec programu, tym bardziej jeśli trwa dłużej to Tym mniej precyzyjnie liczę, chyba, że liczyć od początku programu czas.
  • Nieustannie liczymy czas, czyli o wyrażeniu za tydzień
    17.12.2018
    Szanowna Poradnio,

    Dziękuję za poświęcony czas i pomoc.

    Ostatnie! pytanie w kwestii czasu, będę wdzięczny za pomoc.

    Czy poprawnym jest mówić np. we wtorek, za tydzień w piątek, należy to rozumieć, za tydzień od wtorku i doprecyzowanie, że chodzi o piątek, czy za tydzień licząc od piątku trwającego tygodnia?

    Pozdrawiam
  • Ile zdań, czyli czym jest trudno?
    11.12.2018
    Szanowni Państwo,
    czy podane zdanie jest zdaniem pojedynczym? Wg mnie można znaleźć w nim tylko jedno orzeczenie: liczy się. Chyba że można by uznać, że trudniej jest częścią orzeczenia imiennego. Bardzo proszę o wyjaśnienie wątpliwości.

    W mowie ojczystej trudniej o kontrolę nad tekstem niż w piśmie, a w potocznym języku mówionym bardziej liczy się spontaniczność niż staranność.

    Z poważaniem
    Monika
  • Szyk przydawki wyodrębniającej
    7.12.2018
    Mam pytanie dotyczące pozycji przymiotnika odczasownikowego: płatność zrealizowana vs zrealizowana płatność, płatność odrzucona vs odrzucona płatność. Jaką kolejność powinno się zastosować, gdy są to np. nagłówki? W przypadku płatności odrzuconej trudno powiedzieć, że jest to cecha stała, ponieważ taką płatność można zrealizować ponownie.
    Z wyrazami szacunku
  • Pismo prezesa czy pismo od prezesa?
    6.12.2018
    Szanowni Państwo,
    zwracam się z prośbą o wyjaśnienie, która z poniższych form jest poprawna: w mailu przesyłam pismo zarządu spółki czy w mailu przesyłam pismo od zarządu spółki.
    W Internecie równie często spotykam np. pismo Prezesa, jak i pismo od Prezesa.

    pozdrawiam serdecznie
    Agata Gąsiorek
  • W dzielnicy Wola
    5.12.2018
    Która forma jest poprawna: w dzielnicy Wola czy w dzielnicy Woli?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego