składnia

 

Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.

  • Kłopoty z myszą
    18.06.2019
    Czy poprawne jest użycie zaimka go w zdaniu: Zosia hoduje białą mysz, którą nazwała Edward, i karmi go cztery razy dziennie? Małpka jest oczywiście rodzaju żeńskiego, ale skoro wiemy, że jest to samiec, to czy możliwe jest użycie tutaj zaimka męskiego? W języku polskim mówimy jednak o Myszce Mickey, choć to postać płci męskiej. Polski wydawca komiksów Disneya z tego, co widzę, przyjął strategię mówienia nie o Myszce Miki, ale o Mikim i chyba o nim.
  • Zaprzestać
    18.06.2019
    Witam
    Jak poprawnie napisać dwa poniższe zdania:
    - czas przyszły Jednocześnie zaprzestanę używania samochodu czy Jednocześnie zaprzestanę używanie samochodu,
    - czas przeszły Jednocześnie zaprzestałem używania samochodu czy Jednocześnie zaprzestałem używanie samochodu?

    Pozdrawiam
  • Jaka wojna?
    17.06.2019
    Szanowni Państwo,
    moje pytanie dotyczy nazw konfliktów zbrojnych. Przeglądając publikacje encyklopedyczne i serwisy naukowe, możemy natrafić na artykuły m.in. o wojnie grecko-tureckiej, wojnie francusko-pruskiej, wojnie indyjsko-pakistańskiej itd. Od czego zależy, która strona konfliktu zostaje wymieniona w nazwie jako pierwsza? Czy kolejność nie ma tutaj znaczenia i można zamiennie mówić np. o wojnie turecko-greckiej czy prusko-francuskiej?
  • Specjalista
    17.06.2019
    Zgodnie z jedną z porad w tutejszej poradni piszemy specjalista ds. zarządzania, a nie specjalista zarządzania. Z drugiej strony jest jednak specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, a nie specjalista ds. anestezjologii i intensywnej terapii. Od czego zależy, kiedy stosujemy formę z ds.?
  • Spójnik
    11.06.2019
    Szanowni Państwo,
    jaką funkcję pełni słowo we fragmencie wiersza Adama Mickiewicza Pieśń żołnierza?

    Wstaję, aż ja w pruskiej ziemi!
    Jak tam lepiej leżeć w błocie.
    W chłodzie. w głodzie i na słocie,
    Ale w Polszcze między swemi!

    Czy mamy tu do czynienia z przypadkiem użycia partykuły opisanym w SJPD jako „spójnik zestawiający zdania współrzędne z uwydatnieniem niezwykłości treści jednego z nich, nagłej zmiany sytuacji itp.”?
  • Polecać
    6.06.2019
    Czy sformułowania Polecam przeczytać tę książkę i Polecam książkę są równoważne pod względem znaczenia i czy różnią się stylistycznie?
  • czy aż nie?
    5.06.2019
    Dzień dobry,

    Jak jest poprawnie powiedzieć: schowaj to aż nie wylejesz czy schowaj to aż wylejesz?

    Pozdrawiam
  • Czyj to portret?
    29.05.2019
    Szanowni Państwo,
    mam pytanie odnośnie do poprawności drugiego z poniższych zdań:
    Jacek Malczewski namalował wiele portretów. Piękny jest jego portret Jana Kasprowicza.
    Czyj to portret? I Jana Kasprowicza, i Jacka Malczewskiego zarazem. Pierwszy jest portretowanym, a drugi portretującym – według mnie zdanie jest poprawne, ale zostałam za nie spostponowana.
    Chciałabym poznać Państwa opinię.
    Bardzo dziękuję, łączę pozdrowienia – wierna czytelniczka poradni
  • Związek zgody
    27.05.2019
    Jaka powinna być forma słowa który i czasownika rozweselać w takim zdaniu: Aby z roli dobywał chleb i wino, co rozwesela serce ludzkie? Czy w takim wypadku słowa jaki, który itp. i orzeczenia pojawiające się po nich, gdy występują po elementach połączonych spójnikiem i. muszą przybierać formę liczby mnogiej, czy mogą się dopasowywać tylko do elementu drugiego (być w liczbie poj. i odpowiedni rodzaju)?
  • Co jest orzeczeniem?
    24.05.2019
    Proszę o pomoc i konsultację polonistyczną – oto zdanie z klasówki z VI klasy SP u mego Marka z następującym poleceniem, podkreśl orzeczenie w zdaniu: Mój tata potrafi naprawić każdy samochód.
    Mój syn zaznaczył jako orzeczenie związek wyrazów: potrafi naprawić, czego Pani nauczycielka mu nie zaliczyła (wg niej tylko potrafi); wg nas jest to orzeczenie złożone z czasownikiem modalnym.
    Będę bardzo wdzięczna za konsultacje i rozwianie wątpliwości. Pozdrawiam Magda Olszewska
  • Dla ciebie czy tobie?
    24.05.2019
    Chciałbym się dowiedzieć, która forma jest poprawna: dla Ciebie czy Tobie?
  • Kąpielisko
    21.05.2019
    Szanowni Państwo,
    spytam krótko: na kąpielisku czy nad kąpieliskiem? Na kąpielisko czy nad kąpielisko? Czy może jeszcze inaczej? Która wersja jest poprawna?

    Z góry dziękuję za odpowiedź
  • Zaimek jakiś w znaczeniu ‘około’
    20.05.2019
    Czy o osobie mającej około 180 cm wzrostu powiemy, że ma jakiś metr osiemdziesiąt czy jakieś metr osiemdziesiąt wzrostu?

  • Z wyjątkiem
    19.04.2019
    Czy sformułowanie za wyjątkiem jest błędem językowym? Widzę je często w Korpusie Języka Polskiego, widzę je na znakach drogowych, słyszę w mediach. Będę wdzięczna za rozwianie wątpliwości.

    Pozdrawiam
    Agnieszka
  • Spotkanie zaplanowano na…
    18.04.2019
    Spotkanie zaplanowano na szesnasty kwietnia czy na szesnastego kwietnia?
  • Przestrzegać przepisów
    7.03.2019
    Czy zdanie Przestrzegam przepisy jest poprawne?
  • Przydawka okolicznikowo-dopowiadająca
    27.02.2019
    Dzień dobry,
    chciałabym prosić o pomoc w określeniu rodzaju związku składniowego i wyjaśnienie odpowiedzi. Bazuję na różnych źródłach, m.in. na „Gramatyce” P. Bąka, a jednak trudno mi zaklasyfikować go do któregoś typu.
    Chodzi o związek wróciła zadowolona ze zdania Cała klasa wróciła z wycieczki bardzo zadowolona.
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Z poważaniem
    Monika K.
  • Główne osiągnięcia to… lub głównymi osiągnięciami są…
    21.02.2019
    Od jakiegoś czasu spotykam się w mediach z wyrażeniami typu głównymi miejscami to… albo najważniejszymi osiągnięciami to…, po których wymieniane są rzeczy, o których mowa. Czy po użyciu narzędnika nie powinno tam pojawić się słowo ? A jeżeli już używać słowa to – to tylko po mianowniku? A może jednak jest to poprawne (choć mi bardzo przeszkadza), bo widziałam przypadki użycia tego połączenia w prasie, w materiałach reklamowych, a nawet słyszałam w radiu?
  • Inteligencja
    18.02.2019
    Dlaczego mówimy inteligencja emocjonalna (ang. emotional intelligence), ale sztuczna inteligencja (ang. artificial intelligence)? Drugi termin jest – co widać wyraźnie – kalką angielską.
    Pytam, bo zamierzamy wydać książkę o inteligencji sztucznej. Tylko pod jakim tytułem:
    Sztuczna inteligencja czy Inteligencja sztuczna? Wydaliśmy książkę pt. Inteligencja emocjonalna i trudno nam akceptować usus, który w tym wypadku jest kalką angielską.
  • Przez mgłę
    6.02.2019
    Drażnią mnie wyrażenia przez mgłę samolot nie wylądował. Czy nie powinno być z powodu zamiast przez?
    Proszę o wskazanie poprawnej formy.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!